Zwykle trafiają na kompost, a to prawdziwe źródło żelaza. Jedz je, jak Chorwaci

Liście buraka cukrowego tworzą charakterystyczną rozetę wyrastającą bezpośrednio nad białym korzeniem. Są duże, mięsiste, o intensywnie zielonej barwie, często z jaśniejszym, wyraźnie zaznaczonym unerwieniem. W dotyku są grubsze niż liście szpinaku, nieco podobne do boćwiny, z którą zresztą są blisko spokrewnione.

Liście buraka cukrowego są w pełni jadalne i bezpieczne dla zdrowych osób. To wciąż ta sama roślina z gatunku Beta vulgaris, do którego należą również buraki czerwone i boćwina. Paradoks polega na tym, że w uprawach przemysłowych liście traktuje się jak produkt uboczny lub paszę, mimo że od wieków były wykorzystywane w kuchni.

W porównaniu do boćwiny czy jarmużu, liście buraka cukrowego są mniej gorzkie i bardziej neutralne w smaku. Starsze twardsze egzemplarze nadają się do obróbki cieplnej. Pod wpływem temperatury nabierają ciekawego, słodkawego posmaku i doskonale chłoną dodatki, takie jak czosnek czy oliwa.

W krajach basenu Morza Śródziemnego zielone części buraka jadano na długo przed tym, zanim zaczęto doceniać słodki korzeń. Do dziś pojawiają się one w kuchni wiejskiej m.in. w Chorwacji, Grecji czy południowych Włoszech. Są tam częstym dodatkiem do potraw duszonych, zup i nadzień, często skropione oliwą i cytryną.

Liście buraka cukrowego są znacznie bogatsze w składniki odżywcze niż sam korzeń. To dobre źródło witaminy K, kluczowej dla krzepliwości krwi i zdrowia kości Zawarta w nich prowitamina A ma postać beta-karotenu, wspierającej wzrok i odporność. Są bogatym źródłem witaminy C, żelaza, magnezu i potasu, a przy tym sporo mają błonnika. Składem przypominają boćwinę lub jarmużu, za to są mniej gorzkie. Po ugotowaniu zaskakują łagodnym, lekko orzechowym smakiem.

Włączone do codziennej diety wesprą pracę jelit i odporność. Dzięki zawartości błonnika zapewnią na długo uczucie sytości. Magnez i potas zawarte w liściach wspomogą serce, a żelazo pomoże w odbudowie krwinek czerwonych. Docenią je z pewnością osoby z cukrzycą, walczące ze zbędnymi kilogramami albo takie, które szukają wsparcia dla serca i układu krwionośnego.

W kuchni liście buraka cukrowego sprawdzają się podobnie jak szpinak czy boćwina. Młode można drobno posiekać i dodać do omletu, farszu do pierogów albo makaronu. Starsze warto krótko zblanszować lub podsmażyć, dzięki temu tracą sztywność i ewentualną goryczkę. Można z nich robić kiszonki i pasty warzywne.

W Chorwacji często dusi się je z czosnkiem i oliwą, podając jako prosty dodatek do ryb lub jajek. Z kolei w kuchni greckiej trafiają do zup jarzynowych i zapiekanek. W polskich warunkach będą świetnym farszem do naleśników. W połączeniu z minimalną ilością orzechów stworzą smaczne pesto, a dodane do koktajli warzywnych wzbogacą ich właściwości zdrowotne. W połączeniu z wędzonym serem lub z łososiem i z jajkiem będą doskonałym wypełnieniem do domowych tart.

Liście buraków cukrowych są zdrowe, ale nie dla każdego. Zawierają szczawiany, które dla większości osób nie stanowią problemu. Jednak osoby z kamicą nerkową lub dną moczanową powinny zachować umiar. Jest też dobra wiadomość, pomocne będzie odpowiednie przygotowanie. Gotowanie lub blanszowanie zmniejsza zawartość tych związków.

Burak cukrowy w Polsce jest uprawiany przemysłowo, a jego liście traktowane jako odpad. Z tego powodu bywają intensywnie pryskane. Dlatego warto sięgać wyłącznie po produkty z własnego ogrodu lub od sprawdzonego rolnika.

Liście buraka nie są również najlepszym wyborem dla osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę). Zawierają bardzo dużo witaminy K, która wpływa na krzepliwość krwi i może osłabiać działanie tych leków. W takim przypadku kluczowa jest stałość diety lub konsultacja z lekarzem. Z kolei osoby z wrażliwym układem pokarmowym mogą po ich spożyciu odczuwać wzdęcia.