Ukryta perełka Górnego Śląska. Malownicza wieś idealna na wypad za miasto

Pierwsze wzmianki pojawiają się już w pierwszej połowie XIII wieku. To właśnie wtedy w Rudach powstała pierwsza fundacja klasztorna. Rudy (Rudy Raciborskie, Rudy Wielkie) to wieś położona na Górnym Śląsku. Można powiedzieć, że to wręcz "ukryta perełka" na trasie Gliwice-Racibórz. 

Wspomniany klasztor został zniszczony przez Tatarów, ale jeszcze w tym samym wieku powstało nowe opactwo cystersów. Ich obecność i działalność pozostawiła trwałe ślady w historii i krajobrazie miejscowości. Szybko rozwijali gospodarkę i osadnictwo, zajmowali się górnictwem, sadownictwem, hutnictwem, leśnictwem i bartnictwem. W okolicy stworzyli stawy rybne, hodowali owce, trzodę i bydło.

Rudy słyną z walorów przyrodniczych i miejsc idealnych do aktywnego wypoczynku. W 1993 roku powstał tu Park Krajobrazowy "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich". Jego powierzchnia to 50 tys. ha. Powstał, aby chronić wartości przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe związane z działalnością zakonu Cystersów. Na jego terenie występuje ponad 200 gatunków zwierząt i prawie 150 chronionych lub rzadkich roślin.

Powstały w jego ramach Park Przypałacowy w Rudach o niemal 100 ha powierzchni. To interesujący pod względem architektonicznym kompleks klasztorno-pałacowo-parkowy.

Na terenie miejscowości znajduje się zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej, działająca od 1899 roku. Niegdyś była ważnym zapleczem technicznym dla kolei. Od 2006 roku znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Śląska. Inne miejsca, które warto odwiedzić to Etnomuzeum Zaczarowana Chata, kościół pw. Św. Marii Magdaleny. Znanym miejscem jest również Leśniczówka Buk z domkiem myśliwskim, otoczona 150-letnimi bukami.

Można też rozważyć wizytę w działającej na terenie miejscowości komorze normobarycznej. To opcja idealna dla osób, które chcą też znaleźć chwilę na relaks i regenerację.

Walory przyrodnicze i zabytki to nie wszystko. W sanktuarium znajduje się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, przywieziony przez Cystersów z Jędrzejowa. Według tradycji, w 1228 roku książęta raciborscy - Władysław i Kazimierz - podarowali go cystersom w Krakowie. Na obrazie wyraźnie widać inspirację wizerunkiem Matki Boskiej z rzymskiej Bazyliki Santa Maria Maggiore.

"Znajduje się tam obraz Matki Bożej - Salus Populi Romani tj. opiekunka ludu rzymskiego. W Rudach więc mamy nijako odpowiednik - opiekunka ludu śląskiego" - czytamy na stronie Sanktuarium Matki Bożej Pokornej w Rudach.

Badania laboratoryjne wykazały, że obraz był wielokrotnie przemalowywany. Najstarsza warstwa pochodzi z XV wieku. Co więcej, badania ikonograficzne i stylistyczne ujawniły, że obraz przywieziony przez Cystersów do Rud spłonął w pożarze. Obecny to wierna kopia oryginału - pochodzi z połowy XV w. z warsztatu malarza związanego z Małopolską. W XVI wieku do obrazu został dopisany tekst modlitwy. Matka Boska ukazana na obrazie z biegiem czasu została nazwana "Pokorna".

Kaplica mariacka to prawdziwa barokowa perła. Do dziś stanowi jeden z najbardziej interesujących obiektów tego typu na Górnym Śląsku. Historycy sztuki ustalili, że autorem fresków jest wrocławski malarz Ignatz Depée, który swymi malowidłami ozdobił też kaplicę św. Jana Nepomucena. Kształcił się w Brnie na Morawach u Franza Ecksteina. Na Górnym Śląsku wykonał, poza Rudami, freski w dominikańskim kościele św. Wacława w Opawie.

W 1995 roku pocysterski kościół zaczął pełnić funkcję Diecezjalnego Sanktuarium Maryjnego diecezji gliwickiej. W 2009 roku został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej.

Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach jest dostępny dla zwiedzających od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12-17. Co można zobaczyć w murach opactwa? Prezentowane są tu m.in. pisanki z całego świata, jest i wystawa poświęcona pamięci rodziny książąt von Ratibor und Corvey.

Warto przejść się krużgankami czy zajrzeć do "Skarbca Cystersów". W tym ostatnim można podziwiać Drogę Krzyżową, XV-wieczne malarstwo tablicowe, portrety opatów czy rzeźby, w tym figurę Chrystusa Ecce Homo z Zębowic.

"Odznacza się wysokim stopniem realizmu, pojawiającym się niezbyt często w późnogotyckiej rzeźbie śląskiej i to nie wcześniej niż w latach 90-tych wieku XV. Typ twarzy Chrystusa, o stwoszowskiej genezie, częściej występuje na tym terenie dopiero około roku 1500" - czytamy na stronie Pocysterskiego Zespołu Klasztorno-Pałacowego.

Nie musisz jechać daleko, by poczuć klimat przygody! Zobacz, dokąd warto wybrać się w weekend lub na wakacje. Więcej inspiracji znajdziesz na kobieta.interia.pl/podróże