W skrócie
- Inteligencja emocjonalna ułatwia budowanie relacji poprzez rozpoznawanie i wyrażanie uczuć, a badania potwierdzają, że często szukamy partnerów o podobnym poziomie EQ.
- Osoby z wysoką inteligencją emocjonalną lepiej radzą sobie w kłótniach i potrafią zmienić je w wydarzenie budujące, a nie niszczące związek.
- Osoby z wysokim EQ można rozpoznać po tym, jak zachowują się podczas kłótni. Jednym z takich wyznaczników jest unikanie zwrotów typu "ty zawsze", "ty nigdy".
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Czym jest inteligencja emocjonalna i dlaczego ma znaczenie?
W budowaniu relacji z drugim człowiekiem znacznie ważniejszą rolę niż wysokie IQ odgrywa inteligencja emocjonalna (EQ). Podobnie jak z poziomem IQ niektóre osoby mają wyższą, inne niższą EQ. Czym jest inteligencja emocjonalna?
W najszerszym ujęciu EQ odpowiada za:
- rozpoznawania i rozumienie stanów emocjonalnych - zarówno własnych, jak i innych,
- wyrażanie emocji,
- regulowanie emocji i zarządzania nimi w celu wspierania procesów myślowych i skutecznego działania,
- efektywne operowanie informacjami dotyczącymi emocji, co pozwala na lepsze rozwiązywanie problemów.
Wysoka inteligencja emocjonalna pozwala lepiej budować relacje z drugim człowiekiem. Jest cechą pożądaną u partnera, ponieważ oznacza to, że będzie on w stanie dostrzec i zrozumieć emocje drugiej osoby. Naukowcy m.in. z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego sprawdzili, czy podczas wyboru partnera życiowego poziom inteligencji emocjonalnej odgrywa ważną rolę. Badanie przeprowadzone na ponad 380 heteroseksualnych parach potwierdziło, że jest znaczącym czynnikiem wpływającym na wybór partnera u obu płci. Osoby wybierają partnera o podobnym poziomie inteligencji emocjonalnej.
Zachowania podczas kłótni, które mogą świadczyć o wysokiej inteligencji emocjonalnej
Nawet w udanych związkach bywają kłótnie. Ważne jest jednak jak partnerzy radzą sobie z nimi. Czy pozwalają, aby emocje wzięły górę, a wypowiedziane w afekcie słowa stały się przyczyną rozpadu związku, czy może każda kolejna kłótnia jest podstawą do budowania jeszcze lepszej relacji opartej na zrozumieniu i szacunku? Osoby wykazujące wysoką inteligencję emocjonalną doskonale wiedzą, jak gasić pożary w związku. Oto zachowania podczas kłótni, które mogą je zdradzić.
1. Unikają słów "Ty zawsze", "Ty nigdy"
Rozmowy zaczynające się od oskarżeń i krytyki niemal w 96% przypadków kończą się porażką relacyjną.
W momentach kryzysu ludzki mózg wykazuje tendencję do stosowania uproszczeń. Podczas kłótni powoduje to przypisywanie partnerowi złych intencji często wynikających z ich cech wewnętrznych np. wad charakteru przy jednoczesnym niedocenieniu czynników zewnętrznych lub sytuacyjnych. Prowadzi to do tzw. negative sentiment override. Osoby w konflikcie patrzą na drugą osobę przez filtr poznawczy, co powoduje, że nawet przyjazne lub neutralne gesty odbierane są jako wrogie.
Zobacz również:
Osoby o wysokiej inteligencji poznawczej potrafią rozpoznać ten mechanizm i z nim walczyć. Zamiast dokonywać natychmiastowych ocen i oskarżać partnera o celowe działanie na ich szkodę, skupiają się na tym, co się wydarzyło.
Rezygnują z absolutów "zawsze", "nigdy", a zamiast tego próbują opisać wydarzenia i własne stany emocjonalne. Pozwala to przerwać eskalację emocji.
2. Zadają dodatkowe pytania
Podczas kłótni osoby o wysokiej inteligencji mają tendencję do zadawania większej liczby pytań, które pozwolą lepiej zrozumieć im obecny stan partnera i czynniki zewnętrzne, które mogły mieć na nich wpływ. Jest to naturalna konsekwencja poprzedniego punktu, czyli zerwania z automatycznym, negatywnym myśleniem o partnerze. Osoby o wysokim EQ zastępują je ciekawością wobec drugiej osoby.
Pytania często dotyczą nie tylko samego konfliktu i problemu, ale także uczuć i odczuwanych emocji. Często sięgają także do wydarzeń wcześniejszych, np. sytuacji w pracy, która mogła mieć bezpośredni wpływ na obecną kłótnię i gorszy stan psychiczny partnera. Pytania tego typu pełnią funkcję rozmowy redukującej stres.
Jak wykazują badania dr. Gottmana, aż 69% problemów w związkach ma charakter nierozwiązywalny, wynikający z różnic osobowości, temperamentu czy życiowych wartości. Ważnym etapem rozwiązywania konfliktów jest zaniechanie prób zmienienia charakteru partnera czy wymuszania konsensusu w sprawach fundamentalnych. Uproszczenia i absoluty niszczą drogę do dialogu, a pytania pozwalają lepiej zrozumieć drugą osobę i zaakceptować różnice.
3. Robią pauzę
Podczas kłótni często padają słowa, których w innej sytuacji by nie padły. Przyczyna tego zjawiska nie ma tylko podłoża psychologicznego, ale także ma swoje podstawy w czystej fizjologii. Podczas kłótni dochodzi do gwałtownego przyspieszenia akcji serca, nawet powyżej 100 uderzeń na minutę. Ciało migdałowe staje się nadaktywne i przejmuje kontrolę nad emocjami. Kora przedczołowa, która odpowiedzialna jest za logiczne myślenie, analizowanie szczegółów, rozwiązywanie problemów zostaje tymczasowo wyłączona. Człowiek traci zdolność do uważnego słuchania, empatyzowania z drugą osobą. W psychologii stan ten określa się "zalaniem emocjonalnym".
Osoby z wysoką inteligencją emocjonalną są w stanie w porę rozpoznać ten stan i nie doprowadzić do niego. Często milkną podczas rozmowy, co pozwala im wyciszyć emocje i zebrać myśli. Zarządzają także przerwę w rozmowie i udają się do drugiego pokoju, aby w ciszy wyregulować emocje. Do rozmowy wracają po 20-30 minutach, spokojni i otwarci na dialog.
Działanie takie jest także zgodne z koncepcją Gotmana, który podkreśla, że pierwszym krokiem do rozwiązania konfliktu jest zadbanie o siebie i wyregulowanie swoich emocji.
