Zdjęcie

Nawet dwa kieliszki wina dziennie mogą prowadzić do uzależnienia

/Getty Images/Flash Press Media

Podobne spostrzeżenia ma Krzysztof Gąsior:

- Jak mówią rodziny alkoholików: "kiedy mężczyzna trzeźwieje, wszyscy się cieszą i wynoszą go pod niebiosa, bijąc brawo. A jak kobieta trzeźwieje, akceptuje się to i komentuje się: "no dobrze"". Kobietom o wiele trudniej jest przyznać się do alkoholizmu. Potrafią zorganizować swoje picie tak, by nikt nie widział. Mężczyzna nie musi tego robić, ma możliwość wypicia piwa, kiedy chce, a nawet jeśli za dużo wypije i przestaje kontrolować swoje słowa i gesty - nikogo to nie drażni. Podchmielona kobieta budzi natomiast dezaprobatę.

- Nie zapomnę uwagi jednego taksówkarza, który kiedyś podwoził mnie do domu - wspomina Grażyna. - "Jak kobieta może się tak ześwinić" mówił, nie kryjąc odrazy.

Problemy w leczeniu

Negatywny obraz pijącej kobiety może być podzielany także przez część terapeutów.

- Niestety, ten powszechny pogląd, że kobieta, która jest alkoholiczką, to kobieta upadła, jest również reprezentowany przez wielu specjalistów - mówi Woydyłło. - Kobieta przychodzi na terapię i czuje, że nawet inne osoby w grupie terapeutycznej myślą o niej źle, i zastanawiają się, jak mogła doprowadzić się do takiego stanu. Alkoholizm mężczyzn nazywa się chorobą, a u kobiet traktuje się problem jak moralną nieczystość.

Nieco mniej radykalnie wypowiada się Kurzępa: - Nie specjalizujemy się wyłącznie w terapii kobiet lub mężczyzn, a praca z jednymi i drugimi się różni. Terapeuci nie dyskryminują kobiet, ale istnieje wśród nich pewna obawa, związana z tym, że jest to nowa dziedzina w psychoterapii uzależnień. Nie każdy więc czuje się na siłach, by pracować z kobietami.

- Z mężczyznami jest odrobinę łatwiej. Istnieją utarte kanony pracy terapeutycznej - wyjaśnia nasz rozmówca. - Nie zapominajmy, że inne komunikaty trafiają do pacjenta mężczyzny, a inne do kobiety. Wydaje się to oczywiste, ale takie nie jest. Ważne jest też rozróżnienie pracy indywidualnej i grupowej - inaczej jest w grupie, w której dominują mężczyźni. Terapeuta może wtedy obiektywizować patrzenie na pacjentów i spychać typowo kobiece problemy na dalszy plan lub nie zajmować się nim wcale.

- Podczas sesji człowiek się otwiera, mówi o sobie i swoich przeżyciach - dodaje Ewa Woydyłło. - Alkoholizm powoduje u kobiet wiele doświadczeń związanych z byciem ofiarą - mogą być bite, gwałcone, katowane, pogardzane, trafiają w ręce mężczyzn, którzy traktują je bardzo podle, są wyrzucane z baru prosto na ulicę. Mówić o tym jest bardzo trudno, bo jest to upokarzające.

Jak pomóc?

Bardzo często rodziny kobiet uzależnionych nie wiedzą, jak im pomóc. Jedną z metod jest zastosowanie przymusu leczenia, jednak ten mylony jest z ubezwłasnowolnieniem i odrzucany, jako krok ostateczny.

- Nie ma co demonizować przymusu, to nie jest ubezwłasnowolnienie - wyjaśnia Wojciech Kurzępa. - Mówimy "przymus", ale w domyśle jest to "motywowanie". Bardzo dobre wyniki daje technika rodzinnej interwencji kryzysowej. Członkowie rodziny organizują się i przedstawiają takiej osobie argumenty za tym, że powinna podjąć leczenie. Ogromną rolę odgrywają tu dzieci, mówią o swoim wstydzie, na przykład: "byłaś pijana przy moich koleżankach".

- Rozmowa z córką postawiła mnie do pionu - opowiada Barbara. - To dla niej postanowiłam się zmienić. Nie obyło się bez radykalnych kroków, bo odstawiając alkohol, odstawiłam również niewiernego męża.

- Interwencji kryzysowej powinna towarzyszyć informacja: "mamy dla ciebie propozycję, jest specjalista, zgłoś się do niego, porozmawiaj" - zastrzega Kurzępa. - Pomocny może też być lekarz rodzinny, który ma narzędzia diagnostyczne, pozwalające sprawdzić, czy alkohol stał się problemem, którym trzeba się zająć w sensie leczniczym. Dobrze działa też przymus wywierany przez pracodawcę. Jeśli szef powie: "zrób coś z tym problemem, dajemy ci ultimatum - podejmujesz leczenie albo odejdziesz", kobietę może czekać utrata pracy. Takie słowa są bardzo skuteczne, zwłaszcza że, niestety, kobiety nadal musza walczyć o zatrudnienie, o swoje miejsce w pracy.

Potwierdza to historia naszej bohaterki, Grażyny: - Po jakimś czasie piłam już każdego dnia, nie tylko w weekend. Aż kiedyś przyszedł do mnie szef i powiedział: "jeśli jeszcze raz zobaczę cię na rauszu, wyrzucę". Wściekłam się, chciałam go oskarżyć o molestowanie. Kumpelki z pracy i od kieliszka nawet mnie do tego namawiały. Ale, na szczęście, jestem tchórzem. Wzięłam urlop, zaczęłam terapię.

- Mam na imię Grażyna, mam 32 lata. Jestem alkoholiczką, nie piję o trzech lat...

Katarzyna Pruszkowska