Zapomniany skarb Podlasia wraca do łask. Buza wspiera jelita i odporność
Zapomniany napój, który jeszcze przed wojną królował na Podlasiu, niespodziewanie wraca do łask. Buza, przygotowywana ze zbóż i poddawana naturalnej fermentacji, podbija media społecznościowe i coraz częściej pojawia się na stołach miłośników tradycyjnej kuchni. Zachwyca nie tylko oryginalnym smakiem, ale także właściwościami wspierającymi trawienie i odporność. Czy to napój lata 2026?
Spis treści:
- Powrót do korzeni kuchni polskiej
- Buza przeżywa swój renesans
- Wsparcie dla jelit i odporności
- Napój lata 2026?
- Buza - przepis na bazie kaszy jaglanej
Powrót do korzeni kuchni polskiej
Na fali zmęczenia nowoczesnością, technologiami, egzotycznymi superfoodami coraz częściej młodzi ludzie, influencerzy kulinarni i pasjonaci dobrej, szczerej, tradycyjnej kuchni powracają do korzeni. Najpierw odkryto na nowo słowiański napój surica przygotowywany z ziół i kwiatów polnych, który nie tylko pysznie smakuje, ale także ma pomagać w wielu dolegliwościach, m.in. jelitowych. Teraz przyszedł czas na przedwojenny przysmak szczególnie popularny w okolicach Białegostoku. Mowa o buzy.
Buza przeżywa swój renesans
Napój od wieków jest popularny na Bałkanach, w Turcji, Albanii, Macedonii, Bułgarii oraz w krajach dawnego Imperium Osmańskiego. Do Polski buza trafiła prawdopodobnie za pośrednictwem kontaktów handlowych i migracji ludności z terenów Bałkanów oraz wschodniej Europy. Szczególną popularność zdobyła na Podlasiu, zwłaszcza w okolicach Białegostoku, gdzie przez lata była sprzedawana na targowiskach i jarmarkach. W regionie napój ten stał się charakterystycznym elementem lokalnej kultury kulinarnej. Mówi się, że w czasach przedwojennych po niedzielnej mszy tradycją niemal było wybrać się do kawiarni na szklankę orzeźwiającej buzy.
W czym tkwił sekret jej popularności? Przede wszystkim w bardzo oryginalnym smaku. Buzę przygotowuje się bowiem ze zbóż. Najczęściej z kaszy jaglanej, pszenicy lub kukurydzy. Podstawą jest ugotowanie ich i poddanie delikatnej fermentacji. Można wzbogacić ją o drożdże, rodzynki dla dodatkowej słodyczy. Gęsty, mętny i bardzo odżywczy a jednocześnie orzeźwiający napój właśnie przeżywa swój renesans i to nie tylko na Podlasiu.
Wsparcie dla jelit i odporności
Oprócz smaku, buza ceniona jest także za wartości odżywcze. Co wartościowego zawiera buza?
- Źródło węglowodanów - buza powstaje ze zbóż, dlatego dostarcza przede wszystkim węglowodanów, które stanowią szybkie źródło energii dla organizmu. Z tego względu dawniej była popularna wśród osób wykonujących ciężką pracę fizyczną.
- Zawiera witaminy z grupy B - proces fermentacji sprzyja obecności witamin z grupy B, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, metabolizm energetyczny oraz pomagają zmniejszać uczucie zmęczenia.
- Naturalne probiotyki - tradycyjnie przygotowywana buza zawiera mikroorganizmy powstające podczas fermentacji. Mogą one wspierać równowagę mikroflory jelitowej i korzystnie wpływać na procesy trawienne.
- Wsparcie dla układu pokarmowego - dzięki obecności bakterii fermentacyjnych oraz składników pochodzących ze zbóż buza może wspomagać trawienie i pracę jelit.
- Źródło minerałów - w zależności od rodzaju użytego zboża napój może dostarczać niewielkich ilości magnezu, fosforu, potasu i żelaza, które są ważne dla pracy mięśni, układu nerwowego i produkcji energii.
- Może wspierać odporność - produkty fermentowane są często kojarzone ze wsparciem odporności.
- Działa sycąco - gęsta konsystencja oraz zawartość skrobi sprawiają, że buza może na dłużej dawać uczucie sytości niż zwykłe napoje.
- Łagodniejsze nawodnienie organizmu - oprócz dostarczania płynów zawiera także składniki odżywcze pochodzące ze zbóż, dlatego jest bardziej wartościowa od słodzonych napojów gazowanych.
Napój lata 2026?
Na najpopularniejszych platformach takich jak Instagram czy TikTok zaczyna być o buzie coraz głośniej, okrzyknięta została nawet "napojem lata 2026". Młodzi influencerzy chętnie korzystają z lokalnego dziedzictwa kulinarnego i przygotowują napój, którego nie sposób kupić w żadnym sklepie. Pojawia się jedynie na regionalnych festynach, targach i festiwalach związanych z tradycyjną kuchnią Polski. Przepisy różnią się nieco od siebie, bo wszystko zależy od tego, jakiego zboża użyjemy jako podstawy buzy. Jeśli chcecie spróbować i ocenić, czy rzeczywiście buza warta jest rozgłosu, który otrzymuje w naszym kraju, wypróbujcie przepis na bazie łatwo dostępnej w każdym sklepie kaszy jaglanej.
Buza - przepis na bazie kaszy jaglanej
Składniki
- 70 g suchej kaszy jaglanej
- około 1 szklanka wody do ugotowania kaszy
- 90 g cukru
- sok z 1½–2 cytryn
- 1 g świeżych drożdży
- garść rodzynek
- 1,1 l wody
Przygotowanie:
- Kaszę jaglaną dokładnie przepłucz pod bieżącą wodą, a następnie przelej wrzątkiem. Przełóż do rondelka, zalej szklanką wody i gotuj pod przykryciem do całkowitej miękkości.
- Ugotowaną kaszę pozostaw na kilka minut do lekkiego ostudzenia, po czym zmiksuj na możliwie gładki krem.
- W większym garnku podgrzej 1,1 litra wody. Wsyp cukier i mieszaj do jego rozpuszczenia. Dodaj zmiksowaną kaszę i dokładnie połącz składniki.
- Gdy mieszanka będzie jeszcze ciepła, ale nie gorąca, dodaj świeżo wyciśnięty sok z cytryn. Całość przecedź przez drobne sito, aby uzyskać bardziej jednolity napój.
- Odstaw płyn do ostygnięcia do temperatury pokojowej. W niewielkiej ilości napoju rozprowadź drożdże i pozostaw na około 10 minut. Następnie wlej zaczyn do reszty płynu i wymieszaj.
- Przelej napój do czystych butelek, pozostawiając kilka centymetrów wolnej przestrzeni od góry. Do każdej butelki wrzuć po kilka rodzynek i szczelnie zamknij.
- Butelki pozostaw na 18-24 godziny w temperaturze pokojowej. Kiedy napój lekko się nagazuje, przełóż go do lodówki na co najmniej kilka godzin.
Uwaga! Napój cały czas pracuje, dlatego w przypadku szklanych butelek warto co jakiś czas delikatnie wypuścić nadmiar gazu, aby uniknąć zbyt wysokiego ciśnienia.
Marzysz o potrawach, które wyglądają jak z restauracji, a przygotujesz je w domowym zaciszu? Wypróbuj nasze kulinarne porady i przepisy, które odmienią twoją kuchnię. Więcej znajdziesz w naszej KUCHNI
