Za decyzją o zagranicznych studiach kryje się szersza zmiana w myśleniu o edukacji. Londyn, Amsterdam, Kopenhaga czy Berlin to miejsca, gdzie dzieci mogłyby nauczyć się życia poza dobrze znanym otoczeniem. Bo dziś nie da się już krok po kroku rozpisać całej ścieżki kariery. Przewagę daje nie skrupulatnie przygotowany plan, lecz ciekawość, samodzielność, odporność i gotowość do zmiany wcześniej obranego kierunku. W świecie, który zmienia się szybciej niż szkolne programy, zagraniczna uczelnia staje się symbolem szerszej potrzeby: chcemy, żeby nasze dzieci miały wybór.
"Plan B" przestał być planem awaryjnym
Według raportu "ING Insights. Edukacja dzisiaj i w przyszłości. Jak rodzice budują gotowość dzieci na jutro" 20 proc. ankietowanych rodziców myśli o zagranicznych studiach dla swoich dzieci, a 6 proc. już je planuje. I stoi za tym konkretny powód: idea "dobrego startu" wyraźnie nabiera rozmachu.
Rodzice mają świadomość, że ich dzieci będą dorastać w świecie, w którym granice geograficzne mają mniejsze znaczenie, a dostęp do wiedzy, ludzi i doświadczeń zapewne będzie globalny. Zagraniczna uczelnia nie oznacza już ucieczki od rodzimej edukacji ani wyścigu o najbardziej imponujące CV. To raczej sposób na poznanie innego języka i kultury, wejście w nowe środowisko, sprawdzenie siebie z dala od domu. Mowa więc o przygotowaniu do funkcjonowania w świecie, który zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej w historii.
Rynek pracy zmienia się pod wpływem technologii, część zawodów znika lub przechodzi głęboką transformację, pojawiają się nowe specjalizacje. W tej rzeczywistości rodzicowi coraz trudniej odpowiedzieć na pytanie dziecka: "Jaki konkretnie zawód zapewni mi godną przyszłość?". O ile w ogóle założymy, że to pytanie dobrze postawione z perspektywy współczesnego świata. Bo być może powinno brzmieć raczej: "Co pomoże mi odnaleźć się niezależnie od tego, jak przyszłość będzie wyglądać?".
Rodzic nie wybiera już zawodu dla dziecka
Tyle że tutaj pojawia się paradoks. Im szybciej zmienia się świat, tym trudniej zaplanować przyszłość dzieci, a jednocześnie tym bardziej chcą je do niej przygotować. Przygotowanie rzadziej oznacza więc wskazanie konkretnego kierunku. Trudno przecież powiedzieć nastolatkowi, że powinien zostać programistą, skoro za dekadę zawód ten może wyglądać zupełnie inaczej, a nawet już nie istnieć.
Nie powinno więc dziwić, iż w centrum zainteresowania rodziców pojawiają się kompetencje, które pozostają użyteczne niezależnie od tego, jak zmieni się rynek pracy. Według raportu "ING Insights" aż 64 proc. rodziców za ważną uznaje wiarę w siebie i wysoką samoocenę, 63 proc. odporność psychiczną i umiejętność radzenia sobie z porażkami, a 53 proc. zdolność szybkiego uczenia się i otwartość na nowe doświadczenia.

Wszystko to oznacza, że pojawiają się nowe wyzwania: aby szkoła, oprócz dostarczania wiedzy, poszerzała perspektywy i dostarczała doświadczeń, których nie da się zawrzeć w szkolnym podręczniku. W ten sposób myślenia wpisują się zagraniczne studia, ponieważ oznaczają kontakt z innym językiem, kulturą i sposobem pracy. Ale też lekcję samodzielności, podejmowania decyzji i odnajdywania się w nieszablonowych sytuacjach.
Inwestycja w rozwój dziecka to nie tylko czesne
Kiedy mowa o przygotowaniu dziecka do zagranicznych studiów, od razu pojawiają się koszty. Czesne, mieszkanie, podróże, życie w innym kraju. Choć to oczywiście kluczowe, edukacyjna inwestycja zaczyna się o wiele wcześniej. Według raportu "ING Insights" mediana miesięcznych wydatków rodziców na rozwój dziecka wynosi 400 zł, a przynajmniej połowa badanych poświęca na ten cel cztery godziny tygodniowo lub więcej.
To czas na zajęcia, wspólne aktywności, rozmowy, szukanie nowych zainteresowań, pomaganie dziecku w rozwijaniu tego, co naprawdę je wciąga oraz szeroko rozumiana logistyka. W efekcie przygotowanie do przyszłości nie jest jednorazowym projektem, który zaczyna się wraz z wyborem uczelni. To proces rozłożony na lata. Co ciekawe, rodzice nie oddają tego zadania wyłącznie szkole. Aż 64 proc. rodzin inwestuje w dodatkowe zajęcia, a 14 proc. korzysta z bezpłatnych aktywności pozalekcyjnych.
Edukacja poza szkołą ma przy tym bardzo konkretną rolę: dla 52 proc. rodziców jest sposobem na rozwijanie zainteresowań i mocnych stron dziecka, dla 36 proc. na poszerzanie jego horyzontów, a dla kolejnych 36 proc. na zdobywanie kompetencji, których szkoła nie rozwija w wystarczającym stopniu. Co ciekawe, wiedzę o sztucznej inteligencji jako kluczową wskazuje 29 proc. badanych, a konkretną wiedzę szkolną tylko 25 proc.
Można więc powiedzieć, że rodzice świadomie budują środowisko, w którym dziecko może sprawdzać, co je interesuje, próbować nowych rzeczy i uczyć się także poza systemem ocen. A jeśli kiedyś zaprowadzi je to aż na zagraniczną uczelnię, będzie to raczej efekt długiej drogi niż podjętej w emocjach decyzji.
O tym, jak zmienia się podejście do edukacji i czego właściwie potrzebują dzieci, by dobrze odnaleźć się w świecie przyszłości, rozmawiały również ekspertki w podcaście "Rozmowy w rytmie życia" prowadzonym przez dziennikarkę radiowo-telewizyjną Kamilę Kalińczak.
W odcinku "Jak przygotować dziecko na przyszłość, której nie da się przewidzieć?" Paula Bruszewska, prezeska Fundacji Zwolnieni z Teorii, opowiedziała o kompetencjach, które młodzi ludzie mogą rozwijać już dziś: samodzielności, odporności psychicznej, współpracy czy przedsiębiorczości. Rozmowa pokazała też, dlaczego praktyczne działanie i własne doświadczenia mogą uczyć skuteczniej niż sama nauka w szkolnej ławce.
Z kolei w odcinku "Jak mądrze inwestować w przyszłość dziecka? Edukacja przyszłości" dr Anna Gromada, socjolożka i ekonomistka, badaczka Polskiej Akademii Nauk oraz ekspertka w dziedzinie polityki społeczno-gospodarczej, przygląda się temu, jak przygotować dzieci na niepewną przyszłość. W centrum rozmowy znalazły się odporność psychiczna i kompetencje przyszłości oraz rosnące zaangażowanie rodziców w edukację dzieci.
Zagraniczne studia nie bez powodu coraz częściej pojawiają się w planach polskich rodziców. To konsekwencja zmiany w myśleniu o tym, czym właściwie jest dobre przygotowanie do dorosłości. A jest wyposażeniem dziecka w ciekawość, samodzielność, odporność i pewność siebie, dzięki którym poradzi sobie także wtedy, gdy świat pójdzie w najmniej spodziewanym kierunku.









