W skrócie
- Inteligencja płynna to zespół procesów umysłowych pozwalających na sprawne radzenie sobie z nowymi zadaniami, niezależnie od zgromadzonej wcześniej wiedzy.
- Osoby o wysokiej inteligencji płynnej wyróżniają się umiejętnością szybkiego dostrzegania wzorców, zależności oraz abstrakcyjnego rozumowania w nieznanych sytuacjach.
- Poziom tej cechy zależy głównie od genów i rozwija się intensywnie do 25. roku życia, a do jej pomiaru najczęściej wykorzystuje się test znany jako Matryce Ravena.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Czym jest inteligencja płynna?
W ramach inteligencji ogólnej można rozróżnić dwa główne rodzaje inteligencji - skrystalizowaną i płynną. Koncepcja tej drugiej pojawiła się w teorii Charlesa Spearmana i była dalej rozwijana przez Raymonda Cattella. Stanowi zbiór procesów umysłowych wykorzystywanych do radzenia sobie ze stosunkowo nowymi zadaniami. W przeciwieństwie do inteligencji skrystalizowanej jest mocno związana z pamięcią roboczą, uwagą i szybkością przetwarzania informacji. W klasycznym ujęciu przeciwstawia się ją inteligencji skrystalizowanej, czyli wiedzy i umiejętnościom zgromadzonym w ciągu życia.
Jak objawia się inteligencja płynna?
Osoby z wysoką inteligencją płynną potrafią sprawnie i szybko odnaleźć rozwiązanie problemu w nowych sytuacjach, w których jeszcze się nie znalazły. Pomaga im w tym dostrzeganie wzorców i zależności pomiędzy elementami. Szybko odkrywają regułę, która rządzi figurami, liczbami czy symbolami i potrafią tę umiejętność wykorzystać w życiu, odnajdując powiązania pomiędzy danymi sytuacjami.
Dostrzeganie wzorców ułatwia im umiejętność łączenia pozornie niezwiązanych ze sobą informacji. Osoby o wysokiej inteligencji płynnej wyciągają wnioski z kilku elementów, nawet jeśli nie miały do czynienia wcześniej z podobnym problemem.
Inteligencja płynna objawia się również w sprawnym uczeniu się i przyswajaniu sobie nowych zasad, reguł rządzących danym zjawiskiem. Osoby o wysokiej inteligencji płynnej bardzo dobrze radzą sobie z abstrakcyjnym rozumowaniem.
Od czego zależy inteligencja płynna?
Inteligencja płynna w dużej mierze zależy od genów. Jest wrodzonym zestawem umiejętności, choć nie pozostaje obojętna na czynniki środowiskowe, które mogą ją pogłębić, rozwinąć lub zmniejszyć. Zdolność ta różni się pomiędzy ludźmi i stanowi jeden z lepszych predyktorów wyników edukacyjnych, społecznych i zdrowotnych.
Badania wskazują, że inteligencja płynna najmocniej rozwija się do 20-25 roku życia. Wraz z wiekiem może słabnąć. To nie oznacza jednak, że człowiek staje się mniej inteligentny. W późniejszym wieku większy udział w rozwiązywaniu problemów może mieć inteligencja skrystalizowana oparta na wiedzy i doświadczeniu.
Wysoka inteligencja płynna nie jest domeną osób pochodzących z konkretnych środowisk czy wykonujących dany zawód. Jest umiejętnością szybkiego rozumowania i rozwiązywania problemów.
Matryce Ravena - poznaj poziom swojej inteligencji płynnej
Inteligencję płynną mierzy się najczęściej za pomocą tzw. Matrycy Ravena. Jest to test inteligencji opracowany przez Johna C. Ravena w 1938 roku. Pozwala zmierzyć umiejętność dostrzegania relacji pomiędzy poszczególnymi obiektami.
W wersji standardowej składa się z pięciu skal, a w każdej z nich znajduje się 12 zadań. Każde zadanie wymaga od osoby badanej wychwycenia relacji między elementami wzoru i wskazania brakującego elementu. Poziom tych zadań wzrasta. Jednocześnie zadania łatwiejsze mają uczyć osobę badaną rozwiązywania tego typu zadań. Dzięki temu wraz z rosnącym poziomem badacze mogą ocenić szybkość uczenia się danej osoby.
