Spis treści:
- Między 11 a 17 lepiej zejść ze słońca
- Dlaczego senior szybciej odczuwa skutki upału?
- Zwiedzanie to większy wysiłek, niż się wydaje
- Najlepszy plan: rano zabytki, w południe odpoczynek
- Woda, kapelusz i lekki ubiór to podstawa
- Tych objawów nie wolno lekceważyć
Między 11 a 17 lepiej zejść ze słońca
Najgorszą porą na letnie zwiedzanie są godziny od późnego przedpołudnia do wczesnego wieczora. Najczęściej zaleca się, by seniorzy unikali dłuższego przebywania na zewnątrz między 11 a 17. Trzeba przy tym pamiętać, że najwyższa temperatura nie zawsze pojawia się dokładnie w południe. Nagrzane ulice, place i budynki oddają ciepło przez wiele godzin, dlatego szczególnie trudny może być czas między 15 a 18.
To właśnie wtedy spacer po rynku, wejście na punkt widokowy czy oczekiwanie w kolejce stają się większym obciążeniem, niż sugerowałby sam dystans. W mieście sytuację pogarszają beton, asfalt, szklane elewacje i brak cienia. Temperatura odczuwalna może być wyższa niż ta podawana w prognozie.
Dlaczego senior szybciej odczuwa skutki upału?
Z wiekiem naturalne mechanizmy chłodzenia organizmu działają mniej sprawnie. Ciało wolniej pozbywa się nadmiaru ciepła, pocenie może być mniej intensywne, a uczucie pragnienia pojawia się z opóźnieniem. Senior może więc nie zauważyć, że traci zbyt dużo płynów, dopóki nie wystąpi osłabienie, ból głowy albo zawroty głowy.
Dodatkowym obciążeniem są choroby przewlekłe, między innymi nadciśnienie, niewydolność serca, cukrzyca, choroby nerek i układu oddechowego. Znaczenie mają również leki, zwłaszcza preparaty moczopędne i wpływające na ciśnienie lub gospodarkę wodno-elektrolitową. Nie wolno jednak samodzielnie odstawiać leków ani zmieniać ich dawkowania. Wątpliwości najlepiej omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Zwiedzanie to większy wysiłek, niż się wydaje
Wakacyjne zwiedzanie rzadko ogranicza się do spokojnego spaceru. Dochodzi do niego stanie w kolejkach, wchodzenie po schodach, chodzenie po nierównym bruku, noszenie torby i częste przechodzenie z klimatyzowanych wnętrz na rozgrzaną ulicę. Obciążeniem może być również przejazd dusznym autobusem, oczekiwanie na przystanku i dłuższa przerwa bez dostępu do wody.
Przy temperaturze około 30 stopni pierwsze objawy przegrzania mogą pojawić się u osoby starszej już po kilkudziesięciu minutach spędzonych na pełnym słońcu. Nie istnieje jednak jedna bezpieczna długość spaceru dla wszystkich. Liczą się wiek, stan zdrowia, wilgotność powietrza, nawodnienie oraz intensywność wysiłku.
Najlepszy plan: rano zabytki, w południe odpoczynek
Najbezpieczniej rozpoczynać zwiedzanie wcześnie rano. Godziny między 7 a 10 zwykle pozwalają spokojniej przejść trasę, uniknąć największego skwaru i ominąć część turystycznego tłoku. Na późne przedpołudnie i popołudnie warto zaplanować atrakcje pod dachem: muzeum, galerię, restaurację, bibliotekę, kościół lub klimatyzowane centrum informacji turystycznej.
Dłuższą przerwę najlepiej zrobić w najgorętszej części dnia, a na kolejny spacer wyjść dopiero wieczorem, gdy temperatura wyraźnie spadnie. Po kilku dniach upału kamienice, deptaki i place mogą jednak pozostawać nagrzane także po godzinie 18. Przed wyjściem warto sprawdzić aktualną temperaturę i ostrzeżenia pogodowe.
Dobrym rozwiązaniem jest podzielenie zwiedzania na krótsze odcinki. Zamiast trzygodzinnego marszu lepiej wybrać kilkadziesiąt minut spaceru, odpoczynek w chłodnym miejscu i dalszą część wycieczki dopiero po odzyskaniu sił. Trasa powinna prowadzić cieniem i uwzględniać miejsca, w których można usiąść, napić się wody oraz skorzystać z toalety.
Woda, kapelusz i lekki ubiór to podstawa
Na każde wyjście senior powinien zabrać wodę, nawet gdy spacer ma trwać krótko. Pić należy regularnie, małymi łykami, a nie dopiero wtedy, gdy pojawi się silne pragnienie. Osoby z niewydolnością serca, chorobami nerek lub zaleconym ograniczeniem płynów powinny wcześniej ustalić z lekarzem bezpieczną ilość napojów.
Ubranie powinno być jasne, luźne i przewiewne. Potrzebne są także nakrycie głowy, okulary przeciwsłoneczne, krem z wysokim filtrem oraz wygodne obuwie. Warto mieć przy sobie telefon, dokument, listę leków i niewielką przekąskę. Alkohol i bardzo słodkie napoje nie są dobrym sposobem na nawodnienie.
Zobacz również:
Tych objawów nie wolno lekceważyć
Sygnałem ostrzegawczym są ból i zawroty głowy, nudności, suchość w ustach, przyspieszone tętno, osłabienie nóg, chwiejny krok, senność oraz rzadsze oddawanie moczu. U seniora przegrzanie może też objawiać się nagłą apatią, rozdrażnieniem, dezorientacją albo trudnością w logicznym kontakcie.
W takiej sytuacji trzeba przerwać zwiedzanie, przejść do chłodnego miejsca, rozluźnić ubranie, schładzać ciało wilgotnym ręcznikiem i podawać wodę małymi łykami, o ile osoba jest przytomna i może bezpiecznie przełykać. Utrata przytomności, bardzo wysoka temperatura ciała, duszność, splątanie, wymioty lub brak pocenia mimo gorąca wymagają pilnego wezwania pomocy pod numerem 112.
Latem nie trzeba rezygnować z podróży ani poznawania nowych miejsc. Trzeba natomiast zmienić rytm dnia. Dla seniora ten sam spacer może być przyjemnością o ósmej rano i poważnym zagrożeniem kilka godzin później. W upalne dni godzina rozpoczęcia zwiedzania jest równie ważna jak wybór atrakcji.
