Na co jest zdrowy marcepan? Właściwości, o których mało kto wie

Marcepan ma długą i zaskakująco poważną historię. Przez wieki był uznawany za produkt luksusowy, dostępny głównie dla elit. Migdały i cukier należały do surowców drogich i trudnych w przechowywaniu, dlatego masa migdałowa pojawiała się głównie na dworach i w aptekach.

W dawnych czasach marcepan bywał sprzedawany jako środek wzmacniający. Aptekarze przygotowywali słodkie pasty, które miały poprawiać samopoczucie i dodawać energii, a cukier pełnił rolę nośnika smaku. W Polsce marcepan znany był już w XVI wieku, jednak przez długi czas pozostawał rarytasem. Dopiero w XIX wieku stał się produktem szerzej dostępnym.

Do dziś marcepan silnie kojarzy się z tradycją europejską. W Niemczech funkcjonuje nawet miasto uznawane za symbol marcepanowego rzemiosła, gdzie masa migdałowa doczekała się statusu regionalnej specjalności.

Klasyczny marcepan powstaje z dwóch składników: zmielonych migdałów i cukru, zazwyczaj w proporcji zbliżonej do 1:1. W praktyce jednak produkty dostępne w sklepach bardzo się od siebie różnią. Zawartość migdałów może wynosić 20%, 30%, 50% albo więcej - i to właśnie ta wartość decyduje o jakości.

W 100 g marcepanu znajduje się średnio:

• około 450-470 kcal,
• blisko 28 g tłuszczu (głównie z migdałów),
• około 45-50 g węglowodanów,
• 8-9 g białka.

Najważniejsze składniki, które wnosi migdałowa część marcepanu:

• witamina E, istotna dla ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym,
• magnez, wspierający pracę mięśni i układu nerwowego,
• miedź i mangan, potrzebne w procesach metabolicznych,
• tłuszcze jednonienasycone, charakterystyczne dla migdałów,
• błonnik, choć jego ilość zależy od stopnia przetworzenia masy.

Im więcej migdałów w składzie, tym większy sens odżywczy ma marcepan. Produkty oparte głównie na cukrze i aromatach dostarczają niemal wyłącznie energii.

Marcepan może mieć miejsce w diecie kobiet, ale tylko przy jasno określonych zasadach. Porcja 20-30 g marcepanu z minimum 50-60% migdałów dostarcza średnio 140-170 kcal, 7-9 g tłuszczu (w większości nienasyconego), 1,5-2 g błonnika oraz 2-3 mg witaminy E. Taki skład sprawia, że marcepan syci wyraźnie lepiej niż typowe słodycze oparte wyłącznie na cukrze.

Dla kobiet istotne jest także tempo uwalniania energii. Tłuszcz i błonnik z migdałów spowalniają wchłanianie cukru, dlatego 25 g marcepanu zjedzone po posiłku powoduje mniejszy wzrost glikemii niż ta sama ilość spożyta na czczo. To ważne przy skłonnościach do napadów głodu, PMS czy insulinooporności.

W praktyce marcepan najlepiej sprawdza się:

• jako deser 2-3 razy w tygodniu, a nie codzienna przekąska,
• po obiedzie lub kolacji, nie między posiłkami,
• w diecie kobiet aktywnych lub w okresach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego.

Przy redukcji masy ciała porcja powinna być mniejsza, 10-20 g, a przy insulinooporności - maksymalnie 10-15 g i wyłącznie po posiłku białkowo-błonnikowym. W tych ramach marcepan nie zaburza diety, a pozwala zachować kontrolę nad słodkim smakiem.

Migdały zawarte w marcepanie dostarczają składników mineralnych, które biorą udział w pracy układu mięśniowo-szkieletowego. Magnez wspiera prawidłowe napięcie mięśni, a mangan i miedź uczestniczą w procesach metabolicznych oraz regeneracyjnych.

Marcepan nie jest produktem budującym kości ani mięśnie sam w sobie, ale może uzupełniać dietę w minerały, sprawdza się jako nośnik migdałów u osób, które niechętnie sięgają po orzechy, dodaje energii przy zwiększonym wysiłku fizycznym.

Migdały od lat są analizowane pod kątem wpływu na układ krążenia i funkcje poznawcze. Ich profil tłuszczowy oraz zawartość witaminy E sprawiają, że dobrze wpisują się w dietę wspierającą serce i naczynia.

• Serce i naczynia krwionośne

Wysokiej jakości marcepan dostarcza tłuszczów jednonienasyconych, które w diecie wypadają korzystniej niż tłuszcze typowe dla wielu słodyczy przemysłowych. To deser o lepszym profilu niż wiele alternatyw.

• Mózg i koncentracja

Witamina E jest kojarzona z ochroną komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym. Migdałowa pasta może więc stanowić drobny element diety osób pracujących umysłowo, pod warunkiem zachowania rozsądnej porcji.

Marcepan nie jest problematyczny sam w sobie - problemem bywa ilość i częstotliwość. Ostrożność powinny zachować:

• osoby z cukrzycą i insulinoopornością,
• osoby na redukcji masy ciała,
• osoby z alergią na migdały,
• osoby z wrażliwym przewodem pokarmowym.

Wysoka gęstość energetyczna sprawia, że nawet niewielkie nadwyżki szybko się kumulują. Dodatkowo produkty o niskiej zawartości migdałów, a wysokiej cukru i syropów, nie wnoszą żadnej wartości poza smakiem.

W praktyce najlepiej sprawdzają się niewielkie porcje:

• 20-30 g jako element deseru,
• do 40 g w dni o wyższym zapotrzebowaniu energetycznym.

Dobrym rozwiązaniem jest jedzenie marcepanu po posiłku, a nie na pusty żołądek. Łatwiej wtedy zachować kontrolę apetytu i oprzeć się ochocie na sięgnięcie po kolejny kawałek.