Dlaczego jestem kim jestem?

Na pytanie "kim jesteś?" każdy z nas znalazłby na pewno bardzo dużo odpowiedzi, podobnie byłoby z pytaniem "jaki jesteś?". Wydaje się nam, że bardzo wiele o sobie wiemy, co lubimy, jakie są nasze przekonania i postawy, co i jak nas porusza. W ślad za tym idzie drugie przekonanie, mianowicie o tym, że to, jacy jesteśmy teraz to efekt naszej ciężkiej pracy nad sobą, efekt refleksji i przemyśleń.


W pewnym stopniu tak jest, jednakże nie całkowicie. W dużej mierze ludzie nie bardzo wiedzą, co jest dla nich ważne. Dzieje się tak dlatego, że nie możemy jednocześnie podejmować decyzji i analizować swojego procesu decyzyjnego. Do tego, nie mamy również możliwości dotarcia do tego procesu, po jego odbyciu. Nie da się introspekcyjnie zbadać, dlaczego tak a nie inaczej postąpiliśmy.

Reklama

Wydaje się, że wiem


Naukowcy, którzy analizują procesy myślowe odkryli, że nie wiemy, dlaczego podjęliśmy taką decyzję, a nie inną. Skoro nie znamy motywów swojego postępowania, znaczy to również, że nie wiemy, co jest dla nas ważne. Jednakże, gdy ktoś nas zapyta, dlaczego podjęliśmy taką a nie inną decyzję, mamy na to wiele odpowiedzi, wiele argumentów i wyjaśnień.

Skąd to się bierze? Nasz umysł produkuje, w razie zapotrzebowania odpowiednie racjonalizacje. To tak naprawdę, bajeczki, historyjki, które pozwalają nam, dla naszego lepszego samopoczucia, samodzielnie stworzyć sobie jakieś uzasadnienie dla własnego postępowania. Jeżeli nie tworzylibyśmy tych racjonalizacji, nie rozumielibyśmy naszego własnego postępowania i moglibyśmy sami się w tym wszystkim pogubić.

W lustrze innych ludzi


Jak zatem dotrzeć do sedna siebie, na jakiej podstawie budować w miarę rzeczywiste opinie o samych sobie?

Otóż, przeglądając się w lustrze innych ludzi. Na czym to polega? Przebiegają w nas rozmaite procesy myślowe, do których, jak już wspomniano, nie mamy dostępu. Jednakże, te procesy myślowe, wpływają na nasze zachowanie i postępowanie. Czasem nawet, tak istotnie, że robimy coś po raz pierwszy w życiu, coś, czego wcześniej nie robiliśmy. Te właśnie decyzje nas zmieniają, kształtują i tworzą. Są najistotniejsze. Na jakiej podstawie zatem, je podejmujemy? Otóż, odpowiedź jest prosta.

Robimy coś pierwszy raz, bo inni tak robią. Jeżeli, w gronie naszych przyjaciół będą palący papierosy, to i my je zapalimy. Dlaczego, bo ktoś z naszych bliskich tak zrobił. Na tej podstawie wnioskujemy, co jest dla nas ważne - inni. Jeżeli zaś będziemy przebywać w gronie ludzi niepalących, którzy dużo będą mówić i robić dla ochrony zdrowia, wówczas uznamy, że ważne jest dla nas zdrowie, dlatego nie palimy. W rzeczywistości to wpływ naszej grupy. Dotyczy to niemalże wszystkich naszych kluczowych, życiowych decyzji. Osoba, która w młodości przebywała w gronie osób działających dla innych, prawdopodobnie wybierze też dla siebie taki zawód (lekarza, pedagoga, nauczyciela, psychologa).

Psychologowie od lat próbują odpowiedzieć, na ważne dla ludzi pytania o motywacje podejmowanych decyzji, tymczasem stare przysłowie już dawno tej odpowiedzi udzieliło: "jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać tak jak one."

Dorota Bajczyk

Dowiedz się więcej na temat: psychologia

Reklama

Najlepsze tematy

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje