Spis treści:
- Jak często korzystamy z telefonów i jak to na nas wpływa?
- Jak mózg i ciało reagują na odstawienie telefonu?
- Jak skutecznie ograniczyć korzystanie z telefonu?
Jak często korzystamy z telefonów i jak to na nas wpływa?
Ogólnopolskie Badanie Higieny Cyfrowej Dorosłych 2024, które przeprowadził Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, wykazało, że aż 97,5 proc. badanych korzysta ze smartfonu zarówno w dni powszednie, jak i w weekendy. Choć mamy coraz większą świadomość konieczności odpoczynku od pracy, wciąż nie wiemy, że powinniśmy też odpoczywać od technologii i cyfrowego świata.
Prawie 35 proc. respondentów przyznaje, że korzysta z telefonu od 1 do 3 godzin dziennie, 23 proc. deklaruje, że przed telefonem spędza od 3 do 5 godzin dziennie, a 20 proc. przyznaje się do ponad 5 godzin używania smartfona w ciągu doby. W efekcie odczuwamy spadki nastroju związane z ograniczeniem kontaktów społecznych "na żywo", mamy problemy z zasypianiem, obciążamy wzrok i coraz częściej zmagamy się z zespołem suchego oka. Regularnie skarżymy się też na dolegliwości związane z kręgosłupem i wady postawy. U osób korzystających często z telefonów pojawia się tzw. "smsowa szyja", czyli przeciążenie szyjnego odcinka kręgosłupa na skutek ciągłego patrzenia w dół, w ekran telefonu.
Jak mózg i ciało reagują na odstawienie telefonu?
Mówiąc o odstawieniu telefonu, mamy na myśli zaprzestanie korzystania ze stron internetowych i mediów społecznościowych. Wciąż możemy odbierać telefony czy wysyłać kilka niezbędnych smsów. Chodzi o unikanie korzystania z mediów społecznościowych, które są najbardziej uzależniające, oraz przeglądania internetu.
Sławomir Prusakowski, psycholog i trener biznesu z Uniwersytetu SWPS w rozmowie z Interią wylicza mnóstwo zalet takiego zachowania:
"Detoks od telefonu daje bardzo dobry i wyrazisty efekt. Począwszy od kory wzrokowej, która jest przestymulowywana niebieskim światłem, które utrudnia zasypianie i destabilizuje cały organizm, poprzez detoks związany z FOMO, czyli fear of missing out - ten lęk, który mówi, że coś przegapię, że przestanę być ważny i znaczący. Dzięki temu znów skupiamy się na tu i teraz. Jest wiele badań, które pokazują, że to jest skuteczne i że w szkołach powinniśmy przestać dawać dzieciom dostęp do mediów i do ekranów. Wiemy już, że analogowe relacje są znacznie trwalsze i robią dużo więcej dla naszego zdrowia i życia niż komunikacja przez narzędzia elektroniczne".
Odstawienie telefonu szybko poprawia też pamięć i koncentrację, a do tego mózg jest w stanie lepiej regulować poziom neuroprzekaźników, co pozytywnie wpływa na psychikę i zmienność nastrojów. Warto jednak wiedzieć, że początki cyfrowego detoksu mogą być trudne - zazwyczaj odczuwamy frustrację, podenerwowanie i lęk przed tym, że coś nas omija. Po kilku dniach ten syndrom jednak mija.
Eksperci podkreślają, że cyfrowy detoks jest szczególnie cenny latem - smartfon może zostać zastąpiony ruchem na świeżym powietrzu, co ma zbawienny wpływ na całe ciało. W ten sposób wzmacniamy mięśnie, spalamy tkankę tłuszczową i odciążamy kręgosłup.
Jak skutecznie ograniczyć korzystanie z telefonu?
Sławomir Prusakowski radzi, by ze smartfona odinstalować aplikacje mediów społecznościowych, a przede wszystkim wyłączyć większość powiadomień. W przeciwnym wypadku krótkie zerknięcie na firmowego maila może się skończyć godziną scrollowania i oglądania filmów, które niczego nie wnoszą w nasze życie.
Oto inne wskazówki, jak łatwiej przeprowadzić cyfrowy detoks:
- Zaplanuj codzienne korzystanie z telefonu - ustal czas, kiedy odpowiadasz na wiadomości od bliskich, zainstaluj aplikację liczącą czas korzystania z urządzenia, możesz też wprowadzić blokadę na media społecznościowe.
- Poinformuj bliskich, że ograniczasz korzystanie z telefonu i na wiadomości będziesz odpowiadać tylko o określonych godzinach. Poproś, by w pilnych sprawach dzwonili.
- Warto wspólnie z rodziną ustalić czas, kiedy nikt nie korzysta z telefonów - np. 3 godziny po południu czy wieczorem.
- Po 20 staraj się odkładać telefon w niewidoczne miejsce, nigdy nie przechowuj go w sypialni.
- Spędzaj więcej czasu z rodziną i przyjaciółmi na żywo - odkryjesz, jak dużo ważnych chwil kradł ci telefon.
Źródło:
https://cyfroweobywatelstwo.pl/wp-content/uploads/2025/04/raport_higiena_cyfrowa_2025.pdf
