Reklama

Reklama

Choroby przynoszone z przedszkola: co atakuje nasze dzieci i jak je chronić?

Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym narażone są na kontakt z wieloma drobnoustrojami i czynnikami chorobotwórczymi, wywołującymi niekiedy poważne problemy zdrowotne. O jakich chorobach mowa? Jak je leczyć i w jaki sposób najlepiej im przeciwdziałać? Postanowiliśmy sprawdzić.

Odra

Odra uważana jest za jedną z najbardziej zaraźliwych chorób zakaźnych wieku dziecięcego (większość zachorowań występuje przed ukończeniem 15. roku życia). Mimo że powszechne i obowiązkowe szczepienia znacząco ograniczyły jej występowanie, dziś ponownie daje ona o sobie znać. To zaś powinno obudzić naszą czujność, bowiem odra - jak już wspomnieliśmy - należy do chorób szczególnie zaraźliwych, jej zakaźność ocenia się na ponad 95 proc. Każdego roku dotyka ona ok. 40 mln osób, wywołując jednocześnie ok. 160 tys. zgonów na całym świecie, głównie w krajach słabo rozwiniętych, posiadających niewydolny system opieki zdrowotnej. W 2017 roku odnotowano w Polsce 63 przypadki odry. Liczba ta zwiększyła się znacznie w 2018 r., gdy zarejestrowano 339 nowych zachorowań, oraz w 2019 r., gdy doszło do 1492 kolejnych zakażeń.

Reklama

Wirus odry rozprzestrzenia się drogą kropelkową (zwykle wskutek kaszlnięć lub kichnięć, ale obecny jest też we łzach czy moczu chorego), a do organizmu przedostaje się przez nos i usta, w pierwszej kolejności atakując spojówki i błony śluzowe dróg oddechowych. Odra przebiega w czterech stadiach - podzielonych na okres wylęgania, nieżytowy, wysypkowy i zdrowienia - a charakter poszczególnych jej objawów uzależniony jest od tego, w jakim etapie akurat się znajduje. I tak, okres wylęgania, trwający od 8 do 12 dni, przebiega najczęściej zupełnie bezobjawowo. W okresie nieżytowym, trwającym od 2 do 3 dni, pojawiają się bardzo wysoka gorączka sięgająca 39-41 stopni Celsjusza, kaszel, nieżyt nosa oraz zapalenie spojówek wraz z towarzyszącymi mu: światłowstrętem, łzawieniem oczu i obrzękiem powiek. W okresie wysypkowym, trwającym zazwyczaj od 3 do 4 dni, na ciele chorego dziecka pojawia się charakterystyczna wysypka, najpierw różowa i drobnoplamista, potem ciemnoróżowa i gruboplamista. Wraz z nią występują także: wysoka gorączka, objawy zapalenia górnych dróg oddechowych (połączone nieraz z dusznościami i zaburzeniami rytmu serca), apatia i jadłowstręt. W ostatnim stadium choroby, trwającym od 4 do 5 dni, poszczególne jej objawy zaczynają się stopniowo cofać: gorączka zanika, a wysypka ustępuje nie pozostawiając po sobie zwykle jakichkolwiek śladów.

W niektórych przypadkach - zwłaszcza wśród dzieci niedożywionych, o obniżonej odporności, obciążonych wadami serca - odra pociąga za sobą poważne powikłania, takie jak np. zapalenie płuc, mózgu, ucha środkowego czy mięśnia sercowego. W odrze stosuje się przede wszystkim leczenie objawowe, polegające na aplikowaniu leków przeciwgorączkowych i przeciwkaszlowych, suplementowaniu witaminy A, uzupełnianiu płynów oraz podawaniu dziecku pokarmów bogatych w niezbędne mu substancje odżywcze. Jedyną, skuteczną metodą pozwalającą na zapobiegnięcie infekcji wirusem odry pozostają szczepienia. Przez wzgląd na ponadprzeciętną zaraźliwość choroby, jej uciążliwy i długi przebieg, a także brak leczenia swoistego, trzeba je wykonywać u wszystkich dzieci w drugim roku życia.

Przeziębienie


Przeziębienie - zwane także zapaleniem nosogardła lub ostrym nieżytem nosa - to jedna z chorób zakaźnych najczęściej występujących u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Wywołać ją może szereg wirusów (do najpowszechniejszych zalicza się rinowirusy, koronawirusy, wirusy paragrypy, adenowirusy) rozprzestrzeniających się przede wszystkim drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z wydzielinami zarażonej osoby. To właśnie z tego powodu powinniśmy uczulić nasze dzieci na konieczność przestrzegania podstawowych zasad higieny, w tym zwłaszcza higieny mycia rąk.

Przeziębienie objawia się najczęściej kaszlem (suchym lub mokrym, łagodniejszym jednak niż w przebiegu grypy), uczuciem wyczerpania i osłabienia, bólem gardła, mięśni i głowy, nieżytem nosa, utratą łaknienia, a także gorączką i stanami podgorączkowymi - powszechnymi zwłaszcza wśród niemowląt i małych dzieci. Choroba rozwija się zwykle stopniowo. Z początku towarzyszy jej katar, kaszel i kichanie, a następnie pozostałe z wymienionych wyżej objawów. Przeziębienie leczy się najczęściej w sposób doraźny i objawowy. Choremu dziecku należy zapewnić odpowiednią ilość snu, zadbać o odpowiednie nawodnienie jego organizmu i, w razie potrzeby, podać mu leki przeciwgorączkowe oraz proste leki przeciwbólowe. Podawanie leków przeciwkaszlowych nie jest raczej  wskazane, ponieważ kaszel stanowi naturalną reakcję fizjologiczną organizmu, pozwalającą na pozbycie się wydzieliny zalegającej w górnych drogach oddechowych. Zamiast preparatów przeciwkaszlowych zdecydowanie lepiej podać dziecku środki rozrzedzające wydzielinę i ułatwiające jej odkrztuszanie.

Przeziębionym dzieciom warto również podawać domowe napary i syropy na bazie cebuli, czosnku, imbiru i miodu. Należy przy tym pamiętać, że organizm chorego dziecka potrzebuje także regularnego nawadniania i racjonalnej, odpowiednio zbilansowanej diety, która dostarczy mu niezbędnych substancji odżywczych. W niektórych przypadkach skuteczne mogą się także okazać inhalacje wykonywane z użyciem nebulizatora lub z wykorzystaniem olejków eterycznych (olejek sandałowy, eukaliptusowy, cedrowy, jodłowy, olejek z drzewa herbacianego itp.). Istnieją też zwolennicy stosowania naturalnych leków homeopatycznych w granulkach. Produkty tego rodzaju są bezpieczne dla zdrowia dzieci w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym (jak również dla kobiet w ciąży czy matek karmiących). Dzieciom od pierwszego roku życia wolno je zażywać natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów przeziębienia.

Ospa wietrzna

Ospa wietrzna to choroba zakaźna występująca najczęściej u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Wywołują ją wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV), a jej zakaźność ocenia się na ponad 90 proc. Ospa wietrzna dotyka każdego roku ok. 60 mln osób na całym świecie (w Polsce odnotowuje się rokrocznie ok. 100-200 tys. nowych zachorowań). Wirus ospy wietrznej rozprzestrzenia się drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną, wnikając do organizmu poprzez spojówki oraz śluzówki górnych dróg oddechowych.

Choroba objawia się zaczerwienieniem skóry, złym samopoczuciem, gorączką lub stanami podgorączkowymi, utratą łaknienia, bólami głowy, brzucha i mięśni, zapaleniem gardła i nieżytem nosa. Najbardziej charakterystycznym symptomem ospy wietrznej jest wysypka, przyjmująca najpierw postać plamek, a potem swędzących grudek zamieniających się następnie w pęcherzyki z płynem surowiczym. Z upływem kolejnych dni grudki zmieniają się w krosty, a te ostatnie - w przesuszone strupki. Część skórnych wykwitów może po sobie pozostawiać niewielkie blizny lub przebarwienia, szczególnie jeśli w trakcie infekcji doszło do ich bakteryjnych nadkażeń.

Przebieg ospy wietrznej jest zazwyczaj stosunkowo łagodny, ale w niektórych przypadkach mogą jej towarzyszyć niebezpieczne powikłania, do których należą m.in. bakteryjne nadkażenia wykwitów skórnych, za które odpowiada często gronkowiec złocisty, sepsa, zapalenie płuc, komplikacje neurologiczne oraz - bardzo rzadko - zapalenie mięśnia sercowego, stawów lub wątroby. Ospę wietrzną, podobnie jak katar, leczy się u dzieci w sposób wyłącznie objawowy. Zaleca się stosowanie codziennych kąpieli, dbanie o prawidłowe nawodnienie organizmu i zażywanie odpowiednich farmaceutyków: paracetamolu, leków przeciwhistaminowych (na świąd i pieczenie skóry) oraz leków przeciwbólowych. W przypadkach obniżonej odporności podaje się chorym dzieciom leki przeciwwirusowe (najczęściej acyklowir lub foskarnet). Za najskuteczniejszą metodę pozwalającą zapobiegać zakażeniu ospą wietrzną uważa się natomiast szczepienia profilaktyczne (pierwszą dawkę szczepionki podaje się zwykle między 12. a 18. miesiącem życia).

Różyczka


Różyczka to wirusowa choroba zakaźna, charakteryzująca się wysoką zaraźliwością. Wywołuje ją wirus różyczki rozprzestrzeniający się drogą kropelkową. Na chorobę zapadają przede wszystkim dzieci między 5. a 15. rokiem życia. U wielu z nich różyczka przebiega łagodnie lub w sposób zupełnie bezobjawowy, choć towarzyszą jej nieraz gorączka, wysypka (zwykle bladoróżowa), wykwity skórne o czerwonym kolorze, powiększenie i tkliwość węzłów chłonnych, zapalenie gardła, powstawanie bolesnych ran w obrębie błony śluzowej jamy ustnej. Różyczkę leczy się przede wszystkim objawowo, stosując doraźnie leki obniżające temperaturę. Najlepszym środkiem zapobiegawczym przeciwko chorobie są szczepionki, które można podawać dzieciom w 13-14 miesiącu życia oraz (uzupełniająco) po 10 roku życia.

Świnka


Świnka - zwana także nagminnym zapaleniem przyusznic - występuje głównie wśród dzieci w wieku szkolnym. Charakteryzuje się wysoką zaraźliwością i rozprzestrzenia się przede wszystkim drogą kropelkową lub przez ślinę (wirusem można się więc zarazić nie tylko przez osobisty kontakt z nosicielem, ale także z przedmiotami, na których znalazła się jego wydzielina). Wywoływana jest przez wirus świnki, a do jej najczęstszych i najbardziej charakterystycznych objawów należą przede wszystkim: powiększenie i tkliwość ślinianek przyusznych, gorączka, osłabienie, złe samopoczucie oraz bóle głowy i mięśni.

Mimo że świnka przebiega zwykle u dzieci w sposób stosunkowo łagodny, to może ona wywoływać wiele niebezpiecznych powikłań, do których należą m.in. zapalenie jąder, jajników, trzustki, porażenie nerwów czaszkowych, utrata słuchu czy ataksja (zaburzenie koordynacji ruchowej ciała). Chorobę leczy się najczęściej w sposób doraźny, sięgając po leki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwwirusowe. Istotne jest również stosowanie racjonalnej, odpowiednio zbilansowanej diety, opartej o pokarmy płynne lub półpłynne, o łagodnym smaku (obrzęk ślinianek może bowiem powodować ból podczas otwierania ust i przeżuwania). Za najskuteczniejszą metodę pozwalającą zapobiegać zakażeniu uważa się zaś szczepienia profilaktyczne, wykonywane między 13. a 15. miesiącem życia, a następnie, dla odtworzenia odporności, w 10. roku życia.

Grypa żołądkowa


Grypa żołądkowa to zwyczajowa nazwa nieżytu żołądkowo-jelitowego (znanego także jako zakażenie przewodu pokarmowego). Jest to, mówiąc najogólniej, stan zapalny układu pokarmowego, obejmujący zarówno żołądek, jak i jelito cienkie. Mimo swej nazwy, choroba nie ma więc nic wspólnego z wirusem grypy lub jego powikłaniami - u dzieci wywołują ją bowiem bakterie (Campylobacter jejuni, Escherichia coli, Salmonella), adenowirusy, norowirusy i rotawirusy. Szacuje się, że to właśnie te ostatnie są przyczyną ok. 70 proc. wszystkich biegunek u dzieci. Do najczęstszych objawów nieżytu żołądkowo-jelitowego należą: biegunka, wymioty, bóle brzucha, głowy i mięśni, gorączka, osłabienie, zmęczenie i uczucie ogólnego rozbicia. Choroba trwa zwykle nie dłużej niż 3-8 dni, choć u dzieci z obniżoną odpornością jej objawy mogą się utrzymywać przez nieco dłuższy czas.

Na całym świecie rejestruje się każdego roku od 3 do nawet 5 mld nowych przypadków nieżytu żołądkowo-jelitowego oraz ok. 1,5 mln zgonów będących bezpośrednim skutkiem choroby, odnotowywanych przede wszystkim wśród dzieci poniżej piątego roku. Zakażenia przewodu pokarmowego leczy się przede wszystkim objawowo, dbając o stałe uzupełnianie płynów, stosując antybiotyki (sięga się po nie jednak stosunkowo rzadko, przede wszystkim w razie wystąpienia ciężkich objawów zakażenia przewodu pokarmowego), probiotyki, leki przeciwwymiotne, przeciwbiegunkowe i przeciwbólowe.

Chorobie można dość skutecznie zapobiegać, unikając przede wszystkim artykułów spożywczych pochodzących z niepewnych źródeł lub charakteryzujących się dyskusyjną świeżością (przechowywanych w niewłaściwych warunkach, wielokrotnie zamrażanych i rozmrażanych itp.). Istotne jest także przestrzeganie podstawowych zasad higieny, w tym także wszelkich zaleceń dotyczących prawidłowego mycia i dezynfekcji rąk.

materiały promocyjne

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje