Masz 40 lat, a czujesz się na mniej? Sprawdź, jaki jest twój wiek mentalny

Pierwotnie określenie wieku mentalnego stosowano głównie u dzieci, aby określić ich poziom rozwoju intelektualnego. Jeśli ośmiolatek radził sobie z zadaniami dla dziesięciolatków, uznawano, że jego wiek mentalny wynosi 10 lat. Z czasem psychologia wprowadziła wzór IQ i standardy normatywne, ale u dorosłych ta koncepcja przestała działać. Trudno było oczekiwać, że 40‑latek będzie się rozwijał poznawczo tak samo jak 12‑latek.

Dlatego dziś, w odniesieniu do dorosłych, zamiast wieku mentalnego w sensie testowym, mówi się o wieku subiektywnym. To po prostu to, ile lat ma nasza psychika, energia i emocjonalność, bez względu na pesel. Badania pokazują, że osoby czujące się młodziej zwykle są zdrowsze i bardziej aktywne, a ich dobrostan jest wyższy niż u tych, które czują się staro w stosunku do metryki.

Twój wiek subiektywny, czyli mentalny, tworzy się na styku biologii, emocji, przekonań i codziennych doświadczeń. Jeśli masz dobrą kondycję, czujesz się sprawczo i radzisz sobie z wyzwaniami, zwykle czujesz się młodziej. Jeśli z kolei dopada cię chroniczny stres, samotność lub poczucie przeciążenia, psychicznie przybywa ci lat.

Ogromne znaczenie mają także nasze przekonania o starzeniu się i to zarówno własne, jak i te zasłyszane z kultury. To, jak interpretujemy zmiany w ciele, ile mamy energii i jak reagujemy na porażki, realnie przekłada się na odczuwany wiek.

Co ciekawe, badania nad różnymi pokoleniami pokazują, że współcześni dorośli czują się młodziej niż ich rówieśnicy sprzed 20-30 lat. Tempo zmian społecznych, zdrowie publiczne i styl życia sprawiają, że powiedzenie "dzisiejsza czterdziestka to nowa trzydziestka" znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Dość wspomnieć, że znany aktor Robert Pattinson ma dziś tyle samo lat, co inżynier Karwowski z "Czterdziestolatka".

Uczciwie: nie istnieje żaden profesjonalny "kalkulator wieku mentalnego" dla dorosłych. W internecie znajdziesz masę zabawnych testów, ale nie mają one mocy diagnostycznej. Można jednak zrobić domowy, refleksyjny pomiar, który daje bardzo realne wskazówki.

Krok 1: Zadaj sobie kluczowe pytanie "Na ile lat czuję się na co dzień - mentalnie, emocjonalnie i energetycznie?" Porównaj wynik z metryką. Większość dorosłych deklaruje, że czuje się kilka, a nawet kilkanaście lat młodsza i jest to normalne zjawisko.

Krok 2: Oceń trzy obszary, które najbardziej "odmładzają" lub "postarzają". To właśnie one w badaniach najmocniej różnicują funkcjonowanie: regulacja emocji, styl podejmowania decyzji, cele życiowe i sposób ich realizacji.

Jeśli częściej działasz impulsywnie, szukasz nowości i kierujesz się emocjami, twój profil jest bardziej "młodzieńczy". Jeśli dominują u ciebie spokój, refleksja, selekcja ważnych celów i dbałość o relacje, masz profil bardziej dojrzały.

Możesz dodać lub odjąć symboliczne 5 lat od subiektywnego wieku w zależności od tego, który biegun przeważa. Weź jednak pod uwagę, że to nie matematyka, tylko inspiracja do autorefleksji.

To nie test kliniczny, ale świetne lustro psychologiczne. W poniższym krótkim teście wybierz odpowiedzi bliższe sobie:

1. Jak reagujesz, gdy ktoś zwraca ci uwagę lub krytykuje twoją pracę?

A: Od razu się bronię i czuję złość.

B: Najpierw dopytuję, chcę zrozumieć i wyciągam wnioski.

2. Jak podejmujesz ważniejsze decyzje w życiu codziennym?

A: Zwykle spontanicznie - kieruję się emocjami i "tu i teraz".

B: Ważę konsekwencje, analizuję i układam plan działania.

3. Jak wyglądają twoje relacje społeczne?

A: Pociągają mnie nowe znajomości, bodźce i wrażenia; lubię być w ruchu.

B: Najważniejsze są dla mnie bliskie, jakościowe relacje z kilkoma osobami.

4. Jak reagujesz na stres?

A: Trudno mi się wyciszyć, "nosi mnie", działam w napięciu.

B: Mam swoje rytuały, które mnie uspokajają - wiem, jak obniżyć napięcie.

5. Jak reagujesz na nowe wyzwania lub konieczność nauki czegoś nowego?

A: Odkładam to, bo mnie to męczy, onieśmiela lub zwyczajnie zniechęca.

B: Regularnie uczę się nowych rzeczy - daje mi to satysfakcję i motywację.

Jeśli w odpowiedziach częściej wskazywałaś A, twój wiek mentalny jest młodszy niż w metryce. Większość odpowiedzi B wskazuje na profil bardziej dojrzały.

Dobra wiadomość jest taka, że swój wiek mentalny można odmłodzić. Wymaga to zmiany codziennego funkcjonowania i podejścia do życia. Pomóc może praca nad przekonaniami o starzeniu się. Spróbuj zbudować pozytywną narrację o własnej przyszłości. Określenia "Jestem już na to za stara" zastąp pytaniem "Co mi to może dać teraz?".

Postaraj się też zredukować w codziennym życiu stres, który jest bardzo obciążający. Pomogą w tym aktywność fizyczna, zdrowy sen i drobne rytuały dnia. Zaliczanie kolejnych etapów zastąp uważnością. W odmładzaniu wieku mentalnego pomaga też uczenie się nowości. Nie chodzi tu wcale o podjęcie decyzji o studiach, wystarczą małe rzeczy, jak nowy przepis czy aplikacja.

Każdy z tych elementów wzmacnia poczucie energii, sprawczości i świeżości, a to właśnie one przesuwają nasz psychologiczny licznik wieku. Ważne jest też utrzymywanie kontaktów społecznych. Badania psychologiczne wskazują, że osoby samotne czują się relatywnie starzej niż ich rówieśnicy prowadzący jakiekolwiek życie towarzyskie.

Źródło: "Frontiers in Psychiatry", 2021

Chcesz lepiej zrozumieć siebie i innych? Poznaj sprawdzone porady dotyczące inteligencji emocjonalnej, typów osobowości i relacji międzyludzkich. Zajrzyj na kobieta.interia.pl/psychologia