Spis treści:
- Polska liderem w produkcji drobiu. W naszym kraju to kurczaki kupowane są na potęgę
- Różnice między kurczakiem, indykiem, kaczką i gęsią. Który rodzaj drobiu będzie najlepszym wyborem na obiad?
- Który rodzaj drobiu jest najbardziej wartościowy i odżywczy? Oto co mówią badania naukowe
Polska liderem w produkcji drobiu. W naszym kraju to kurczaki kupowane są na potęgę
Drób w diecie Polaków figuruje od wieków, a produktem bardzo popularnym i powszechnie dostępnym stał się stosunkowo niedawno, bo w czasach PRL-u. Absolutna dominacja drobiu nad innymi gatunkami mięs rozpoczęła się natomiast na przełomie XX i XXI wieku, a także po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Choć ptactwo w naszym kraju hodowane jest od stuleci, na przestrzeni czasu diametralnie zmieniła się skala produkcji drobiu i jego rola w diecie. Od 2014 roku Polska utrzymuje się na pozycji lidera wśród krajów europejskich i szacuje się, że obecnie polskie fermy dostarczają rocznie około 2,8-3,1 mln ton mięsa drobiowego, co stanowi ponad 21% całkowitej produkcji w UE. Polska produkcja charakteryzuje się wyraźną dominacją jednego gatunku - kurcząt brojlerów (81-82 proc.), a w następnej kolejności indyków i ptactwa wodnego.
Przemysłowa produkcja drobiu, z którą mamy styczność w naszym kraju, pozwala na masowe i tanie dostarczanie mięsa oraz jaj, jednak ma również swoje mroczne strony. Chodzi o fatalne warunki bytowe zwierząt, ogromne obciążenie dla środowiska oraz ryzyko zdrowotne dla ludzi. Stosowanie antybiotyków, stymulatorów wzrostu i substancji chemicznych do odkażania kurników od dawna budzi ogromne kontrowersje. Z tego też względu coraz więcej osób decyduje się na zakup mięsa ze sprawdzonych, ekologicznych źródeł, gdzie ptaki hodowane są w kontrolowanych, humanitarnych warunkach, z dostępem do grzęd i światła słonecznego, a pasze są wolne od GMO, antybiotyków, kokcydiostatyków oraz hormonów.
Z uwagi na nieustanne wątpliwości co do jakości mięsa z kurczaków, a przede wszystkim bezpieczeństwa ich regularnego spożywania, niektórzy decydują się na wybór mięsa z indyka, kaczki lub gęsi. Czy słusznie? Czym różnią się rodzaje mięs drobiowych i dlaczego nie warto ograniczać się tylko do jednego gatunku?
Różnice między kurczakiem, indykiem, kaczką i gęsią. Który rodzaj drobiu będzie najlepszym wyborem na obiad?
Mięso z kurczaka jest produkowane w Polsce na ogromną skalę z uwagi na fakt, że cieszy się największym zainteresowaniem. Jest najtańsze w produkcji i zakupie, a konsumenci postrzegają je jako chude (filet ma około 90-120 kcal w 100 g), lekkostrawne i bogate w białko, co wpisywane jest w trendy zdrowego żywienia. Kurczaka można przygotować szybko i wykorzystać do wielu potraw - zarówno dań na ciepło, jak i zimno.
Indyk ma natomiast nieco mniej tłuszczu i kalorii (filet - około 80-100 kcal w 100 g), a także więcej białka, ale jest droższy niż kurczak. Kilogram filetu z indyka w zależności od miejsca kosztuje zazwyczaj od 25 do nawet 70 zł za kilogram, kurczak zaś kosztuje średnio od 15 do 35 zł/kg. Chociaż różnice w wartościach odżywczych są stosunkowo niewielkie, większość ekspertów ds. żywienia twierdzi, że indyk to lepszy wybór, ponieważ gatunek ten rzekomo nie toleruje antybiotyków i nie podaje się ich w hodowli. Jest to mit. Indyki podobnie jak kurczaki mogą być leczone antybiotykami.
Wiele osób - zwłaszcza aktywnych fizycznie, dbających o sylwetkę, zdrowie i mięśnie - wybiera indyka z uwagi na korzystniejszą zawartość mikroelementów i niższą kaloryczność. Istnieje także niewielka, ale dla niektórych znacząca różnica w smaku i konsystencji. Filet z kurczaka jest nieco łagodniejszy i bardziej neutralny, dzięki czemu łatwo przejmuje smaki przypraw. Ponadto posiada bardziej soczystą i miękką konsystencję, nie posiada tendencji do wysuszania się po przyrządzeniu i odgrzaniu.

Indyk zaś posiada nieco bardziej wyrazisty, głębszy smak, który bywa określany jako lekko słodkawy lub specyficzny. W konsystencji pierś jest odrobinę twardsza, bardziej zbita i ma tendencję do szybszego wysuszania się podczas obróbki termicznej. Mięso ptaków grzebiących (zarówno kurczak, jak i indyk) doskonale chłonie marynaty, przyrządza się je bardzo szybko i nadaje się zarówno do smażenia, pieczenia, grillowania, gotowania i jako baza na zupy.
Kaczka oraz gęś to rodzaje mięsa, które spośród drobiu Polacy wybierają zdecydowanie rzadziej. Mięso kaczki i gęsina są postrzegane jako produkty wykwintne, trudniejsze w przygotowaniu i znacznie droższe, przez co goszczą w naszych domach głównie od święta. Są bardziej kaloryczne, a najbardziej tłusta wśród drobiu jest gęś - zawiera od 130 do 340 kcal, w zależności od sposobu przygotowania, a także od tego, czy posiada skórę, czy nie.
Zarówno kaczka, jak i gęś są bogate w spore ilości białka - pierś z kaczki często ma go najwięcej wśród drobiu, ale za wyborem gęsi przemawia fakt, iż wyróżnia się bardzo wysoką zawartością witamin z grupy B, z czego B12 ma wielokrotnie więcej niż kurczak, indyk czy kaczka. Mięso drobiu wodnego posiada także ciemniejszy kolor oraz gęstszą i bardziej zwartą strukturę.
Mięso kaczki oraz gęsina wymagają innego podejścia niż mięso kurczaka czy indyka. Ze względu na dużą ilość tłuszczu podskórnego, wymaga dłuższego pieczenia - tłuszcz musi dobrze się wytopić, aby mięso stało się miękkie. Posiada również bogatszy aromat i specyficzną soczystość. Najczęściej przyrządza się je poprzez wolne pieczenie w całości. Zarówno smak kaczki, jak i gęsi są dość specyficzne i wyróżniają się na tle popularnych kurczaka czy indyka, budząc często skrajne opinie - albo się je uwielbia, albo się za nim nie przepada. Mięso kaczki posiada lekko słodkawy, głęboki posmak, który czasem przywodzi na myśl dziczyznę. Gęsina zaś jest nieco bardziej subtelna, o maślano-orzechowym posmaku.
Który rodzaj drobiu jest najbardziej wartościowy i odżywczy? Oto co mówią badania naukowe
W świetle badań z zakresu nauk o żywieniu i medycynie, za najbardziej wartościowy i najzdrowszy rodzaj powszechnie dostępnego drobiu uznawane jest mięso z indyka - zwłaszcza to z piersi, bez skóry. Zgodnie z analizami biochemicznymi opublikowanymi m.in. w bazie danych ResearchGate, pierś z indyka charakteryzuje się wyższą zawartością białka ogólnego (często przekraczającą 22-24 g na 100 g) przy jednocześnie niższej zawartości tłuszczów nasyconych i kalorii, aniżeli pierś z kurczaka.

Na świecie, ale również w Polsce, na przestrzeni ostatnich lat przeprowadzano również różne analizy laboratoryjne (przeprowadzone m.in. przez Instytut Żywności i Żywienia), które wykazują, że indyk dostarcza więcej cynku, potasu, magnezu oraz selenu. Kurczak z kolei wygrywa nieco wyższą zawartością witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, E) oraz witaminy B3 (niacyny). Wybór zależy również od tego, czy priorytetem jest niska kaloryczność, czy dostarczenie zdrowych kwasów tłuszczowych i minerałów.
Większość osób kojarzy gęsinę i kaczkę z kaloriami, jednak badania naukowe (m.in. projekty badawcze Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu) wykazują, że ponad 70 proc. tłuszczu gęsiego i kaczego stanowią nienasycone kwasy tłuszczowe. Mięso to wyróżnia się korzystnym z punktu widzenia dietetyki, stosunkiem kwasów omega-6 do omega-3. Ptactwo wodne jest także cenniejsze pod względem zawartości żelaza, cynku i witamin z grupy B. Współczesne analizy m.in. ekspertów z SGGW (badania "Żywimy na zdrowie") dowodzą, że ogólna zdrowotność drobiu zależy nie tylko od gatunku ptaka, ale przede wszystkim od tego, w jaki sposób był hodowany. Drób wolno rosnący lub ekologiczny charakteryzuje się wyższym potencjałem antyoksydacyjnym oraz niższą opornością bakterii na antybiotyk.












