Polacy coraz częściej biorą L4
Z opracowania przygotowanego przez ekspertów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2025 r. ZUS zarejestrował 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. Przełożyło się to na 290,5 mln dni absencji - o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln dni więcej niż w 2021 r. - wskazano na zus.pl.
Przeciętna długość zaświadczenia lekarskiego wyniosła 11 dni, a otrzymał je statystycznie co drugi Polak ubezpieczony w ZUS. Częściej zdarzały się zwolnienia krótkie - wystawionych zostało 9,8 mln zaświadczeń z tytułu choroby własnej do 5 dni, tj. o 0,2 proc. więcej niż rok wcześniej (w 2024 r. - 9,5 mln), w tym 1,8 mln zaświadczeń jednodniowych (w 2024 r. - 1,7 mln) - czytamy w komunikacie na stronie ZUS.
Czytaj także: Na skórze tworzą efekt "szklarni". Wydajemy na nie krocie, a mogą być źródłem problemów zdrowotnych
W porównaniu z 2024 r. liczba dni absencji chorobowej wrosła o 0,2 proc. (w porównaniu z 2021 r. - o 2,8proc.), a liczba zaświadczeń lekarskich zwiększyła się o 0,1 proc. (w porównaniu z 2021 r. - o 11,8 proc.).
Z tytułu chorób własnych lekarze wystawili 24,2 mln zaświadczeń, na łączną liczbę 277,6 mln dni. Do najczęstszych przyczyn niezdolności do pracy należą choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej - 42,4 mln dni absencji chorobowej (w 2024 r. - 41,8 mln dni).
L4 w poniedziałek i w piątek to nie przypadek?
Ciekawe dane na temat popularnego L4, zamieszczono również w raporcie pt. "Barometr absencji chorobowej w Polsce w 2025 roku" przygotowanym przez firmę Conperio.
"Dane dotyczące procentowego udziału zwolnień jednodniowych w poszczególne dni tygodnia w 2025 roku w przedsiębiorstwach współpracujących z Conperio pokazują bardzo wyraźny i powtarzalny wzorzec, który trudno uznać za losowy" - wskazują autorzy raportu.
Otóż jak przekonują - największa koncentracja zwolnień jednodniowych występuje w piątki (23,6 proc.) oraz poniedziałki (20,5 proc.), co oznacza, że łącznie ponad 44 proc. wszystkich zwolnień jednodniowych przypada na te dwa dni tygodnia. Autorzy raportu uważają, że "taki rozkład silnie wskazuje na efekt >>wydłużonego weekendu<< i organizacyjny, a nie zdrowotny charakter części absencji chorobowej"
Pozostałe dni robocze charakteryzują się istotnie niższym udziałem - od 15 proc. w czwartki do 16,3 proc. we wtorki.
Zobacz również: Wystarczy położyć się na podłodze. Ten prosty nawyk pomaga się wyciszyć
"Porównanie danych z lat 2023-2025 pokazuje utrwalający się trend. Udział poniedziałków i piątków w puli zwolnień jednodniowych wzrósł z 37,9 proc. w 2023 roku do 44,1 proc. w 2025 roku, przy jednoczesnym systematycznym spadku udziału weekendów z 14 proc. do 8,8 proc. Oznacza to, że zwolnienia jednodniowe coraz rzadziej pojawiają się w dniach wolnych od pracy. Coraz częściej są >>doklejane<< do weekendów, co dodatkowo osłabia tezę o ich losowym charakterze" - tłumaczą eksperci Conperio.
Z kolei absencja choroba z podziałem na branże przedstawia się w Polsce następująco: najniższy średni wskaźnik odnotowano w przemyśle lekkim (5,36 proc.) i automotive (5,81 proc.).
Natomiast najwyższy wskaźnik występuje w budownictwie (8,77 proc.), ze znacznymi wzrostami pod koniec roku. Branże takie jak logistyka (7,69 proc.) i usługi (7,20 proc.) cechują się wyraźnymi wahaniami miesięcznymi, związanymi z sezonowością pracy i obciążeniem kadry - czytamy w raporcie Conperio "Barometr absencji chorobowej w Polsce w 2025 roku".
Najwyższy poziom absencji chorobowej odnotowano w lutym (7,73 proc.), natomiast najniższy w maju (6,44 proc.).
Wykorzystywanie zwolnień lekarskich niezgodnie z ich przeznaczeniem
W 2025 roku Conperio współpracowało z 400 firmami z sektora dużych oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Na ich zlecenie przeprowadzono ponad 33300 kontroli prawidłowości wykorzystania L4 - wskazano w raporcie.
"Przeprowadzone przez Conperio kontrole wykazały, że w ponad jednej trzeciej przypadków pracownicy nie wykorzystywali zwolnienia chorobowego zgodnie z jego przeznaczeniem. W 33 proc. skontrolowanych sytuacji osoby przebywające na zwolnieniu nie znajdowały się w miejscu wskazanym w zaświadczeniu ZUS ZLA lub podejmowały czynności, które mogły utrudniać proces leczenia i rekonwalescencji" - informują autorzy raportu "Barometr absencji chorobowej w Polsce w 2025 roku".
Warto wiedzieć: Korzystasz w ten sposób ze smartfona? Okulistka wylicza konsekwencje
W wyniku kontroli realizowanych w 2025 roku specjaliści Conperio odnotowali przypadki wykorzystania zwolnień lekarskich niezgodnie z ich przeznaczeniem, w tym m.in.:
- prace w ogrodzie i wokół posesji takie jak koszenie trawnika, grabienie liści lub igieł, przycinanie żywopłotu i gałęzi, plewienie grządek, przekopywanie ziemi,
- malowanie ścian wewnątrz mieszkania, kładzenie tapet oraz inne prace remontowe i porządkowe,
- malowanie elementów drewnianych - belek, donic i drewna tarasowego,
- budowa i konserwacja ogrodzenia, a także pomoc przy budowie sąsiedniej posesji,
- obsługa i naprawa pojazdów: wymiana kół i opon, naprawa silnika, wymiana filtrów i płynów, czyszczenie i polerowanie auta, naprawa skutera,
- prace gospodarskie w tym rąbanie, cięcie i przenoszenie drewna oraz przenoszenie worków z pelletem,
- przebywanie pod wpływem alkoholu, w niektórych przypadkach spożycie alkoholu miało miejsce bezpośrednio podczas wizyty kontrolera.,
- prowadzenie szkoleń na uczelni wyższej.
