Pokonać stres

Długotrwała reakcja stresowa prowadzić może do wielu chorób, takich jak wrzody żołądka, zespół jelita nadwrażliwego, bóle głowy czy choroby układu krwionośnego. Stres obniża także odporność przez co organizm jest bardziej podatny na infekcje.

Ze stresem w codziennym życiu boryka się każdy. Nie wszyscy jednak wiedzą, czym on właściwie jest. Wg definicji wybitnego badacza Selye'go "stress jest nieswoistą reakcją organizmu na wszelkie stawiane mu wymagania" (Selye,1979). Jednym z ważnych elementów tej reakcji jest aktywacja układu wewnątrzwydzielniczego. To właśnie dzięki temu układowi produkowane są hormony odpowiedzialne za zmiany w naszym organizmie, jakie pojawiają się pod wpływem stresu.

Reklama

Stresorem, a więc bodźcem wywołującym stres, może być właściwie wszystko, co organizm uzna za zagrożenie.

Jak się rodzi stres?

Do powstania reakcji stresowej mogą się przyczynić także takie czynniki jak złe oświetlenie w budynku, przemęczenie czy zły stan zdrowia. Zgodnie z tym co w psychologii nazywane jest koncepcją behawioralno - poznawczą, nasze myśli, emocje, reakcje fizjologiczne i zachowanie są bowiem ze sobą związane. Objawy stresu można zatem zmniejszać działając bezpośrednio na każdy z tych poziomów.

Spróbujmy się przyjrzeć działaniu tego koła na przykładzie przypadku Magdy.

Magda jest pracownikiem jednej z dużych firm w Warszawie. Kiedy zaczęła myśleć o awansie, postanowiła się bardziej przyłożyć do pracy. Zostawała często po godzinach, by nadrobić zaległości przez co byłą przemęczona. Wracając do domu myślała dużo na temat pracy. Im więcej na jej temat myślała, tym bardziej bała się, że nie da sobie rady i nie dostanie upragnionego awansu. Stała się bardziej nerwowa i wybuchowa. Nie mogła w nocy spać. Zarówno w pracy jak i w domu nie mogła się skoncentrować. Miała problemy z żołądkiem i zaczęła częściej chorować z powodu osłabionej odporności.

Na tym przykładzie widać doskonale, że zarówno myśli ("muszę dostać awans", "nie poradzę sobie"), zachowanie (zostawanie po godzinach, bezsenność) i emocje (lęk że sobie nie poradzi) wpływają negatywnie na organizm.

Walka ze stresem przebiegać może na każdym z opisanych wyżej poziomów (reakcji fizjologicznych, emocji, myśli i zachowań). Aby odniosła skutek, najlepiej, by była prowadzona jednocześnie na każdym poziomie, ale jeśli nie jest to możliwe, to warto zadbać chociaż o jeden poziom. W ten sposób przerwiemy błędne koło stresu.

Walka na poziomie reakcji fizjologicznych organizmu

Reakcje fizjologiczne, jakie pojawiają się w trakcie stresu, są związane z przygotowaniem organizmu do walki lub ucieczki. Podstawową przyczyną ich pojawienia się jest praca hormonów stresu odpowiadających za postawienie organizmu w stan gotowości.

Do najbardziej typowych oznak należą: przyśpieszony puls, wzmożone pocenie, szybsze bicie serca, płytki oddech, zaciśnięte gardło czy napięcie mięśni.

Walka na tym poziomie może polegać na przyjmowaniu leków (które mają jednak wiele skutków ubocznych) i ziół (takich jak melisa). Leków przeciwlękowych jest wiele, jednak praktycznie każde niosą za sobą jakieś negatywne dla organizmu konsekwencje. Bardziej neutralną metodą wpływania bezpośrednio na reakcje fizjologiczne może być zastosowanie relaksacji.

Podstawową ideą stosowania tej techniki jest to, że można nauczyć się zastępowania stanu gotowości stanem rozluźnienia, który jest przeciwny w swej istocie do reakcji stresowej.

Jednym ze sposobów osiągnięcia stanu rozluźnienia, może być relaks poprzez oddech. Stosując metody relaksu oparte na oddechu trzeba jednak pamiętać, aby oddychać głównie za pomocą przepony. Szczególnie panie mają problem z takim sposobem oddychania (biorą wdech poruszając klatką piersiową, a nie brzuchem, przez co oddychają płycej i częściej niż panowie). Ćwiczenia prawidłowego oddychania można zacząć od powolnego wdechu (w wyprostowanej pozycji), tak by najpierw wypełniał się brzuch, a później klatka piersiowa i powolnego wydechu. Swobodne oddychanie przy użyciu przepony ma wpływ na rozluźnienie organizmu i zwolnienie bicia serca, a co za tym idzie złagodzenie objawów stresu.

Nauczenie się prawidłowego sposobu oddychania wymaga czasu, ale procentuje później większą wydolnością organizmu.

Jedne z najczęściej wykorzystywanych relaksacji to trening autogenny Szulca i relaksacja progresywna Jacobsona. W sytuacji stresowej, na szybko proponuję ćwiczenie, polegające na wzięciu głębokiego wdechu i powtarzaniu sobie w myślach zdania "Jestem spokojny i rozluźniony". To powinno pomóc złagodzić objawy stresu.

Uwaga! Stosowanie relaksacji opartej na pracy z oddechem nie powinno się stosować w przypadku niektórych chorób układu krążenia i oddechowego, a zbyt długie głębokie oddychanie może prowadzić do stanu hiperwentylacji objawiającego się między innymi gorszym samopoczuciem i zawrotami głowy.

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje