Spis treści:
- Nietypowy grzyb rozbudza wyobraźnię
- Cechy charakterystyczne sarniaka
- Gdzie i kiedy szukać sarniaka świerkowego?
- Zastosowanie kulinarne
- Grzyb jako przyprawa. To trik szefów kuchni
Nietypowy grzyb rozbudza wyobraźnię
Sarniak świerkowy (Sarcodon imbricatus) nazywany jest także sarniakiem dachówkowatym. W tradycji ludowej i regionalnej grzyb zyskał jednak wiele innych, znacznie bardziej wymyślnych przydomków. Nietypowy wygląd sprawił, że bywa on określany mianem kolczaka, łoszaka, sarny, a nawet krowiej gęby. Wszystkie te hasła nawiązują do charakterystycznej, szorstkiej powierzchni kapelusza, która przypomina sierść leśnej zwierzyny, lico poczciwej krasuli lub układ dachówek.
Cechy charakterystyczne sarniaka
Sarniak świerkowy to masywny grzyb, którego najbardziej rozpoznawalną cechą jest brązowo-szary kapelusz pokryty dużymi, odstającymi i nieco ciemniejszymi łuskami. Średnica u dojrzałych osobników może dochodzić do nawet kilkunastu centymetrów.
Trzon grzyba jest gruby, pełny, zazwyczaj jaśniejszy od kapelusza i lekko zwężający się ku dołowi. Miąższ sarniaka jest stosunkowo twardy i mięsisty. Cechuje się przyjemnym zapachem z korzennymi nutami.
Gdzie i kiedy szukać sarniaka świerkowego?
Jak sama nazwa wskazuje, ten rodzaj grzyba najlepiej czuje się w bezpośrednim sąsiedztwie świerków. Najłatwiej spotkać go w piaszczystych lasach iglastych z przewagą tego gatunku drzew. Lubi gleby lekko kwaśne, nie potrzebuje podłoża zasobnego w składniki odżywcze.
W Polsce najczęściej występuje w rejonach górskich i podgórskich, a także w gęstych borach świerkowych na północy kraju. Sezon na sarniaka dachówkowatego rozpoczyna się zazwyczaj w sierpniu i trwa do późnej jesieni. Można szukać go do pierwszych przymrozków.
Zastosowanie kulinarne
W celach bezpośredniego spożycia po obróbce termicznej zaleca się zbierać młode, nieprzerośnięte egzemplarze. Ich miąższ jest delikatny, sprężysty i ma łagodny, lekko orzechowy smak. Grzyby nie dominują smaku potraw i dobrze chłoną użyte w przepisie przyprawy. Młode sarniaki świetnie nadają się do smażenia na maśle z dodatkiem czosnku, duszenia w śmietanie, a także do przyrządzania z nich wegetariańskiej wersji flaczków.
Warto pamiętać, że sarniaki potrzebują nieco dłuższego czasu duszenia niż bardziej popularne podgrzybki czy borowiki. Cierpliwość zostanie jednak wynagrodzona smakiem miękkiego i soczystego miąższu.
Zobacz też: Dodaj 10 łyżek do octowej marynaty. Grzyby w słoiku będą przepyszne, otwiera się w nowym oknie
Grzyb jako przyprawa. To trik szefów kuchni
Starsze, wyrośnięte sarniaki świerkowe często bywają omijane przez grzybiarzy. Powodem jest twardniejący miąższ i lekko gorzkawy posmak. Nie należy jednak spisywać ich na straty, a podejść do gotowania bardziej kreatywnie.
W dojrzałych owocnikach kryje się ogromny potencjał przyprawowy. Wystarczy, że po dokładnym oczyszczeniu i pokrojeniu grzybów w cienkie plastry zostaną umieszczone w suszarce do grzybów lub w piekarniku. Gdy zaczną się kruszyć, należy zmielić je blenderem lub rozdrobnić w młynku do kawy. W ten sposób powstanie grzybowy proszek, który można określić mianem naturalnego wzmacniacza smaku umami.
Głęboki, korzenny aromat pierwszorzędnie będzie wzbogacał smak sosów pieczeniowych, gulaszy, dań z dziczyzny albo bigosu. Przyprawę należy przechowywać w szczelnym słoiczku, aby na długo zachowała wyrazisty zapach.
