Spis treści:
- Domowe obiady na tydzień. Zacznij od przeglądu i uzupełnienia lodówki
- Przykładowy jadłospis z klasycznymi polskimi daniami - rozpiska na cały tydzień
- Jak utrzymać ten plan bez marnowania jedzenia?
Domowe obiady na tydzień. Zacznij od przeglądu i uzupełnienia lodówki
Zanim rozpiszesz menu, sprawdź lodówkę, zamrażarkę i szafki. Być może masz już bulion do pomidorowej, kaszę do gulaszu albo ziemniaki, które wystarczą do pierogów i placków. To najprostszy sposób na gotowanie w duchu zero waste, czyli kupujesz produkty do konkretnych dań, zamiast później szukać zastosowania dla nadmiaru.
Przy planowaniu uwzględnij także czas. Gulasz możesz przygotować wcześniej, pierogi zamrozić, a buraki ugotować podczas robienia innego obiadu. Na ostatnią chwilę zostaw potrawy, które smakują najlepiej świeżo przygotowane, tj. rybę i placki ziemniaczane.
Tak właśnie działa meal prep, czyli przygotowywanie posiłków lub ich składników z wyprzedzeniem. Pokaże ci, że w domowej kuchni naprawdę wystarczy kilka gotowych elementów, aby obiad powstał szybciej, a był sycący i pełnowartościowy.
Poniższe propozycje są rozpisane orientacyjnie na cztery osoby. Ilości dodatków dopasuj do apetytu, potrzeb żywieniowych domowników.

Przykładowy jadłospis z klasycznymi polskimi daniami - rozpiska na cały tydzień

Składniki:
- 600 g mięsa mielonego
- czerstwa kajzerka
- jajko
- cebula
- sól i pieprz
- mleko lub woda do namoczenia pieczywa
- bułka tarta do panierowania
- olej do smażenia
Sposób przygotowania:
- Kajzerkę namocz i odciśnij, a drobno posiekaną cebulę zeszklij.
- Po przestudzeniu dodaj je do mięsa razem z jajkiem i przyprawami.
- Wyrób masę, uformuj niezbyt grube kotlety, obtocz w bułce tartej i smaż na średnim ogniu, aż będą gotowe również w środku.
- Czerstwe pieczywo sprawdza się tu równie dobrze jak świeże, pod warunkiem że nie ma śladów pleśni ani oznak zepsucia. Jeśli zostało go więcej, wysusz je i zmiel na bułkę tartą. Nie trzeba kupować osobnego opakowania do każdej panierki.
- Buraki ugotuj wcześniej, a przed obiadem zetrzyj i dopraw sokiem z cytryny, solą oraz pieprzem.
- Przy okazji gotowania ziemniaków przygotuj dodatkową porcję na wtorkowy farsz. Odłóż ją bez sosu, szybko schłodź i przechowaj w lodówce.

Składniki na około 40-45 średnich pierogów
Ciasto:
- 500 g mąki pszennej
- około 250-280 ml ciepłej wody
- 1 łyżka oleju
- szczypta soli
Farsz:
- 600 g ugotowanych, obranych ziemniaków
- 300 g twarogu
- 2 cebule
Sposób przygotowania:
- Ziemniaki rozgnieć, dodaj pokruszony twaróg oraz podsmażoną cebulę.
- Dopraw solą i obficie pieprzem. Jeśli wykorzystujesz ziemniaki przygotowane dzień wcześniej, farsz zrobisz bez czekania, aż ugotują się i wystygną.
- Ciasto wyrób, przykryj i odstaw na około 20-30 minut.
- Rozwałkuj, wytnij krążki, nałóż nadzienie i dokładnie sklej brzegi.
- Gotuj partiami w osolonej wodzie przez około 2-3 minuty od wypłynięcia, dostosowując czas do wielkości pierogów i grubości ciasta.
Lepienie zajmuje czas, dlatego przygotuj większą partię jednorazowo. Surowe pierogi ruskie zamroź pojedynczo na tacy, a następnie przełóż do woreczka opisanego datą. W kolejnym tygodniu wyjmiesz tylko tyle, ile potrzebujesz.

Składniki:
- około 1,5 l bulionu
- 700 ml passaty
- marchew
- cebula
- 1 łyżka oleju
- 200 g suchego ryżu
- około 400 g ugotowanej lub odsączonej białej fasoli
Sposób przygotowania:
- Cebulę podsmaż, dodaj startą marchew i zalej bulionem.
- Gdy warzywa zmiękną, wlej passatę i gotuj jeszcze około 15 minut.
- Dodaj fasolę, podgrzej i dopraw solą, pieprzem oraz majerankiem.
Fasola sprawia, że pomidorowa jest bardziej treściwa i może wystarczyć jako samodzielny obiad. Jeśli podajesz ją przed drugim daniem, ten dodatek, otwiera się w nowym oknie można pominąć. Kwaśną śmietanę najpierw wymieszaj z niewielką ilością gorącej zupy, a dopiero później wlej do garnka.
Tutaj przydaje się zapas z zamrażarki: porcjowany rosół z poprzedniej niedzieli zastąpi przygotowywany od początku wywar.
Składniki na 4 porcje:
- 700-800 g łopatki wieprzowej
- 2 cebule
- marchew
- 2 ząbki czosnku
- około 500-700 ml bulionu lub wody
- liść laurowy
- ziele angielskie
- słodka papryka
- majeranek
Sposób przygotowania:
- Mięso pokrój w kostkę, osusz i obsmaż partiami.
- Dodaj warzywa, przyprawy oraz płyn.
- Duś pod przykryciem na małym ogniu, zwykle około 75-100 minut, aż mięso będzie miękkie.
Podczas duszenia ugotuj kaszę i przygotuj dodatki. Gulasz podaj z ogórkiem kiszonym, buraczkami albo surówką. Zanim zagęścisz sos mąką, pozwól mu nieco odparować - cebula również nadaje mu gęstość.
Składniki:
- 700-800 g filetów z dorsza, mintaja lub innej ryby
- ziemniaki
- cytryna
- niewielka ilość oleju
Surówka:
- około 400 g kapusty kiszonej
- marchew
- jabłko
Sposób przygotowania:
- Filety osusz, sprawdź, czy nie ma ości, i dopraw.
- Ułóż w naczyniu, skrop olejem i piecz w temperaturze około 180°C, zazwyczaj przez 15-25 minut. Czas zależy od grubości kawałków; ryba powinna być gotowa w środku i łatwo rozdzielać się widelcem.
- Ziemniaki ugotuj albo upiecz, wkładając je do piekarnika wcześniej niż filety, natomiast kapustę posiekaj i wymieszaj ze startą marchwią, jabłkiem oraz odrobiną oleju.

Składniki:
- 1 kg obranych ziemniaków
- 1 cebula
- 2 jajka
- około 2 łyżek mąki
Sposób przygotowania:
- Ziemniaki i cebulę zetrzyj, a nadmiar płynu odlej do miseczki.
- Po chwili na dnie osiądzie skrobia. Płyn zlej, a skrobię dodaj z powrotem do masy razem z jajkami, mąką, solą i pieprzem.
- Smaż cienkie placki na rozgrzanym oleju, partiami, i podawaj od razu.
Masę przygotuj tuż przed smażeniem, ponieważ starte ziemniaki ciemnieją i puszczają wodę. W tym przypadku wcześniejsze przygotowanie całej potrawy nie daje tak dobrego efektu jak przy gulaszu.
Za to dodatek może już czekać w zamrażarce. Porcja gulaszu zastąpi osobno robiony sos, a placki będą smakowały inaczej niż czwartkowy obiad.
Jeśli nie masz zapasu, zrób sos z 400 g pieczarek, cebuli i około 150 ml śmietanki. Pieczarki podsmaż partiami, dodaj cebulę, a następnie śmietankę i przyprawy. Sos nakładaj bezpośrednio przed jedzeniem, żeby placki zachowały chrupkość.

Do rosołu przygotuj około 1,2-1,5 kg części kurczaka z kośćmi, marchew, pietruszkę, kawałek selera, por i opaloną cebulę. Zalej około 3 l zimnej wody, dodaj przyprawy i doprowadź do zagotowania.
Zmniejsz ogień, zbierz szumowiny i gotuj łagodnie przez około 2-2,5 godziny.
Sól dodaj pod koniec, a makaron ugotuj osobno. Nadmiar wywaru przeznacz do zamrożenia, zamiast przez kolejne dni odgrzewać cały garnek.
Na drugie danie możesz upiec udka kurczaka z ziemniakami, czosnkiem, papryką i majerankiem. Jeśli jednak domownikom wystarczy rosół, nie przygotowuj dodatkowego mięsa tylko dlatego, że niedzielny obiad "powinien" mieć dwa dania.
Mięso z wywaru oddziel od kości i wykorzystaj do potrawki, farszu albo pasty kanapkowej. Ugotowane warzywa można zmiksować z mięsem lub przeznaczyć do kotlecików. To
praktyczne wykorzystanie składników, które po przygotowaniu rosołu nadal nadają się do jedzenia.
Jak utrzymać ten plan bez marnowania jedzenia?
Po każdym obiedzie zdecyduj, co zostaje na następny posiłek, a co zamrażasz. Gotowe potrawy szybko schładzaj, przechowuj w lodówce lub zamrażarce i opisuj pojemniki datą, nigdy nie zostawiaj garnka na blacie na całą noc.
Przy zakupach trzymaj się porcji, które rzeczywiście zjesz. Duże opakowanie jest korzystne tylko wtedy, gdy wykorzystasz jego zawartość (dotyczy to zarówno mięsa, jak i śmietany, twarogu czy warzyw.)
Meal prep to przygotowywanie posiłków z wyprzedzeniem na cały tydzień. Dania, które są "wymyślne i udziwnione" nie zawsze dobrze wpisują się w taki plan, bo bywa, że domownicy zwyczajnie nie chcą ich jeść. Z kolei polskie klasyki są lubiane przez wszystkich, zwłaszcza przez dzieci co zwiększa szansę na pełne wykorzystanie składników i całych dań, bez marnowania czegokolwiek.













