Emerytury i renty: podwyżki, waloryzacja, automatyczne przeliczenia
Od 1 marca 2026 r. nastąpi coroczna waloryzacja, otwiera się w nowym oknie emerytur i rent. Zgodnie z projektem budżetu ma wynieść ok. 4,88 proc. i będzie jedną z najniższych w ostatnich latach. Dla wielu seniorów oznacza to wyższe świadczenia o kilkadziesiąt do niemal 200 zł miesięcznie, w zależności od wysokości otrzymywanej emerytury, otwiera się w nowym oknie czy renty. Waloryzacja zostanie przeprowadzona automatycznie, bez konieczności składania wniosków. Najniższe świadczenie, otwiera się w nowym oknie wyniesie ok. 1 970,98 zł brutto, co oznacza wzrost o blisko 90 zł w porównaniu do 2025 roku.
Dodatkowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS, otwiera się w nowym oknie) od 1 stycznia 2026 r. ma przeprowadzić automatyczne przeliczenie tzw. "emerytur czerwcowych". Chodzi o świadczenia przyznane w czerwcu między 2009 a 2019 rokiem, które wcześniej mogły być ustalane na niższym poziomie niż świadczenia przyznawane w innych miesiącach roku. To przeliczenie ma skutkować wyższymi świadczeniami dla około 265 tys. emerytów i rencistów. Przeciętny roczny zysk wyniesie około 2 tys. zł, warto więc sprawdzić swoje konto w PUE ZUS.
Oprócz standardowej waloryzacji ZUS i KRUS wypłaca również tzw. 13. i 14. emeryturę. Seniorzy otrzymają trzynastkę w kwietniu, a jej wysokość będzie równa minimalnej emeryturze po waloryzacji, czyli ok. 1 971 zł brutto. Wiosenne wypłaty to dobry moment, by zaplanować większe wydatki, np. na remont czy wakacje. Program 14. emerytury prawdopodobnie zostanie utrzymany, ale szczegóły poznamy później.
Świadczenia rodzinne i socjalne: więcej pieniędzy i zmiany zasad
Choć głównym tematem dyskusji są emerytury, w 2026 r. przewidziano także zmiany w innych świadczeniach socjalnych. Dotyczy to na przykład dodatków rodzinnych czy pomocy dla osób z niepełnosprawnościami. Rząd planuje podwyższenie niektórych z tych świadczeń proporcjonalnie do waloryzacji oraz zmiany w zasadach przeliczania świadczeń honorowych lub renty wdowiej, które mają lepiej chronić osoby zależne od tych świadczeń.
Limity dochodowe dla zasiłku rodzinnego pozostają na poziomie 674 zł na osobę (764 zł przy dziecku z niepełnosprawnością). Świadczenie pielęgnacyjne wzrośnie do 3 386 zł miesięcznie, co ułatwi opiekę nad bliskimi wymagającymi wsparcia. Rozszerzy się też dostęp do świadczenia wspierającego dla osób z wysoką oceną w katalogu potrzeb, warto sprawdzić, czy twoja rodzina może z tego skorzystać.
Dodatkowo w życie wejdą zmiany formalne związane z przyznawaniem świadczeń rodzinnych obcokrajowcom. Osoby spoza UE ubiegające się o świadczenia takie jak Dobry Start albo 800+ będą musiały spełniać dodatkowe warunki, np. mieć status zatrudnienia lub ubezpieczenia zdrowotnego.
Ochrona zdrowia: realia finansowe, kolejki i reforma NFZ
System ochrony zdrowia w Polsce od lat boryka się z problemami finansowymi i długimi kolejkami do lekarzy specjalistów. W 2026 r. finansowanie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) pozostaje jednym z największych wyzwań budżetowych. Ministerstwo Zdrowia przedstawiło plany oszczędności w wysokości ponad 10 mld zł. Oznacza to zmniejszenie limitów na niektóre usługi diagnostyczne oraz zmiany w taryfikowaniu świadczeń medycznych. Część propozycji dotyczy ograniczeń w refundacji badań czy leków oraz finansowania opieki specjalistycznej. Ostateczny zakres tych zmian wciąż jest przedmiotem negocjacji.
W praktyce oznacza to, że kolejki do lekarzy nadal mogą być długie, a dostęp do specjalistycznych świadczeń pozostanie jednym z głównych problemów pacjentów w 2026 r. Brak wsparcia NFZ oznacza trudności z dostępem do terminów badań i konsultacji, co może przełożyć się na większe zainteresowanie usługami prywatnymi.
Ministerstwo nadal również dyskutuje na temat reformy zasad wynagradzania lekarzy i pielęgniarek. Pojawia się pytanie, czy podwyżki wynikające z umów kontraktowych mają być powiązane z nowymi zasadami waloryzacji i taryfikacji. Ma to wpływ na dostęp do pracy w publicznych placówkach, a tym samym przekłada się na ilość lekarzy.
Zobacz również:
Składki zdrowotne i podatki: co się zmienia w 2026 roku
Dla przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą ten rok oznacza zmiany w podstawie obliczania minimalnej składki zdrowotnej. Od lutego 2026 r. minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców wzrośnie do 432,54 zł miesięcznie (obecnie ok. 315 zł). Podstawą wyliczenia będzie 100 proc. minimalnego wynagrodzenia (ok. 4 806 zł). Dla osób na skali podatkowej składka wyniesie 9 proc., a dla liniowców 4,9 proc. dochodu, ale nie mniej niż nowa stawka minimalna. Jeśli prowadzisz działalność, uwzględnij ten wzrost w kosztach, może warto rozważyć zmianę formy opodatkowania.
W kontekście systemu zdrowotnego rozważane są także zmiany na poziomie legislacyjnym dotyczące zasad kontroli zwolnień lekarskich i procesu ich orzekania przez ZUS. Od 2026 r. wchodzi zmiana w zasadach L4: pracodawca będzie mógł kontaktować się z pracownikiem na zwolnieniu (np. mailowo lub telefonicznie). Ma to jednak dotyczyć wyłącznie spraw organizacyjnych, bez wymuszania pracy. Może to wpłynąć na pracodawców i ich pracowników korzystających z dłuższych zwolnień.
Abonament RTV w 2026 roku: podwyżka i więcej kontroli
Abonament RTV, otwiera się w nowym oknie od lat budzi emocje, jego ściągalność jest niewielka a państwo i tak dotuje media publiczne. Mimo zapowiadanych zmian, w 2026 danina nie tylko nie zostanie zniesiona, ale wręcz wzrośnie. Opłata, otwiera się w nowym oknie za telewizor w 2026 r. wyniesie 30,50 zł miesięcznie, za radio 9,50 zł. Wcześniej płaciliśmy 8,70 zł za radio i 27, 30 zł za odbiornik telewizyjny.
Nadal obowiązują zwolnienia dla seniorów, osób z niepełnosprawnościami i gospodarstw o niskich dochodach, ale trzeba je zgłosić. W 2026 roku planowane jest doprecyzowanie zasad przyznawania zwolnień oraz uproszczenie procedur zgłoszeniowych, ale brak formalnego zgłoszenia nadal może skutkować naliczeniem zaległych opłat. Likwidacja abonamentu planowana jest na 2027 rok.
Choć sama stawka abonamentu na razie nie została oficjalnie zniesiona ani zastąpiona nową daniną, rząd zapowiada uszczelnienie systemu poboru oraz dokładniejsze kontrole, otwiera się w nowym oknie gospodarstw domowych. Oznacza to, że osoby posiadające telewizor lub radio, które dotąd nie rejestrowały odbiorników, mogą częściej spotkać się z wezwaniami do uregulowania zaległości. W praktyce oznacza to, że temat abonamentu RTV, otwiera się w nowym oknie wciąż będzie aktualny i może dotknąć osoby, które przez lata ignorowały ten obowiązek.
Spadki w 2026 roku: prostsze procedury
W 2026 roku w prawie spadkowym zachodzą zmiany, które przyspieszą postępowania spadkowe. W praktyce oznacza to ograniczenie spraw sądowych ciągnących się całymi latami. Więcej formalności będzie można załatwić u notariusza, bez konieczności kierowania sprawy do sądu. Wystarczy, że spadkobiercy są zgodni co do podziału majątku. U notariusza będzie można załatwić między innymi wpis do księgi wieczystej, wpisy hipoteczne oraz przeprowadzić całą procedurę spadkową. Dotyczy to również działu spadku czy zniesienia współwłasności.
Znika obowiązek uzyskiwania zaświadczenia z urzędu skarbowego przy sprzedaży majątku po najbliższej rodzinie. Podatek, otwiera się w nowym oknie spadkowy powstanie dopiero w momencie aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia sądu. To dobra wiadomość dla rodzin, bo oznacza mniej formalności i szybsze procedury, ale warto pamiętać o terminach zgłoszeń.
W 2026 roku większą rolę mają odgrywać elektroniczne rejestry i uproszczone procedury sporządzania wykazu inwentarza, co ma ograniczyć przypadki nieświadomego dziedziczenia problematycznego majątku. Dla wielu rodzin oznacza to mniej formalności, ale też konieczność większej ostrożności przy podejmowaniu decyzji spadkowych.
Źródła: rcl.gov.pl, sejm.gov.pl. zus.pl
