Spis treści:
- Czym jest poplon?
- Kiedy i dlaczego warto wysiewać poplon?
- Co warto wysiewać na poplon pod koniec września i w październiku?
- Jak prawidłowo zasiać późny poplon?
Czym jest poplon?
Poplon to uprawa roślin wysiewanych pomiędzy głównymi plonami sezonowymi, której celem nie jest uzyskanie zbioru, lecz naturalna regeneracja oraz poprawa jakości gleby. Najczęściej wykorzystuje się do tego gatunki szybko rosnące - takie jak gorczyca, facelia czy łubin - które w krótkim czasie wytwarzają dużą zieloną masę. Po skoszeniu i przekopaniu wzbogacają one podłoże w próchnicę, azot oraz niezbędne składniki mineralne.
Kiedy i dlaczego warto wysiewać poplon?
Termin wysiewu poplonu zależy od tego, kiedy zwalnia się miejsce na grządkach oraz jaki typ roślin wybierzesz. W praktyce stosuje się dwa główne rodzaje poplonów: ścierniskowy (letni) oraz ozimy (zimujący). Pierwszy wysiewa się z reguły od lipca do końca sierpnia. Drugi od września do połowy października.
Poza tym poplon letni przekopuje się jesienią (w październiku lub listopadzie), a ozimy zostawia na wiosnę i przekopuje przed uprawą główną. Poplon zwykły wysiewaj jak najszybciej po zbiorze warzyw wczesnych i średnio wczesnych (np. cebuli, czosnku, sałaty). Rośliny potrzebują ciepła i słońca, aby wyprodukować dużo zielonej masy przed pierwszymi przymrozkami.
Poplon ozimy to idealne rozwiązanie, gdy warzywa zbierasz dopiero pod koniec lata lub jesienią (np. pomidory, marchew, późną kapustę). Rośliny ozime dobrze znoszą niskie temperatury - ich celem jest zadbanie o strukturę gleby podczas zimowych roztopów i ulew oraz dostarczenie świeżej masy organicznej tuż przed wiosennymi uprawami.
Poplon pozwala efektywnie zagospodarować puste grządki i optymalnie przygotować ziemię pod uprawy w kolejnym sezonie. Pozwala on ochronić glebę przed erozją, wysuszeniem przez słońce, ulewnymi deszczami, mrozem oraz zaskorupieniem. Rozkładające się korzenie i części nadziemne poprawiają strukturę oraz napowietrzenie gleby, pobudzając rozwój pożytecznych mikroorganizmów. Poza tym szybki wzrost roślin poplonowych zagłusza chwasty.
Co warto wysiewać na poplon pod koniec września i w październiku?
Wysiew poplonu we wrześniu czy październiku pozwoli znacząco podnieść jakość podłoża przed nowym sezonem. Choć dni są już krótsze, a temperatury niższe, odpowiednio dobrane gatunki zdążą wytworzyć zwartą okrywę lub dobrze rozwinięty system korzeniowy, chroniąc glebę przed najtrudniejszymi warunkami zimowymi.
Co wysiewać na późny poplon? Rozważ:
- Gorczycę białą - jeden z najpopularniejszych wyborów na późne siewy ze względu na błyskawiczne kiełkowanie. Ceni się ją nie tylko za szybki przyrost masy, ale przede wszystkim za silne właściwości fitosanitarne. Korzenie gorczycy ograniczają rozwój groźnych szkodników glebowych, takich jak mątwik burakowy czy nicienie.
- Rzodkiew oleistą - wyróżnia się solidnym, palowym systemem korzeniowym, który potrafi penetrować glebę nawet na głębokość 150 cm. Rozbija zbite warstwy podglebia, drąży kanały powietrzno-wodne i znacząco zwiększa przepuszczalność podłoża.
- Żyto ozime i wykę ozimą - żyto wykazuje doskonałą mrozoodporność, błyskawicznie krzewi się przy ziemi i skutecznie zagłusza chwasty. Wyka z kolei wiąże azot i wzbogaca nim glebę. Razem tworzą idealnie zbalansowany nawóz zielony na wiosnę.
- Facelię błękitną - potrafi zakwitnąć już po 6-8 tygodniach od siewu. Jej mocno rozgałęziony system korzeniowy spulchnia wierzchnią warstwę gleby, a nadziemna masa po przemarznięciu tworzy poduszkę ochronną.
- Rzepik ozimy - sprawdza się tam, gdzie inne rośliny zawodzą. Znosi słabe, piaszczyste i ubogie stanowiska, szybko tworząc gęstą darń zabezpieczającą glebę przed erozją wietrzną i wodną.
Poza tym dobrą opcją będą mieszanki wielogatunkowe np. gorczyca, facelia i rzodkiew. Połączenie kilku gatunków uruchamia efekt synergii. Korzenie poszczególnych roślin spulchniają glebę na różnych głębokościach, a urozmaicona masa organiczna pobudza bogatszy i bardziej różnorodny mikrobiom glebowy.

Jak prawidłowo zasiać późny poplon?
Po zbiorze warzyw późnych dokładnie usuń resztki roślinne oraz dojrzałe chwasty, aby nie konkurowały z młodymi wschodami poplonu. Następnie wzrusz wierzchnią warstwę gleby (na 3-5 cm). Przegrab powierzchnię, by nasiona miały równomierny kontakt z podłożem.
Przy późnym siewie (w październiku) warto nieznacznie zwiększyć normę wysiewu (o ok. 10 proc.), ponieważ część nasion może kiełkować wolniej z powodu niższych temperatur. Po wysiewie delikatnie zagrab nasiona i lekko je dociśnij, co pozwoli zatrzymać wilgoć w strefie kiełkowania.














