Reklama

Reklama

Samodzielne i odważne dziecko. Czyli jakie?

Zagadnienie dziecięcej samodzielności już od dawna pozostaje w centrum zainteresowania pedagogów i psychologów. Poprzez termin ten należy rozumieć dążenie młodej osoby – niedojrzałej jeszcze i dopiero gromadzącej pierwsze życiowe doświadczenia – do uniezależnienia się od pomocy dorosłych opiekunów. Jak w praktyce pomóc dziecku osiągnąć ten cel?

Pęd ku niezależności

Samodzielność nie jest wyłącznie domeną świadomych i zdolnych komunikować swoje potrzeby kilkulatków. Pierwsze jej oznaki zauważa się już na bardzo wczesnych etapach rozwoju dziecka - a więc wtedy, gdy uczy się ono siadać, raczkować i chodzić. Kolejne "progi", które pokona później, będą już zaledwie odpryskiem tego początkowego pędu ku niezależności.

Reklama

- Dziecięca samodzielność to jedna z pierwszych zdobyczy psychologicznych, które dziecko powinno osiągnąć - zauważa psycholożka Małgorzata Ohme. Rosnąca z wiekiem niezależność dziecka - nieunikniona i całkowicie przecież naturalna - budzi jednak często w rodzicach trudne do opanowania obawy. I jest to reakcja absolutnie zrozumiała. Zdolność do działania "na własną rękę" otwiera przed najmłodszymi nie tylko oszałamiające perspektywy, ale bywa też często źródłem licznych niebezpieczeństw.

Nie oznacza to jednak, że z powodu własnych lęków i obaw rozwijające dziecko należy czym prędzej wcisnąć pod klosz (w geście takim byłoby zresztą zdecydowanie więcej samolubstwa niż troski). Przeciwnie: najmłodsi muszą się na różne sposoby mierzyć ze światem i konfrontować z rzeczywistością, choć trzeba im z pewnością w tych "spotkaniach" asystować. W innych okolicznościach nie rozwinie się bowiem prawidłowo ani ich psychika (a tym bardziej - wrażliwość), ani ich umysł.

Czym jest dziecięca samodzielność?

- Kiedy dziecko buduje poczucie bezpieczeństwa, to kolejnym etapem między pierwszym a trzecim rokiem życia jest okres tzw. wczesnego dzieciństwa, czyli uzyskanie autonomii - tłumaczy Małgorzata Ohme. - Autonomia jest czymś szerszym niż uzyskanie samodzielności, ale to dzięki poczuciu samodzielności dziecko może zdobyć większą autonomię. Usamodzielnianie się od rodzica powoduje, że dziecko staje się osobne. To podstawa zdrowia psychicznego - dodaje.

Rozwijanie samodzielności najmłodszych przejawia się na kilku co najmniej płaszczyznach: praktycznej, umysłowej i społecznej. W pierwszym wypadku obejmuje umiejętność radzenia sobie z codziennymi obowiązkami (a więc - dla przykładu - z higieną osobistą, sprzątaniem czy ubieraniem się). W drugim polega na podejmowaniu świadomych, przemyślanych decyzji, rozwiązywaniu problemów, stosowaniu nabytej wiedzy w praktyce czy na formułowaniu mniej lub bardziej złożonych sądów i opinii. W trzecim aspekcie samodzielność jest tymczasem utożsamiana z socjalizacją: dziecko samodzielne potrafi się więc odnaleźć w grupie rówieśniczej, a gdy trzeba - poradzić sobie z rodzącymi się w niej konfliktami.

- Dobrze jest gdy pociecha jest blisko rodzica, ale może się od niego oddalić. Na pewnym poziomie powinniśmy dawać dziecku różne narzędzia do tego, by stawało się samodzielne. Półtoraroczne dziecko chce samo jeść zupkę i mimo, że rozlewa i musimy po nim sprzątać to warto pozwolić mu na samodzielne jedzenie - wyjaśnia Małgorzata Ohme, ambasadorka akcji Volkswagena Mali Ratownicy. Akcji, która zaszczepia w dzieciach wiele przydatnych cech, w tym właśnie samodzielność.

Samodzielność należy rozwijać

Coraz częściej organizuje się dziś przedsięwzięcia, których celem jest rozwijanie u najmłodszych samodzielności, odwagi i umiejętności podejmowania decyzji.  Przykładem tego rodzaju działań jest projekt Mali Ratownicy marki Volkswagen. Od 2017 roku w nadmorskich miejscowościach w okresie wakacji pojawiają się specjalne strefy, gdzie ratownicy medyczni uczą dzieci podstawowych zasad udzielania pierwszej pomocy.

Mali Ratownicy - odwaga do działania

Akcja organizowana przez Volkswagena ma na celu zapoznanie najmłodszych z zasadami dotyczącymi skutecznego udzielania pomocy, w tym przeprowadzania resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Wszystkie działania prowadzone są z użyciem aktywizujących rekwizytów (fantomów) i licznych akcesoriów.

- Główną ideą programu Mali Ratownicy jest to, aby w dzieciach kształtować gotowość niesienia pomocy poszkodowanym. Edukacja najmłodszych z zakresu bezpieczeństwa uwrażliwia je na zagrożenia sytuacyjne. W strefach Volkswagena szkolenie zorganizowane jest tak, że każde dziecko może wykonywać działania samodzielnie - podkreśla Maciej Solski, ratownik z Centrum Ratownictwa.  

Paulina Krupińska, modelka i prezenterka uhonorowana w 2012 roku tytułem Miss Polonia, Małych Ratowników wsparła już po raz drugi. Jako mama dwójki dzieci - Tosi i Jędrusia - doskonale zdaje sobie sprawę ze społecznego znaczenia akcji - Każde z nas cieszy się, kiedy jego pociecha ze zdobytej wiedzy potrafi zrobić użytek. Przepełnia nas wówczas nie tylko zadowolenie, ale także duma. Moment, w którym twoje dziecko zdobywa bezcenną wiedzę, jaka będzie zapewne procentować w przyszłości, to najlepsza nagroda za wszystkie trudy rodzicielstwa - zapewnia Miss Polonia 2012.

Z tym stanowiskiem zgadza się Małgorzata Ohme. - Uczenie dzieci zasad pierwszej pomocy ma nie tylko wpływ na poczucie samodzielności. W tym przypadku dajemy dziecku narzędzia by wiedziało, co zrobić w sytuacji kryzysowej. Dzięki temu otrzymuje poczucie bezpieczeństwa i możliwość wpływu na własne życie. Będzie miało poczucie, że jest kowalem swojego losu - zauważa psycholożka.

Przebieg i wielkie powodzenie akcji zainicjowanej przez Volkswagena pozwalają sądzić, że podobne inicjatywy są nie tylko potrzebne i pożyteczne, ale również pożądane. I to nie tylko przez dorosłych, którzy wiedzą, jak cenna jest znajomość podstawowych zasad udzielania pierwszej pomocy, ale także przez dzieci, które w najwcześniejszych latach swego rozwoju chłoną przecież wiedzę jak gąbka i nieustannie poszukują nowych, inspirujących wyzwań.

 

Artykuł powstał we współpracy z marką Volkswagen.

INTERIA.PL

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje