Stylowe ogrody, zamek i kolorowe jeziorka. "Perła pogranicza" idealna na rowerowe wycieczki

Tekst jest częścią akcji "Polska Niezwykła" - cyklu, realizowanego przez redakcję Lifestyle portalu Interia, w ramach którego przybliżamy najróżniejsze miejsca, zjawiska i fenomeny naszego kraju.

Park Mużakowski to prawdziwa perełka pogranicza. Rozciąga się on po obu stronach Nysy Łużyckiej - na granicy Polski i Niemiec. Powstał w pierwszej połowie XIX wieku z inicjatywy księcia Hermanna von Pückler-Muskau jako rozległy park krajobrazowy w stylu angielskim. W 2004 roku został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, wcześniej uznany był także za Pomnik Historii.

Obecnie przez teren parku przebiega granica państwowa, wyznaczona naturalnym biegiem rzeki. Całość zajmuje ponad 700 hektarów i rozciąga się między niemieckim Bad Muskau w Saksonii a polską Łęknicą w województwie lubuskim. Układ przestrzenny jest wyraźnie zróżnicowany - po stronie niemieckiej znajduje się centralna, bardziej uporządkowana część z pałacem, ogrodami i tzw. pleasuregroundem. Po stronie polskiej dominuje rozległy park o charakterze naturalistycznym. Obie części łączą dwa mosty parkowe - Most Podwójny oraz Most Angielski.

Park Mużakowski zarządzany jest wspólnie przez instytucje polskie i niemieckie. Po stronie polskiej opiekę sprawuje Narodowy Instytut Dziedzictwa, natomiast po stronie niemieckiej Fundacja "Park Księcia Pücklera Bad Muskau". Od końca lat 80. XX wieku prowadzone są prace rewaloryzacyjne, których celem jest zachowanie i odtworzenie historycznego układu parku.

Zobacz również: Jedna z najpiękniejszych górskich tras tuż pod polską granicą. Wodospady i widoki na Tatry

Mimo że najciekawsze zabytki znajdują się po stronie niemieckiej, zwiedzanie parku warto nieśpiesznie rozpocząć po polskiej stronie. Tam pośród zielonych drzew i bujnych lasów kryją się prawdziwe perełki architektoniczne w tym mosty pełniące funkcję elementów krajobrazowych. Na uwagę zasługuje Most Królewski, z którego rozpościerają się piękne widoki na okolicę, a także Most Arkadowy ukryty pośród bujnej zieleni.

Najbardziej charakterystyczną budowlą po stronie polskiej jest jednak wiadukt, który łączy zbocza wąwozu. W ostatnich latach przeszedł modernizację, dlatego dziś prezentuje się naprawdę imponująco. Góruje on na tzw. ścieżką Sary, która umożliwia podziwianie wspomnianego wąwozu.

Niezależnie od tego, czy zwiedzamy park pieszo, czy rowerem warto dostać się na Złote Wzgórze, z którego roztaczają się przepiękne widoki na zielony park. Najwyższym punktem w okolicy jest Góra Pana, gdzie możemy wypocząć w ciszy, pośrodku lasu. W okolicy znajdziemy miejsce związane z dawnym Dębem Hermanna - drzewo, które zostało nazwane na cześć dziadka Pücklera, stało tam do 1993 roku. Dziś w jego korze zasadzono nowy dąb. W jego pobliżu znajduje się kamienny krąg z dziewięcioma siedziskami, który według interpretacji mógł nawiązywać do dawnych miejsc sądów.

Na terenie parku można też zobaczyć pozostałości dawnego arboretum leśnego. W XIX wieku rosły tu setki gatunków roślin, tworzących wyjątkowe kompozycje krajobrazowe. Choć część założenia nie przetrwała do naszych czasów, obszar ten nadal zachęca do spacerów w otoczeniu natury.

Ostatnim już miejscem, które warto zobaczyć po wschodniej stronie parku, jest Kamień Pücklera, położony na wysokim tarasie nad doliną Nysy Łużyckiej. W tym miejscu planowano niegdyś budowę Świątyni Wytrwałości, jednak ostatecznie powstał tu głaz upamiętniający twórcę parku.

Park Mużakowski należy postrzegać jako spójną, przemyślaną całość - zgodnie z ideą jego twórcy, księcia Hermanna von Pücklera. Choć większa część parku znajduje się po stronie polskiej (ponad 500 ha), to najbardziej reprezentacyjny i historycznie najważniejszy fragment leży na terenie Niemiec. Granicę możemy przekroczyć jednym z dwóch mostów - Angielskim lub Podwójnym - które same w sobie stanowią ważne elementy krajobrazu.

Centralnym punktem zachodniej części jest Nowy Zamek w Bad Muskau. Neorenesansowa rezydencja przyciąga uwagę charakterystyczną, czerwoną elewacją, wyraźnie kontrastującą z zielenią parku. Otacza ją malowniczy staw, a wejścia strzegą żeliwne lwy. Budowla została poważnie zniszczona pod koniec II wojny światowej, a jej odbudowę zakończono stosunkowo niedawno. Obecnie obiekt jest udostępniony dla zwiedzających - można zajrzeć do jego wnętrz, a także wejść na wieżę widokową. Na miejscu działa również kawiarnia.

To jednak tylko część atrakcji. Po niemieckiej stronie znajdziemy także wiele innych interesujących obiektów i przestrzeni, m.in. Stary Zamek, Dom Kawalerski, folwark zamkowy z zapleczem gastronomicznym czy oranżerię. Na uwagę zasługują również rozległe tereny zielone: Park Zamkowy z różnorodnymi ogrodami i łąkami tematycznymi, Dolina Rododendronów, Park Górski, a także pozostałości dawnej zabudowy, jak ruiny kościoła w nieistniejącej już wsi Berg. Całość uzupełnia Park Zdrojowy, który do dziś zachował swój rekreacyjny charakter.

Zobacz również: Planujesz majówkę w górach? Odwiedź klimatyczne schronisko w Beskidach. Za to pokochali je turyści

Będąc w okolicy, warto także zobaczyć kolorowe jeziorka. To niezwykłe miejsce powstało na terenie dawnej kopalni węgla brunatnego, gdzie jeszcze w XX wieku prowadzono intensywną eksploatację surowca. Kiedy w 1973 roku wydobycie zakończono, teren został porzucony. Dziś funkcjonuje tu ścieżka geoturystyczna "Dawna Kopalnia Babina", która w ciekawy sposób nawiązuje do przemysłowej przeszłości tego obszaru.

Jej największą atrakcją są barwne zbiorniki wodne, powstałe w zalanych wyrobiskach oraz zapadliskach dawnych korytarzy górniczych. Dzięki obecności minerałów w glebie i wodzie jeziorka przybierają zaskakujące kolory - od błękitu i turkusu po intensywne odcienie czerwieni i rdzy. Warto pamiętać, że ich barwa zmienia się w zależności od światła, pory dnia czy poziomu wody. To sprawia, że krajobraz niemal za każdym razem wygląda inaczej.

Największy ze zbiorników - jezioro Afryka - zawdzięcza swoją nazwę charakterystycznemu kształtowi, który miał przypominać właśnie ten kontynent. W praktyce wielu odwiedzającym kojarzy się on raczej z sylwetką słonia. Na jego brzegu można dostrzec naturalną wychodnię węgla brunatnego w postaci wyraźnych, ciemnobrązowych smug osadu.

Z myślą o turystach powstała tu także wysoka wieża widokowa oraz kilka tarasów, z których można podziwiać zarówno jezioro, jak i otaczający je krajobraz.

Park Mużakowski to również doskonałe miejsce na rowerowe przejażdżki. Rozbudowana sieć tras pozwala wygodnie dotrzeć do najciekawszych zakątków, a jednocześnie cieszyć się bliskością natury. Do wyboru są trzy główne szlaki: czerwony, niebieski i zielony, które różnią się pod względem długości i charakteru.

Niebieska trasa prowadzi przez północną część parku i szczególnie przypadnie do gustu miłośnikom przyrody. To dobre miejsce do obserwacji ptaków - można tu spotkać m.in. bielika, rybołowa czy zimorodka.

Szlak czerwony kieruje nas do centralnej części założenia, gdzie znajdują się ślady dawnych budowli, malownicze jeziora oraz historyczne obiekty, jak ruiny wieży w Żarkach Wielkich czy dawna papiernia w Trzebielu.

Z kolei zielona trasa biegnie wzdłuż Nysy Łużyckiej i przez bukowe lasy, łącząc Siedlec z sercem parku. To spokojna, widokowa propozycja dla osób szukających mniej uczęszczanych ścieżek.

Wstęp do Parku Mużakowskiego jest bezpłatny - zarówno po stronie polskiej, jak i niemieckiej. Teren pozostaje dostępny przez cały rok, od świtu do zmierzchu, co pozwala dostosować zwiedzanie do własnego tempa i planu dnia.

Warto jednak pamiętać, że część atrakcji po niemieckiej stronie jest dodatkowo płatna. Dotyczy to m.in. zwiedzania wnętrz Nowego Zamku oraz wejścia na jego wieżę widokową, skąd rozciąga się panorama na cały park. Bilet obowiązuje także w Ogrodzie Zamkowym, gdzie można zobaczyć ekspozycję poświęconą historii upraw egzotycznych roślin, w tym ananasów.

***

O akcji "Polska Niezwykła"

Czy tylko w wakacje można odkrywać kraj? W żadnym wypadku! Zapraszamy was do "Polski Niezwykłej", krajoznawczego cyklu redakcji Lifestyle portalu Interia. W publikowanych co dwa tygodnie artykułach pokażemy Wam zakątki i atrakcje, o których słyszeli nieliczni, przedstawimy postacie pasjonatów i ludzi o niezwykłych umiejętnościach, skosztujemy specjałów z regionalnych kuchni i sprawdzimy, jak małe, lokalne inicjatywy, potrafią wywoływać wielkie zmiany. Zobacz, jak niezwykła może być Polska.

Nie musisz jechać daleko, by poczuć klimat przygody! Zobacz, dokąd warto wybrać się w weekend lub na wakacje. Więcej inspiracji znajdziesz na kobieta.interia.pl/podróże