Lilith - zanim Bóg stworzył Ewę

Pismo Święte wspomina o niej tylko raz, jednak tradycja żydowska doskonale zna imię Lilith - pierwszej kobiety zamieszkującej wraz z Adamem biblijny raj.

Według tradycji żydowskiej Lilith została stworzona przez Boga wraz z Adamem. Księga Rodzaju przedstawia dwa opisy stworzenia świata, w pierwszym z nich czytamy: " I stworzył Bóg człowieka na wyobrażenie swoje: na wyobrażenie boże stworzył go: mężczyznę i białogłowę stworzył je" ( Rdz 1, 27). Drugi opis stworzenia człowieka przedstawia kolejny rozdział Pisma Świętego ( Rdz 2, 27) - zgodnie z tym przedstawienie, Ewa została stworzona dużo później niż Adam, z jego żebra.

Reklama

Drugi opis stworzenia człowieka według niektórych interpretatorów jest jedynie rozwinięciem pierwszego, według innych zaś zupełnie inną historią.

Lilith i Adam

Wprawdzie w opisach stworzenia ludzi nie pada imię Lilith, jednak to w niej tradycja żydowska widzi pierwsza kobietę, żonę Adama. Kobietę niepokorną. Lilith bowiem nie spodobał się pomysł seksu w pozycji misjonarskiej - jako równa Adamowi, nie chciała leżeć pod nim, być mu uległą. Wolała opuścić raj.

Adam błagał Boga, by Lilith wróciła. Stwórca wysłał więc na jej poszukiwanie trzech aniołów: Sanoya, Sensenoya i Semangelofa. Anioły zagroziły, że każdego dnia będą zabijały potomstwo Lilith, dopóki kobieta nie wróci do raju. W odwecie Lilith zapowiedziała, że będzie składać ofiary z potomków Adama i Ewy ( ocaleni mieli być tylko ci, którzy nosić będą amulet z imionami trzech aniołów) . Nigdy nie wróciła jednak do rajskiego ogrodu. Według Księgi Zohar poleciała nad Morze Czerwone, gdzie zamieszkała wśród demonów. Została kochanką najwyższego szatana w hierarchii piekła.

Po odejściu wysłanych za Lilith aniołów, kobieta wróciła do raju , odkryła jednak , że Adam ma już nową kobietę - Ewę. Aby się zemścić, Lilith odbyła stosunek z Adamem, gdy ten spał i "ukradła" jego nasienie, z którego zrodziły się Liliny - zastąpiły one dzieci Lilith zabite przez anioły. Inna opwieść sugeruje, że to Lilith była matką Kaina.

Skąd się wzięła Lilith?

Postać Lilith ma swoje korzenie w mitologii akadyjskiej i sumeryjskiej oraz powstałej na ich gruncie tradycji asyryjskiej. Najwcześniejsza wzmianka o Lilith pojawia się w sumeryjskim Eposie o Gilgameszu. W mitologii sumeryjskiej była boginią wojny i przyjemności seksualnej.

Pierwszy opis Lilith pojawia się w średniowiecznym "Alfabecie Ben-Sira". Wcześniej Lilith przeważnie przedstawiana była jako demoniczna "pierwsza Ewa".

Z powodu dwuznaczności jej postaci, często pojawiała się w literaturze i sztuce, na wielu późnośredniowiecznych i renesansowych przedstawieniach sceny kuszenia w raju, wąż ma kobiecą głowę Lilith.

Lilith w tradycji

Pismo Święte tylko raz wymienia imię Lilith, opisując spustoszenie Edomu. ( Ks. Iz.34, 14 - 15)

Jej imię pojawia się także w Zwojach znad Morza Martwego ( Rękopisy z Qumran, datowane na IIw.p.n.e - I w. n.e) - przedstawiona jest tu jako kobieta - uwodzicielka.

W Talmudzie postać Lilith nawiązuje do obrazu przedstawionego w Eposie o Gilgameszu - jest długowłosym demonem ze skrzydłami, przybierający postać kobiety, by odbierać mężczyznom siły poprzez seks podczas snu. Księga wspomina także Lilith jako partnerkę Adama.

W tradycji żydowskiej istnieje zwyczaj wręczania noworodkom męskim amuletu z imionami trzech aniołów, który ma ich chronić przed Lilith aż do obrzezania.

Pierwszy raz z przekazem o Lilith jako żonie Adama spotykamy się w średniowiecznym Alfabecie Ben-Sira, nie wiadomo, czy podobne teorie istniały wcześniej.

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje