Wielu Polaków ma z tym problem po Wielkanocy. Co zrobić z niezjedzoną święconką?

Tak - w praktyce można wyrzucić niezjedzone produkty ze święconki, jeśli nie nadają się już do spożycia. Jedzenie, nawet to poświęcone, nie przestaje podlegać podstawowym zasadom higieny i bezpieczeństwa. Jeśli produkt ma nieprzyjemny zapach, zmienił kolor, konsystencję albo przez zbyt długi czas leżał poza lodówką, nie powinno się go jeść tylko dlatego, że pochodzi ze świątecznego koszyka.

Dla wielu osób ważny jest jednak wymiar symboliczny obrzędu święcenia, a ten kłóci się z wyrzucaniem jedzenia, które zostało skropione przez kapłana wodą święconą. Dlatego najpierw lepiej sprawdzić, czy coś da się jeszcze wykorzystać, oddać albo bezpiecznie przechować. Dopiero wtedy, gdy produkt naprawdę nie nadaje się do spożycia, pozbycie się go jest rozsądnym rozwiązaniem. Niektórzy jednak nie umieszczają go w koszu, lecz np. zakopują w ogrodzie (skorupki jajek) albo kruszą chleb do karmników dla ptaków.

Najpierw trzeba ocenić, czy produkt nadal jest bezpieczny. Po świętach wiele osób kieruje się zasadą: "szkoda wyrzucić, więc zjemy". To nie zawsze jest dobry pomysł, bo świąteczne potrawy często długo stoją na stole, są wielokrotnie wyjmowane z lodówki i przekładane. Szczególną ostrożność trzeba zachować w przypadku jajek ugotowanych na twardo, białej kiełbasy, wędlin, pasztetów, sałatek z majonezem, ciast z kremem, nabiału.

Jeżeli coś budzi wątpliwości, lepiej tego nie jeść. Zatrucie pokarmowe po świętach to częstszy problem, niż wielu osobom się wydaje. Dotyczy to zwłaszcza dań białkowych, które są bardzo podatne na psucie.

Jeśli produkty są nadal świeże i smaczne, możesz wykorzystać je do innych dań albo oddać potrzebującym.

Jajka można dodać do:

• past jajecznych,
• sałatek,
• farszu do kanapek,
• zapiekanek.

Kiełbasę i wędliny można wykorzystać do:

• żurku,
• jajecznicy,
• tostów,
• pizzy domowej,
• makaronu lub wytrawnej tarty.

Pieczywo może posłużyć do:

• grzanek,
• tostów francuskich,
• bułki tartej,
• domowych chipsów pieczonych.

Chrzan, jeśli został w słoiczku lub miseczce, można dodać do sosów, past kanapkowych albo marynat. Z kolei kawałki ciasta, które zachowały świeżość, warto zamrozić.

Powyższe produkty można też oddać komuś innemu, ale tylko wtedy, gdy jedzenie jest świeże, bezpieczne i było dobrze przechowywane. Jeśli po świętach zostało za dużo produktów, warto pomyśleć o podzieleniu się nimi z bliskimi, sąsiadami albo przekazaniu do jadłodzielni.

Do oddawania nadają się produkty szczelnie zapakowane, świeże, bez oznak zepsucia, możliwe do szybkiego spożycia.

Nie warto przekazywać czegoś "na siłę", tylko po to, żeby samemu niczego nie wyrzucić. Jedzenie dla innych powinno być w takim stanie, w jakim samemu bez obaw podałoby się je domownikom

Jajka w każdej formie, także gotowane

Jajka wydają się bezpieczne, bo są ugotowane, ale właśnie z nimi trzeba uważać. Jeśli były długo przechowywane w temperaturze pokojowej, kilka razy przenoszone albo leżały obrane i przekrojone, ich trwałość wyraźnie się skraca. Ugotowane jajka najlepiej przechowywać w lodówce i zjeść możliwie szybko. Jeśli mają dziwny zapach, wilgotną lub śliską powierzchnię, nie nadają się już do jedzenia.

Jeszcze większej ostrożności wymagają jajka faszerowane albo połączone z majonezem np. w sałatce jarzynowej. Takie produkty nie powinny długo stać poza chłodem, a wielogodzinne leżakowanie na stole sprawia, że szybciej się psują.

Wędliny, kiełbasa, mięso

Wędliny i kiełbasa są produktami, które szybko tracą świeżość, szczególnie po pokrojeniu. Jeśli przez dłuższy czas leżały na półmisku, mogły wyschnąć albo zacząć się psuć. Tu trzeba patrzeć nie tylko na datę ważności, lecz także na wygląd i zapach.

Pieczywo

Pieczywo zwykle daje się uratować łatwiej. Jeśli nie pojawiła się pleśń, czerstwy chleb można wykorzystać na wiele sposobów: zrobić grzanki, bułkę tartą albo zapiekanki. Pleśniwego pieczywa nie powinno się jednak odkrawać i jeść dalej.

Jeśli produkty się zepsuły i trzeba je wyrzucić, dobrze zrobić to odpowiedzialnie. Resztki organiczne, takie jak skorupki jaj, kawałki pieczywa, resztki warzyw czy mięsa, powinny trafić tam, gdzie wskazują lokalne zasady segregacji. Nie wszędzie wygląda to tak samo, dlatego najlepiej kierować się regułami obowiązującymi w danym mieście lub gminie.

Ważne jest też, by nie wylewać tłuszczu, sosów i resztek jedzenia do zlewu. To bowiem prosty sposób na zapchanie rur. Lepiej odsączyć, zebrać do pojemnika i wyrzucić zgodnie z zasadami segregacji. Niekiedy można oddać resztki jedzenia na kompost (np. skorupki jaj).

Najprostszy sposób, by nie mieć tego dylematu po świętach, to przygotować mniejszy koszyczek. Święconka ma znaczenie symboliczne, więc nie trzeba wkładać do niej dużych ilości jedzenia. Wystarczą małe porcje produktów, które naprawdę zostaną zjedzone.

To rozwiązanie ma kilka zalet. Ogranicza marnowanie, porządkuje zakupy i pozwala zachować sens tradycji bez nadmiaru. Zamiast zastanawiać się po świętach, czy można wyrzucić niezjedzone produkty ze święconki, lepiej sprawić, by takich resztek było po prostu mniej.