Japończycy chętnie dodają daikon do ryb. Dzięki temu nie tyją i mają gładką skórę

Daikon, znany u nas jako rzodkiew japońska, należy do rodziny warzyw krzyżowych. Choć kojarzymy go głównie z kuchnią Kraju Kwitnącej Wiśni, jego historia jest znacznie barwniejsza - przywędrował tam z Chin, a pierwotnie wywodzi się z obszarów między Morzem Śródziemnym a Azją Centralną.

Wyglądem przypomina dużą marchewkę. Korzeń może osiągać do 40 cm długości i wagę ok. kilograma. Daikon ma sporo odmian, które różnią się wyglądem, konsystencją i smakiem. Biała rzodkiew japońska jest najbardziej typowa. Niemniej można również znaleźć czerwoną, fioletową czy zieloną. Liście warzywa są duże, ząbkowane i mają żłobioną strukturę. Nać również nadaje się do jedzenia.

Rzodkiew japońska konsystencją przypomina kalarepę. W smaku jest słodka i pikantna jednocześnie, przez co nieco przypomina nasze rzodkiewki. W Japonii je się ją zarówno na surowo, jak i marynuje. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby ją gotować, piec, grillować czy też smażyć. W Kraju Kwitnącej Wiśni jest to jedno z najczęściej wykorzystywanych warzyw.

Obecność daikonu przy tłustych rybach czy cięższych potrawach to nie tylko kwestia tradycji, ale również sprytny "trik" kulinarno-zdrowotny Japończyków. Warzywo to zawiera naturalne enzymy trawienne, przede wszystkim diastazę (amylazę), a także esterazy i proteazy. Pomagają one rozkładać węglowodany i białka, wspierając proces trawienia cięższych posiłków i zmniejszając uczucie ciężkości po jedzeniu.

W Japonii bardzo popularne jest jedzenie ryb z grilla. Podczas obróbki w wysokiej temperaturze mogą powstawać szkodliwe związki. Surowy, starty daikon zawiera izotiocyjaniany, które wykazują działanie antyoksydacyjne i mogą wspierać naturalne mechanizmy detoksykacyjne organizmu.

Poza tym tłuste ryby (takie jak łosoś, makrela czy węgorz) mają intensywny, dominujący smak. Daikon działa odświeżająco - oczyszcza podniebienie z nadmiaru tłuszczu, dzięki czemu każdy kolejny kęs smakuje równie wyraziście. W tym sensie pełni podobną funkcję jak marynowany imbir podawany do sushi.

Daikon to prawdziwy sprzymierzeniec osób dbających o linię. Jest niezwykle niskokaloryczny - w 100 g warzywa znajdziemy zaledwie 20 kcal. W głównej mierze składa się on z wody (ok. 95 proc), dzięki czemu skutecznie syci na długo. Dzięki temu stanowi doskonałą bazę dla osób na dietach redukcyjnych. Jednak niska kaloryczność to dopiero początek długiej listy jego zalet.

Jednym z najcenniejszych składników rzodkwi japońskiej jest witamina C - zawiera ona ok. 22,0 mg w 100 g, co stanowi 34 proc. dziennego zapotrzebowania. Wspiera ona odporność, dzięki czemu pomaga organizmowi w walce z infekcjami. Ponadto wykazuje działanie antyoksydacyjne - skutecznie neutralizuje wolne rodniki, opóźniając procesy starzenia. Dodatkowo stymuluje regenerację skóry i stawów. Poza tym daikon zwiększa przyswajalność żelaza niehemowego (pochodzącego z roślin), co jest pomocne dla osób unikających mięsa. Łączenie tej rzodkwi z produktami takimi jak kasza gryczana, orzechy czy pestki jest dobrą praktyką w profilaktyce anemii.

Badania opisane w publikacji "Korzyści zdrowotne poszczególnych rodzajów warzyw dla układu sercowo-naczyniowego" z 2018 roku przez australijskich specjalistów wskazały również na wpływ warzywa na zmniejszenie ryzyka cukrzycy typu 2 oraz chorób serca i układu krążenia. Oprócz wysokiej zawartości witaminy C, daikon dostarcza organizmowi wielu innych niezbędnych mikroelementów, w tym witamin z grupy B (wspierają pracę układu nerwowego), żelaza, wapnia, potasu, magnezu oraz fosforu.

Rzodkiew japońska stanowi spore wsparcie dla układu pokarmowego. Enzymy zawarte w tym warzywie wspierają proces trawienia, co może zmniejszać uczucie ciężkości po posiłku i ograniczać ryzyko wzdęć.

Ponadto zawiera siarkowe związki organiczne, które mogą wspierać procesy trawienne, w tym trawienie tłuszczów. Wykazują one również właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, co może korzystnie wpływać na środowisko jelitowe i pośrednio wspierać równowagę mikrobiomu, mającego znaczenie dla metabolizmu.

Wspominane wcześniej badania wskazują, że wysoka zawartość wody i błonnika pokarmowego, przy jednocześnie niskiej kaloryczności, sprzyja uczuciu sytości. Dzięki temu daikon może wspierać kontrolę masy ciała i ograniczać podjadanie między posiłkami. Rzodkiew japońska wykazuje także łagodne właściwości moczopędne, wspierając naturalne procesy usuwania produktów przemiany materii.

Głównym powodem, dla którego to warzywo tak skutecznie wpływa na wygląd skóry, jest jego zdolność do neutralizowania wolnych rodników, które niszczą włókna kolagenu, prowadząc do przedwczesnego wiotczenia skóry i powstawania zmarszczek.

Daikon zawiera mnóstwo antyoksydantów, które "nie dopuszczają" wolnych rodników do skóry. To sprawia, że cera jest mniej narażona na działanie promieniowania UV, smogu czy też stresu, co prowadzi do uszkodzeń. Stąd też promienna cera Japończyków.

Co ciekawe w tradycji japońskiej wierzy się, że stan skóry jest lustrem stanu jelit i krwi. Dzięki swoim właściwościom moczopędnym i detoksykującym, daikon pomaga nerkom szybciej usuwać toksyny z organizmu. Gdy organizm sprawnie pozbywa się produktów przemiany materii, skóra staje się czystsza, odzyskuje blask i jest mniej podatna na wypryski czy stany zapalne.

Poza tym gładka cera musi być dobrze nawodniona. Regularne jedzenie daikonu wspiera nawodnienie tkanek na poziomie komórkowym, co sprawia, że skóra jest bardziej sprężysta i ma zdrowszy koloryt.

W Japonii daikon jest wykorzystywany bardzo wszechstronnie. Najczęściej ściera się go na tarkach, tworząc soczystą papkę. To właśnie w ten sposób podaje się go do tłustych ryb. Jest to najprostszy sposób przygotowania, gdyż wystarczy jedynie zetrzeć warzywo i ewentualnie dodać do niego odrobinę sosu sojowego, soku z cytryny lub papryczek chili, aby nadać mu bardziej wyrazisty smak.

Daikon świetnie nadaje się również do marynowania. Do przygotowania domowej marynaty potrzebujemy:

• 2 rzodkwi japońskich;
• 325 ml wody;
• 325 ml octu ryżowego;
• 80 g cukru;
• 1 łyżka soli;
• 3 ząbki czosnku;
• 1 łyżeczka kurkumy;
• kilka ziarenek czarnego pieprzu;
• 2 liście laurowe.

Rzodkiew należy pokroić w cienkie plastry, umieścić w słoiku i przygotować zalewę - wszystkie składniki zagotować w garnku, a następnie zalać nimi słoiki i mocno zakręcić. Tak przygotowane warzywo należy zostawić na ok. 2 dni w lodówce. Można je podawać wedle uznania jako dodatek do dań głównych.

Dobrą opcją na przyrządzenie daikonu jest również gotowanie. Grube plastry rzodkwi gotuje się godzinami w bulionie rybnym dashi (dostępnym w sklepach w formie proszku do rozrobienia), aż staną się niemal przezroczyste i całkowicie nasiąkną smakiem wywaru.

Popularność rzodkwi japońskiej w Polsce powoli rośnie, dzięki czemu coraz łatwiej znaleźć ją na lokalnych straganach oraz w ofercie większych sklepów. Co ciekawe, w sprzedaży dostępne są także nasiona daikonu, więc osoby posiadające przydomowe ogródki mogą z powodzeniem pokusić się o samodzielne wyhodowanie tego warzywa. W wielu sklepach można znaleźć marynowany daikon na działach z produktami kuchni azjatyckiej.

Podczas zakupów świeżego warzywa warto zwrócić uwagę na korzeń, powinien być jędrny, gładki i pozbawiony pęknięć. Jeśli warzywo jest sprzedawane w całości, liście powinny mieć intensywnie zielony kolor i nie wykazywać oznak więdnięcia. Daikon najlepiej przechowywać w lodówce.

Choć rzodkiew japońska staje się coraz powszechniejsza, w mniejszych sklepach wciąż trudno ją dostać. W przepisach (zwłaszcza tych wymagających gotowania lub pieczenia) możesz spróbować zastąpić ją klasyczną białą rzodkwią, która ma zbliżony smak i teksturę, kalarepą lub rzepą.