Mądrość ma niejedno oblicze. Naukowy wyróżnili typy inteligencji, które posiada każdy z nas

Od dekad psychologowie próbują zdefiniować, czym jest inteligencja. Na przestrzeni lat proponowano różne rozwiązania. Przykładowo Alfred Binet i Lewis Terman zakładali, iż można ją uznać za jeden ogólny czynnik odpowiadający skuteczności rozwiązywania problemów logicznych. W wyniku tego powstały testy IQ badające m.in. pamięć, logiczne myślenie bądź tempo przetwarzania informacji. Rozwiązanie to miało jednak swoją wadę - nie uwzględniało kreatywności, kompetencji społecznych czy też emocji.

Z czasem zaczęto więc stawiać tezy, iż inteligencja jest znacznie bardziej złożona - ktoś może mieć trudności z logiką, ale być genialnym w muzyce. Za sprawą teorii Howarda Gardnera wyłoniono osiem rodzajów inteligencji - człowiek posiada każdą z nich, ale są one rozwinięte w różnym stopniu. Co więcej, zdaniem psychologa mogą one działać niezależnie od pozostałych.

Bywa także nazywana inteligencją lingwistyczną i werbalną. Najprostszą definicją jest: umiejętne wyrażanie swoich myśli poprzez słowo mówione i pisane. Charakteryzuje się także łatwością w nauce języków obcych. Pozwala ona na sprawne operowanie strukturą, składnią, semantyką i fonologią języka w celu skutecznej komunikacji. Osoby obdarzone tym typem inteligencji z łatwością analizują informacje i tworzą złożone formy wypowiedzi, takie jak przemówienia. Wielu jest także w stanie napisać własne książki.

Eksperci wskazują, że osoby, u których rozwinięta jest inteligencja językowa, odnajdują się w zawodach prawnika, pisarza, dziennikarza i nauczyciela.

Nazywana jest także naturalistyczną lub środowiskową. Ten typ inteligencji charakteryzuje się zrozumieniem natury. Osoby, u których jest rozwinięty ten rodzaj mądrości, z łatwością dostrzegają wzorce w środowisku naturalnym. Charakteryzuje je także wrażliwość na otaczającą je florę i faunę.

Ze znacznie większą łatwością przychodzi im rozróżnianie gatunków roślin oraz zwierząt. Osoby z rozwiniętą inteligencją przyrodniczą potrafią także rozróżniać i definiować formacje pogodowe występujące w świecie przyrody. Można uznać, że "czują" one naturę lepiej niż inni.

Z tego też powodu psychologowie wskazują, iż osoby z najmocniej rozwiniętą inteligencją przyrodniczą najlepiej odnajdują się w zawodach takich jak: botanik, biolog, geolog, meteorolog czy też leśnik.

Rodzaj ten bazuje na myśleniu przyczynowo-skutkowym. Osoby, u których rozwinął się ten typ inteligencji, postrzegają świat poprzez ciągi zdarzeń oraz logiczne powiązania. Obejmuje to umiejętność rozwiązywania problemów za pomocą logiki, abstrakcji oraz krytycznego myślenia. Ponadto osoby te są w stanie sprawnie rozumieć zasady systemu przyczynowo-skutkowego. Co ważne, to właśnie tego rodzaju inteligencji w głównej mierze dotyczyły tradycyjne testy IQ.

Ludzie z inteligencją logiczno-matematyczną z łatwością rozwiązują abstrakcyjne problemy, nieobce są im także skomplikowane zagadnienia matematyczne. Według ekspertów osoby te najlepiej sprawdzają się w zawodach wymagających analitycznego podejścia, takich jak: księgowy, programista, inżynier czy ekonomista.

Określa się ją także jako słuchowa lub rytmiczna. Osoby nią obdarzone mają tzw. słuch muzyczny, co sprawia, że są mocniej uwrażliwione na dźwięki otoczenia. Rytm i muzyka stanowią istotną część ich świata.

Osoby, u których mocno rozwinęła się inteligencja muzyczna, często umieją śpiewać i mają świetne wyczucie rytmu. Potrafią odtwarzać melodie już po jednokrotnym wysłuchaniu. Ponadto są w stanie z łatwością rozróżniać brzmienie poszczególnych instrumentów.

Co więcej, zazwyczaj zabawa głosem nie przysparza im trudności, tzn. mogą swobodnie modyfikować wysokość dźwięku, rytm, barwę czy ton. Psychologowie wskazują, że najlepsze zawody dla osób z inteligencją muzyczną to: piosenkarz, kompozytor, dyrygent, DJ bądź dźwiękowiec.

Osoby o inteligencji przestrzennej "myślą obrazami". Oznacza to, że rozumieją świat dzięki kształtom oraz wyobrażeniom pochodzącym zarówno z otoczenia, jak i z własnej wyobraźni.

W praktyce osoby te zwracają szczególną uwagę na detale: kolory, kształty oraz wzory. Są uważnymi obserwatorami, a do wyrażania swoich pomysłów często używają schematów, diagramów i tabel. Dzieci o tym typie inteligencji uwielbiają wykonywać wszelkiego rodzaju prace plastyczne i układać puzzle.

W procesie zapamiętywania często angażowane są wszystkie zmysły, gdyż osoby te skupiają się na najdrobniejszych szczegółach. Cechuje je duża kreatywność, która przekłada się na umiejętność rozumienia i manipulowania wzorcami - zarówno w rozległej przestrzeni, jak i na mniejszym obszarze. Zdolności te są istotne w zawodach takich jak: pilot, rzeźbiarz, szachista, grafik czy architekt.

Jest nazywana także kinestetyczną. Osoby obdarzone inteligencją ruchową kochają taniec i sport oraz mają bardzo dobrze wypracowane reakcje automatyczne. Cechuje je także świetna orientacja przestrzenna. Często dzieci o tym typie inteligencji mylnie nazywane są "nadpobudliwymi ruchowo", gdyż w wieku szkolnym mogą mieć problemy z wytrzymaniem 45 minut w ławce bez dodatkowych bodźców lub możliwości ruchu.

Ten typ inteligencji bazuje na wykorzystywaniu własnego ciała lub jego części (np. dłoni) do tworzenia przedmiotów czy rozwiązywania problemów. Polega na umiejętnym koordynowaniu ruchów - osoby te potrafią zachować równowagę, dobrze kontrolują odruchy, są zręczne, a często także silne i giętkie. Z tego powodu psychologowie wskazują, że zawody najlepiej wykorzystujące ten potencjał to: tancerz, sportowiec, mechanik, stolarz, chirurg bądź fizjoterapeuta.

Nazywana jest także inteligencją społeczną i, co najciekawsze, zawiera w sobie cechy wielu innych typów. Niemniej jej podstawą jest empatia.

Rozumiana jest jako zdolność pojmowania motywacji, intencji oraz pragnień innych ludzi. Dzięki temu osoby o rozwiniętej inteligencji interpersonalnej potrafią efektywnie współpracować z innymi. Są w stanie szybko wychwycić zmiany nastroju u rozmówcy, co ułatwia im funkcjonowanie w grupie.

Osoby o wysokiej inteligencji interpersonalnej świetnie komunikują się z otoczeniem i potrafią budować trwałe relacje. To sprawia, że ich ścieżki kariery często wiążą się z zawodami wymagającymi stałego kontaktu z drugim człowiekiem m.in. nauczyciel, psycholog, sprzedawca, lider zespołu czy negocjator.

Inaczej jest to inteligencja intuicyjna. Polega ona na rozumieniu siebie - rozpoznawaniu uczuć i emocji oraz postrzeganiu świata przez pryzmat własnych doświadczeń. Osoby o wysokiej inteligencji intrapersonalnej są w stanie rozumieć swoje lęki, motywacje, słabości oraz mocne strony, co pozwala im na świadome kierowanie własnym życiem.

Ten rodzaj inteligencji bazuje przede wszystkim na samoświadomości. W połączeniu z dobrze rozwiniętą inteligencją interpersonalną znacząco ułatwia wybór najlepszej drogi życiowej i zawodowej.

Osoby (szczególnie w młodym wieku), u których inteligencja intrapersonalna jest rozwinięta najmocniej, bywają bardziej skryte, a czasem postrzegane jako wstydliwe. Z tego powodu często preferują pracę w skupieniu i samotności. Niemniej jednak doskonale sprawdzają się w zawodach wymagających głębokiego zrozumienia ludzkiej natury, takich jak: terapeuta, psycholog, doradca czy pisarz.

Źródło: simplypsychology.org