Podróże osobiste: Przewyższała Paryż i Londyn. Nie wszyscy wiedzą, że była największą metropolią świata

"Podróże osobiste" to autorski cykl, realizowany przez Joannę Leśniak. W swoich reporterskich opowieściach autorka zabiera nas w mniej znane zakątki Polski i Europy, w poszukiwaniu tego, co warte zobaczenia, usłyszenia, posmakowania. W jej historiach kryją się nie tylko własne doświadczenia, ale również opowieści lokalnych mieszkańców i ciekawostki, wyszukane w przewodnikach.

Szukasz miejsca na nietypowe wakacje, długi weekend lub city break? Ruszaj z nami w drogę. Wydaje się, że kręte i wąskie uliczki, obsypane kwiatami dziedzińce i dość spokojna atmosfera stoją w opozycji do faktu, że Kordoba była w przeszłości uznawana za największą i najbogatszą metropolię świata, a jej infrastruktura pewnie mogłaby zawstydzić niejedną współczesną miejscowość. Nie należy jednak uznawać tego za minus. Choć z biegiem lat straciła na politycznym znaczeniu, zyskała coś innego. Niepowtarzalny urok oraz zabytki, które potrafią zawrócić w głowie. W dodatku miasto nadal bije niejeden rekord i w wielu kategoriach jest po prostu "naj".

Oto jeden z "wyczynów", jaki przypisuje się Kordobie. Wraz z Sewillą uznawane są za najgorętsze miasta kontynentalnej Europy. Latem temperatura często przekracza tu 40 stopni, co może być wyzwaniem nawet dla największego fana upałów. To też jeden z powodów, dla których do Kordoby warto przyjechać poza sezonem. Jest nie tylko mniej gwarno, ale przede wszystkim panują tu temperatury, które umożliwiają komfortowe zwiedzanie, zamiast człapania w pocie czoła.

Pojawia się zatem pytanie: jak można tutaj żyć na stałe? Mieszkańcy radzą sobie dzięki wielowiekowe tradycji, inspirowanej czasami rzymskimi. Kordoba słynie bowiem z bogato zdobionych dziedzińców, które często kryją się za bramami nawet mało okazałych kamienic. Głównym celem tych zakątków wypełnionych bujną roślinnością, fontannami i barwną ceramiką była ochrona przed słońcem i skwarem. Z czasem stała się prawdziwą pasją mieszkańców, którzy zaczęli wznosić się na wyżyny kreatywności, zdobiąc niewielkie przestrzenie w coraz bardziej wymyślny sposób.

Zobacz też: Już nie Zakopane. To wyjątkowe miejsce na rodzinne ferie na nartach bez tłumów

Dziś Święto dziedzińców (Fiesta de los Patios) wpisane jest na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Festiwal obejmujący całe miasto odbywa się w maju i trwa około dwóch tygodni. Właśnie wtedy drzwi kamienic stoją otworem, więc turyści mogą do woli podziwiać kolorowe zaułki, które na co dzień są niedostępne. Podczas każdej edycji odbywa się także głosowanie na najpiękniejszy dziedziniec, a zdobyty tytuł jest dla lokatorów powodem do dumy na lata.

Czy jest szansa na zobaczenie dziedzińców w innym terminie? Jak najbardziej. Choć trzeba wziąć pod uwagę, że nie wszyscy mieszkańcy chętnie udostępniają swoje przestrzenie dla turystów. Dla części to żaden problem i są pogodzeni z tym, że ich patio zalicza się do jednej z wizytówek Kordoby. Inni będą dwa razy sprawdzać, czy zamknęli za sobą furtkę, aby nikt obcy nie zdołał przedostać się na ich posesję.

W X wieku Kordoba była nieformalną stolicą zachodniego islamu. Miasto otwarte dla przybyszów z całego świata prężnie wymieniało zarówno towary, jak i wiedzę oraz poglądy. Łączyła wpływy najróżniejszych cywilizacji, a obok siebie mieszkali przedstawiciele licznych religii - przede wszystkim islamu, chrześcijaństwa i judaizmu.

W tym czasie Kordobę zamieszkiwało prawie 700 tys. osób. W tym samym okresie Paryż liczył zaledwie 50 tys. mieszkańców, a Londyn niewiele ponad 20 tys. Liczby robią wrażenie. Zwłaszcza gdy przyjrzymy się miejskiej infrastrukturze, która stawiała Kordobę w czołówce najbardziej zaawansowanych technicznie miast na świecie.

Wzdłuż brukowanych ulic nie brakowało ani miejskiego oświetlenia, ani sieci kanalizacyjnej. Znajdowało się tutaj ponad 1000 meczetów, kilkaset łaźni publicznych, 50 szpitali, setki sklepów, szkoły, kilkanaście uczelni wyższych uniwersytet oraz biblioteka. Dla przybyszów z mniej rozwiniętych zakątków świata Kordoba musiała być prawdziwym miastem przyszłości, a opowieści o niej zapewne brzmiały jak science fiction.

Meczet-Katedrę w Kordobie trzeba zobaczyć. To główny punkt rozległego starego miasta, które w całości także jest wpisane na listę UNESCO. Rozpisują się o nim wszystkie przewodniki. To jedyna muzułmańska świątynia, która zachowała się w Andaluzji od czasów średniowiecza. Miejsce to jest jednak czymś znacznie więcej niż punktem do odhaczenia z turystycznego obowiązku.

Budowa trwała długo - tak właściwie przez całe lata budynek przechodził liczne zmiany. Najbogatsza część powstała w latach 961-965, natomiast pod koniec X wieku zlecono prace, które uczyniły z niego jeden z największych meczetów na świecie. To kolejny dowód na to, że Kordoba od zawsze miała zamiłowanie do bicia rekordów.

Prawdziwy przełom w historii najważniejszego punktu na mapie miasta nastąpił jednak w 1236 roku, kiedy panowanie nad metropolią przejęli chrześcijanie. Choć początkowo prowadzono dość nieśmiałe prace w celu przekształcenia budowli w kościół katolicki, w XVI wieku na scenę wkroczył ówczesny biskup Kordoby o dość radykalnych poglądach. Co zrobić z widocznym śladem panowania w tym miejscu innej religii? Zburzyć, wiadomo. Jego poglądom przeciwstawił się jednak cesarz Karol V, który był zwolennikiem architektonicznych kompromisów. Pojawił się pomysł, aby w samym środku meczetu zbudować nową kaplicę główną. Jak poszło?

Zobacz też: Arabski student rozkręca biznes w Polsce. "To raj dla przedsiębiorców"

Efekt początkowo nie powalał. Zwłaszcza pomysłodawca połączenia katedry i meczetu nie był zachwycony. Gdy cesarz odwiedził Kordobę stwierdził: "Zburzyliście coś unikalnego, a zbudowaliście coś, co można zobaczyć wszędzie". Czy Karol V był dowodem na to, że czasem sami stajemy się największymi krytykami swoich pomysłów? Tak zakładam, bo Meczet-Katedrę uznaję za jeden z najciekawszych i najbardziej spektakularnych punktów Andaluzji.

Zwiedzanie ułatwiają dyskretne strzałki. Mają zapewne zorganizować ruch turystów i dać nam pewność, że zobaczymy wszystko. Mimo to tajemnicza aura sali, w której oświetlenie zapewniają niewielkie okna i przygaszone lampki kusi, żeby ruszyć własną drogą i zagubić się w gąszczu 800 kolumn z czerwono-białymi, dwupoziomowymi łukami.

Z jednej strony można poczuć się jak w innym świecie lub w zupełnie innym czasie. Z drugiej jednak automatycznie zachowujemy stałą czujność, żeby nie przeoczyć żadnych elementów i bogatych zdobień. Doświadczenie absolutnie niepowtarzalne, więc niezadowolenie cesarza sprzed 500 lat można uznać za przesadzone.

Doskonałym uzupełnieniem zwiedzania Meczetu-Katedry jest wspinaczka na dzwonnicę, będącą pozostałością minaretu. Wejścia odbywają się co pół godziny, a nad zwiedzaniem czuwa przewodnik. Prowadzi nas na trzy tarasy widokowe, które pozwalają najpierw zobaczyć świątynię i przylegający do niej ogród z nieco szerszej perspektywy, a potem podziwiać całą Kordobę.

Choć nie przypomina metropolii w dzisiejszym rozumieniu tego słowa, ma ogromną siłę przyciągania. Tym bardziej że w jej zaułkach kryją się nie tylko donice z kwiatami, ale też malownicze ogrody, siedziby królów i pałace. To już jednak opowieść na inną okazję.

***

Kolejny tekst w cyklu "Podróże osobiste" już za dwa tygodnie, w czwartek 19 lutego.

***

O autorce:

Joanna Leśniak - Absolwentka socjologii o specjalizacji multimedia i komunikacja społeczna. Z Interią związana od 2021 roku. W zawodowej historii przez długi czas zgłębiała dynamicznie trendy związane ze stylem życia. Miłośniczka podróży, quizów i ciekawostek z najróżniejszych dziedzin, która rzadko kiedy wypuszcza z rąk aparat fotograficzny.

Zainspiruj się i zaplanuj swoją kolejną podróż. Nawet krótką, ale pełną wrażeń. Odkryj miejsca, które zachwycają klimatem, smakiem i spokojem, jakiego na co dzień brakuje. Więcej na kobieta.interia.pl