Czy naprawdę jesteś leniwy? 5 sygnałów, że to głębokie wyczerpanie emocjonalne

Klasyczny leń omija obowiązki szerokim łukiem, bo ma na ten czas lepszy plan. Woli odpalić kolejny odcinek serialu, pograć na konsoli albo wyjść na miasto. Unikanie pracy to u niego świadoma kalkulacja: wybiera to, co daje natychmiastową nagrodę. Z kolei osoba emocjonalnie wyczerpana wcale nie bawi się świetnie, gdy prokrastynuje. Zamiast tego odczuwa ciężki, męczący paraliż. Wyjęcie ubrań z pralki, odpisanie na prostego maila od szefa czy zrobienie listy zakupów stają się zadaniami, które przytłaczają. Siedzisz, wiesz, że powinieneś to zrobić, masz świadomość, że to zajmie tylko kilka minut, ale twoje ciało odmawia posłuszeństwa.

Lenistwo i sen to zgrany duet. Ktoś, kto po prostu lubi poleniuchować, po długiej drzemce wstaje rześki, przeciąga się i idzie robić rzeczy, na które akurat ma ochotę. Odpoczynek spełnia swoją funkcję, baterie są naładowane. Kiedy jednak mierzysz się z wyczerpaniem emocjonalnym, sen całkowicie przestaje działać. Możesz spać dziewięć, dziesięć, a w weekendy nawet dwanaście godzin, a rano otwierasz oczy z poczuciem, jakbyś przez całą noc przerzucał gruz na budowie. Dlaczego tak się dzieje? Bo twój układ nerwowy nie odpoczywa. Przewlekły stres sprawia, że organizm stale utrzymuje wysoki poziom kortyzolu. Mięśnie są spięte, oddech płytki, a same sny często pełne niepokoju. Czysto fizyczny wypoczynek to za mało, by zregenerować przeciążoną psychikę. Kiedy nie masz energii po całej przespanej nocy, twój organizm daje ci znać, że musisz zmienić to, co niszczy cię za dnia.

Zastanów się przez chwilę, jak spędzasz swój wolny czas. Osoba, której po prostu brakuje chęci do pracy, zazwyczaj ma mnóstwo energii na swoje pasje. Z uśmiechem pójdzie na mecz, umówi się na kawę z przyjaciółką albo przepadnie w garażu przy majsterkowaniu. Z kolei wyczerpanie emocjonalne wysysa z życia wszystkie kolory. Zjawisko to w psychologii nazywa się anhedonią - to utrata zdolności do odczuwania przyjemności. Nagle zauważasz, że twoje ulubione książki kurzą się na szafce od miesięcy. Przestajesz chodzić na siłownię, która kiedyś cię relaksowała. Nawet perspektywa spotkania w sprawdzonym, lubianym gronie wydaje się potwornie męcząca, więc odwołujesz je w ostatniej chwili, wymyślając wymówki. Nie robisz tego ze złośliwości ani z czystego wygodnictwa. Po prostu jesteś emocjonalnie wyczerpana i zwyczajnie nie stać cię na zaangażowanie, jakiego wymaga hobby czy spotkanie z ludźmi.

Stereotypowy leń to zazwyczaj człowiek bardzo wyluzowany. Mało co go stresuje, żyje w swoim tempie, bo przecież "robota nie zając, nie ucieknie". U człowieka wyczerpanego emocjonalnie jest dokładnie odwrotnie - napięcie wisi w powietrzu i można je niemal kroić nożem. Kiedy brakuje nam wewnętrznych zasobów na radzenie sobie z trudnościami, nasz próg tolerancji na bodźce drastycznie spada. Cierpliwość staje się towarem luksusowym, którego zapasy dawno się skończyły. W efekcie zaczynasz reagować złością na kompletne bzdury. Głośniej trzaśnięte drzwi od szafki, drobny korek na ulicy, szczekający pies sąsiada czy niewinne pytanie partnera o obiad potrafią wywołać w tobie wybuch gniewu lub nagły, bezsilny płacz. To klasyczny objaw przebodźcowania i alarm ze strony układu nerwowego.

Każdego dnia podejmujemy setki, jeśli nie tysiące mikrodecyzji. Co kupić na śniadanie? Jakiego maila wysłać najpierw? Jaki serial odpalić wieczorem? Dla kogoś w dobrej formie psychicznej to procesy przebiegające w tle, w sposób niemal automatyczny. Dla osoby wyczerpanej - to prawdziwa tortura. Zjawisko to nosi nazwę zmęczenia decyzyjnego. Kiedy twój umysł jest przeciążony problemami w pracy, napięciem w związku czy ogólnym stresem życiowym, systematycznie odcina zasilanie dla funkcji analitycznych. Dlatego na pytanie "Co dziś jemy?" odpowiadasz obojętnym wzruszeniem ramion: "Zrób, co uważasz, mi wszystko jedno". Leniwy człowiek może tak powiedzieć, żeby sprytnie zrzucić na ciebie przygotowanie posiłku. Człowiek wyczerpany mówi to samo, bo na myśl o konieczności podjęcia jeszcze jednego, nawet najdrobniejszego wyboru, robi mu się słabo. Oddanie kontroli w prozaicznych kwestiach to dla niego próba ratowania resztek energii na samo przetrwanie.

Chcesz lepiej zrozumieć siebie i innych? Poznaj sprawdzone porady dotyczące inteligencji emocjonalnej, typów osobowości i relacji międzyludzkich. Zajrzyj na kobieta.interia.pl/psychologia