ZUS o rekordowym spadku. Polacy już nie chcą tak pracować?
W 2025 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zgłoszono blisko 1,3 mln umów o dzieło. To rekordowo niska liczba od początku funkcjonowania rejestru, czyli od 2021 r. Ponadto, jak wskazuje ZUS - takie umowy są najczęściej zawierane na bardzo krótko - często tylko na jeden dzień.
Umowy o dzieło coraz mniej popularne
W opublikowanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych komunikacie czytamy, że od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. ZUS otrzymał ponad 1,1 mln formularzy RUD, które dotyczyły prawie 1,3 mln umów o dzieło, a informacje o nich dostarczyło 69,6 tys. podmiotów.
W porównaniu z 2024 r. liczba zgłoszeń zmniejszyła się o 2,49 proc., a liczba umów o dzieło - o 6,5 proc. Było ich najmniej od momentu uruchomienia rejestru w 2021 r. Jednocześnie liczba osób wykonujących umowy o dzieło prawie się nie zmienia - w 2025 r. było ich ok. 318 tys. - wskazuje ZUS.
Z rejestru ZUS wynika również, że umowy o dzieło przedsiębiorcy wykorzystują przede wszystkim do realizacji krótkich projektów. Otóż najczęściej takie umowy zawierano je na jeden dzień i stanowiły one 29 proc. wszystkich umów. Kolejne 7 proc. to umowy trwające dwa dni.
Połowa wszystkich umów kończy się przed upływem około tygodnia, ponieważ mediana długości umowy wynosi 5 dni. Średni czas trwania umowy jest jednak znacznie dłuższy i wynosi 34 dni, co pokazuje, że obok bardzo krótkich zleceń pojawiają się także bardziej rozbudowane projekty - wyszczególnia ZUS.
W jakich branżach i regionach zawieranych jest najwięcej umów o dzieło?
Kolejne, ciekawe statystyki w kontekście umów o dzieło, dotyczą konkretnych branż, w których takie właśnie umowy najczęściej są zawierane.
Ponad połowa wykonawców umów o dzieło pracowała w trzech sektorach gospodarki:
- informacja i komunikacja - 20,5 proc. wykonawców,
- działalność profesjonalna, naukowa i techniczna - 17,5 proc.,
- działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją - 14,6 proc.
W porównaniu z rokiem poprzednim w 2025 r. najbardziej zwiększyła się liczba osób wykonujących umowy o dzieło w sektorze usług administrowania i działalności wspierającej (wzrost o 10,2 proc). Największy spadek widoczny jest w sekcji przetwórstwo przemysłowe (o 8 proc).
Najwięcej zgłoszeń pochodziło z województwa mazowieckiego. Na 10 tys. płatników składek zgłoszono tam ponad 13 tys. umów o dzieło - prawie dziewięć razy więcej niż w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie ten wskaźnik był najniższy. Mazowsze, Śląsk i Małopolska skupiają łącznie prawie połowę wszystkich podmiotów zgłaszających umowy o dzieło oraz niemal połowę wykonawców tych umów - wynika z opracowania ZUS.
W 2025 r. około 6 proc. wykonawców umów o dzieło stanowili cudzoziemcy. Najliczniejszą grupą byli obywatele Ukrainy (43,6 proc. wszystkich cudzoziemców), a następnie Białorusi (30,5 proc.). W dalszej kolejności są to m.in. obywatele Rosji, Wielkiej Brytanii, Niemiec czy Indii.
