Jaka emerytura przy najniższych zarobkach? Statystyki są niepokojące
Na jaką emeryturę może liczyć kobieta z 20-letnim stażem pracy, która przez całe swoje zawodowe życie zarabiała minimalną krajową? Niestety po obliczeniu jej świadczenie byłoby niższe niż najniższa, gwarantowana emerytura w Polsce. W takich przypadkach ZUS musi zastosować pewien mechanizm wpływający na końcową kwotę emerytury.
Jaka emerytura z najniższą krajową po 20 latach pracy?
Od 1 marca br. najniższa emerytura w Polsce wynosi 1978,49 zł brutto, czyli ok. 1800 zł netto. Takie świadczenie przysługuje osobom, które osiągnęły wiek emerytalny: 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Ponadto, żeby nabyć prawo do emerytury, trzeba posiadać wymagany staż pracy - odpowiednio 20 lat (kobiety) i 25 lat (mężczyźni).
Niestety zdarzają się sytuacje, kiedy pomimo wykazania odpowiedniego stażu pracy i osiągnięcia wymaganego wieku, wyliczone świadczenie jest niższe niż najniższa gwarantowana emerytura. Wówczas Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany aktualnymi przepisami do zastosowania pewnego mechanizmu.
Otóż emerytura musi być podwyższona do wysokości najniższej, gwarantowanej emerytury tym osobom, które osiągnęły wiek emerytalny i posiadały okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn i 20 lat dla kobiet.
"W przypadku, gdy emeryt nie posiada wymaganego stażu, jego emerytury nie podwyższa się do wysokości najniższej. Stąd też coraz częściej pojawiają się emerytury wypłacane w wysokości niższej niż najniższa" - tłumaczy ZUS.
Serwis polsatnews.pl podał dokładne wyliczenia emerytury na przykładzie kobiety z 20-letnim stażem pracy i zarobkowaniem na poziomie najniższej krajowej.
"W przykładzie tym założono, że zwaloryzowany kapitał początkowy tej osoby to 118 120,50 zł, a zwaloryzowane składki - 272 225,32 zł. Przyjęto, że dalsze trwanie życia wyniesie 266,40 miesiąca. Wyliczona emerytura wyniosła 1 465,26 zł brutto. Na szczęście w tej konkretnej sytuacji ubezpieczona skorzystałaby z mechanizmu, który >>ratuje<< seniorów przed znaczącym spadkiem dochodów. Przykładowej 60-latce przysługiwać będzie emerytura minimalna" - informuje polsatnews.pl.
Rośnie liczba nowosystemowych emerytur niższych niż minimalna
Jak już wspomnieliśmy - w przypadku, gdy emeryt nie posiada wymaganego stażu, jego świadczenia nie podwyższa się do wysokości najniższej emerytury.
Liczba emerytur wypłacanych w wysokości niższej niż najniższa rośnie systematycznie na przestrzeni kolejnych lat - w ostatnich 5 latach średnio o blisko 30 tys. rocznie. Rośnie także udział takich emerytur w portfelu wypłacanych emerytur nowosystemowych - w roku 2025 przekroczona została po raz pierwszy w historii bariera 10 proc. - wynika z aktualnych danych ZUS.
Pobieranie emerytur wypłacanych w wysokości niższej niż najniższa wynika przede wszystkim z krótkiego wykazanego stażu ubezpieczeniowego lub jego całkowitym braku po 1998 roku, a co za tym idzie niskiego zasobu zgromadzonych składek, co prowadzi do bardzo niskich świadczeń - wyjaśnia ZUS.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że w grudniu 2025 r. wypłacono 459 317 emerytur nowosystemowych w wysokości niższej niż najniższa ustawowa wysokość emerytury - tj. ponad 6 proc. więcej niż w grudniu 2024 r. (433,1 tys.).
Były to emerytury przyznane osobom o niepełnym stażu. W ciągu ostatnich 15 lat liczba emerytur nowosystemowych wypłacanych w wysokości niższej niż najniższa emerytura wzrosła ponad dziewiętnastokrotnie, a ich udział w liczbie wypłacanych emerytur nowosystemowych wzrósł z 4,2 proc. w grudniu 2011 r. do 10,1 proc. w grudniu 2025 r.
Wśród osób pobierających w grudniu 2025 r. emeryturę w wysokości niższej niż najniższa zdecydowanie przeważały kobiety, które stanowiły 76,3 proc. ogółu. Od kilku lat zaobserwować można rosnący odsetek mężczyzn pobierających emeryturę w wysokości niższej niż najniższa - w grudniu 2014 r. stanowili oni 1,2 proc., w grudniu 2015 r. - 5,0 proc., w grudniu 2022 r. - 19,8 proc., w grudniu 2023 r. - 21,3 proc., w grudniu 2024 r. - 22,6 proc., a w grudniu 2025 r. - 23,7 proc. - czytamy w opracowaniu "Emerytury nowosystemowe wypłacone w grudniu 2025 r. w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury (tj. niższej niż 1 878,91 zł)" przygotowanym przez ZUS.
Średni wiek osób pobierających w grudniu 2025 r. emeryturę w wysokości niższej niż najniższa wynosił 67,02 roku. W przypadku kobiet było to 66,6 roku, w przypadku mężczyzn - 69,3 roku). Najczęściej występującym wiekiem (dominantą) tej grupy emerytów w przypadku kobiet to 61 lat, a w przypadku mężczyzn - 66 lat.
Średnia wysokość emerytury w wysokości niższej niż najniższa ustawowa wysokość emerytury wyniosła w grudniu 2025 r. 1185,18 zł (1127,76 zł w 2024 roku) - dodaje ZUS.
