Drzwi - przejście między światami

Od zarania dziejów drzwi stanowiły symbol przejścia z jednej strefy do drugiej, z życia doczesnego do życia po śmierci, ze sfery świeckiej do sakralnej. "Brama niebios" lub "brama słoneczna" to w wielu kulturach przejście do świata pozaziemskiego, boskiego. Podobnie świat podziemny, kraina zmarłych, umieszczany był za wielką bramą.

Wejście do świata zmarłych na rzymskich rzeźbach cmentarnych było przedstawiane za pomocą drzwi z uchylonym jednym skrzydłem. Otaczały je postaci Czterech Pór Roku lub Skrzydlatych Zwycięstw symbolizujących zmartwychwstanie. W Egipcie zmarły w drodze do podziemnego królestwa przekroczyć musiał wiele wrót. "Fałszywe" drzwi, wyryte lub wymalowane wewnątrz egipskiego grobowca pozwalały wchodzić i wychodzić duszy zmarłego. W średniowiecznej sztuce chrześcijańskiej wejście do piekieł było przedstawiane w postaci drzwi, często uchylonych, podobnie jak w sztuce rzymskiej. Połamane wrota piekieł pod stopami Chrystusa i przygniatające szatana symbolizują zwycięstwo Syna Bożego nad siłami piekieł. Wizerunki Chrystusa na średniowiecznych bramach są ilustracją jego słów Jam jest bramą. Wizerunki Matki Boskiej na bramach często odnoszą się do utożsamiania Marii z "Bramą Niebios", przez którą Syn Boży przyszedł na świat. Nad portalami kościołów święty Michał zabija smoka-szatana. Ten mający zdolność odwracania istniejącego zła wizerunek miał uniemożliwić szatanowi wejście do wnętrza świątyni. Wrota niebios przedstawiane były w bogato rzeźbionym marmurze lub z misternie kutego złota, co miało podkreślać ich najwyższą rangę.

Reklama

Otwarte - zamknięte

Otwarte drzwi sanktuarium symbolizują otwarte bramy niebios, a także otwarte zachęcają do przekroczenia progu lub symbolizują objawioną tajemnicę. Mogą oznaczać narodziny, inicjację, śmierć, wyzwolenie. Zamknięte drzwi wskazują na tajemnicę, zakaz, bezowocne działanie, odmowę, więzienie lub ograniczenie. Otwarte drzwi mogą łączyć, zamknięte izolować dwa różne światy.

W pewnych regionach Szkocji, Niemiec, Indii, Sumatry i innych krajów, kiedy w domu rodziło się dziecko, otwierano wszystkie drzwi, nawet drzwiczki mebli czy wieka skrzyń oraz pokrywki naczyń, by ułatwić narodziny. W niektórych rejonach Anglii jeszcze w XIX w. kiedy ktoś długo umierał, otwierano wszystkie drzwi, by dusza umierającego mogła łatwiej opuścić ciało.

W kulturach magicznych panowało przekonanie, że każde przekroczenie granicy wymaga oczyszczenia, pozbycia się cech dotychczasowych i nabycia cech nowego miejsca. Zwracano też szczególną uwagę na to, by nie prowokować w rejonie drzwi, w tym miejscu, którego cechą było sankcjonowanie zmian, negatywnych przekształceń. I tak w polskiej kulturze ludowej wierzono, że nie należy przez drzwi przenosić ciała wisielca, "nieczystego zmarłego", gdyż spowoduje to hybrydyzację przestrzeni domu i pociągnie za sobą kolejne śmierci samobójcze. Syberyjscy myśliwi, którzy chcieli wnieść do domu ciało upolowanego zwierzęcia, nie korzystali z drzwi, by nie naruszyć zamkniętej, oswojonej i czystej przestrzeni, lecz wrzucali je przez okno lub przez specjalnie wybitą w ścianie dziurę.

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje