Mam 67 lat i nigdy nie pracowałam na etacie. Czy przysługuje mi emerytura?
Polskie prawo emerytalne jest dość liberalne i ma proste, przejrzyste zasady. By nabyć prawa do świadczenia, należy skończyć 60/65 lat i udokumentować konkretny staż pracy - 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Co jednak w przypadku osób, które nie przepracowały na etacie ani jednego dnia?
Polski system emerytalny: Podstawowe zasady
Polski system emerytalny zakłada, że do pobierania świadczenia emerytalnego upoważnieni są seniorzy, którzy ukończyli 60 (w przypadku kobiet) i 65 lat (w przypadku mężczyzn). Co ważne, muszą też oni udowodnić minimalny, wymagany staż pracy, czyli kolejno 20 i 25 lat.
Wysokość emerytury zależy od kwoty zwaloryzowanych składek na koncie ubezpieczonego oraz:
- zwaloryzowanego kapitału początkowego,
- środków zapisanych na subkoncie,
- średniego dalszego trwania życia.
Środki odprowadzane na konto podlegają kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i są waloryzowane.
Osoby, które osiągnęły wymagany wiek emerytalny i mają wystarczający staż pracy, upoważnione są do otrzymywania minimalnej gwarantowanej emerytury, która wynosi w tym roku 1974,36 zł brutto. W przypadku, gdy suma składek zgromadzonych na funduszu emerytalnym ubezpieczonego nie jest wystarczająca do otrzymania minimalnego świadczenia, jest ona podwyższana z urzędu.
Mimo wymaganego stażu pracy, minimalny okres aktywności zawodowej do otrzymania emerytury to jeden dzień. Tyle wystarczy przepracować, by zyskać formalne prawo do świadczenia. Jeden rok pracy w Polsce nie gwarantuje jednak oczywiście minimalnej emerytury, a jedynie kwotę, opartą na faktycznie zgromadzonych składkach. Warto więc mieć świadomość, że może być ona bardzo symboliczna i wynieść: kilka groszy, kilkadziesiąt lub maksymalnie kilkaset złotych.
Przykład: Przy roku pracy emerytura będzie bardzo niska. ZUS wypłaci tyle, ile wynika z zebranych składek, co zazwyczaj daje kwoty poniżej 100 zł miesięcznie przy niskich zarobkach. Przy roku pracy nie przysługuje ochrona w postaci minimalnej emerytury gwarantowanej.
Zobacz również: Trzy superdodatki dla seniorów. Miłe wsparcie dla budżetu
Mam 67 lat i nigdy nie pracowałam na etacie. Czy przysługuje mi emerytura?
W jeszcze innej sytuacji będzie osoba, która pracowała, ale nie na umowę o pracę, ale np. umowę zlecenie. Taka umowa również wlicza się do emerytury, pod warunkiem jednak, że odprowadzane były od niej składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne i rentowe). Okres pracy na zleceniu traktowany jest wówczas jako okres składkowy.
Umowa zlecenie co do zasady nie wlicza się jednak do stażu pracy potrzebnego do nabycia uprawnień do minimalnej emerytury.
Umowa o dzieło nie wlicza się do emerytury, ponieważ nie odprowadza się od niej składek na ubezpieczenia społeczne. Okres ten nie jest traktowany jako składkowy ani nieskładkowy, a tym samym nie zwiększa stażu pracy ani kapitału emerytalnego.
W tym miejscu warto też przypomnieć, że od 2026 roku do stażu pracy wlicza się działalność gospodarcza. Aby to udokumentować, potrzebne będzie zaświadczenie z ZUS lub własne dokumenty. Działalność gospodarcza wlicza się również do emerytury, o ile przedsiębiorca regularnie opłacał obowiązkowe składki emerytalne i rentowe.
Zobacz również: Kto dziedziczy po bezdzietnym małżonku? Prawo ma dwa rozwiązania
Nie wszystko trzeba wiedzieć od razu, ale warto wiedzieć, gdzie szukać pomocy. Zajrzyj po proste i rzetelne porady, które pomogą ci w codziennych sprawach od sąsiedzkich nieporozumień po ważne dokumenty i świadczenia. Więcej na kobieta.interia.pl/porady
