Jesteś przed 60.? Szybko wyklucz to z diety. Przyspieszasz starzenie się mózgu
Czy to, co codziennie dodajemy do swoich napojów i deserów, może niepostrzeżenie przyspieszać starzenie się naszego mózgu? Naukowcy odkryli zaskakującą zależność między jednym z najpopularniejszych nawyków żywieniowych a tempem, w jakim słabnie nasza pamięć i koncentracja. Wyniki badań mogą zmienić sposób, w jaki patrzymy na produkty, które do tej pory uchodziły za "lekką" i bezpieczną alternatywę.
"Zdrowa alternatywa" nie taka zdrowa
Wiele z nas uznaje je za zdrowe, a przynajmniej zdrowsze od standardowego cukru. Słodziki sztuczne, czyli: sorbitol, popularny ksylitol czy erytrol, cieszą się ogromną popularnością, bo mają niewiele kalorii, są słodkie i uchodzą za dobrą alternatywę dla standardowego białego cukru. Chętnie korzystają z nich chorzy na cukrzycę, by kontrolować poziom glukozy, a także osoby dbające o linię, bo dzięki temu nie dostarczają sobie pustych kalorii, a nadal mogą cieszyć się słodką kawą czy herbatą. Niestety nowe badania wykazały, że te zamienniki wcale nie są tak zdrowe, jak się nam dotąd wydawało. Na dłuższą metę wyrządzają szkody naszemu układowi nerwowemu, a ujmując to bardziej obrazowo: przyspieszają starzenie się mózgu.
Niepokojące wyniki badań
W badaniu prowadzonym przez osiem lat na grupie 12 772 dorosłych w Brazylii, osoby, które stosowały większe ilości sześciu popularnych substancji słodzących (aspartam, sacharyna, acesulfam K, erytrytol, sorbitol i ksylitol), wykazywały gorsze wyniki w testach poznawczych w porównaniu z tymi, które spożywały ich mniej.
Efekt był szczególnie wyraźny u osób poniżej 60. roku życia oraz u diabetyków, choć także osoby bez cukrzycy wykazywały pewien negatywny wpływ. Osoby, które spożywały najwięcej słodzików, doświadczyły średnio 62 proc. szybszego spadku funkcji poznawczych, co można przeliczyć na przyspieszenie starzenia umysłowego o około 1,6 roku.
Oto potencjalne mechanizmy tej zależności:
- Sztuczne słodziki mogą wpływać na mikrobiom jelitowy, prowadząc do zaburzeń tolerancji glukozy i przewlekłego stanu zapalnego.
- Użycie tych substancji bywa wskaźnikiem diety opartej na produktach ultraprzetworzonych, które same w sobie także mogą sprzyjać pogorszeniu zdrowia mózgu.
- Badania eksperymentalne i na zwierzętach sugerują, że niektóre słodziki mogą wspierać stres oksydacyjny i neurozapalne procesy w mózgu.
Autorzy i eksperci zwracają uwagę, że choć dowody są alarmujące, nie oznacza to, że każdy pojedynczy przypadek użycia słodzików jest szkodliwy - chodzi raczej o długofalowe spożycie i wysokie dawki. W zaleceniach podkreślają, że rozsądne ograniczanie zarówno sztucznych słodzików, jak i dodanych cukrów, oraz preferowanie produktów nieprzetworzonych, to sensowny kierunek dla ochrony zdrowia mózgu.
Cukier lepszy od słodzików?
Nasuwa się pytanie, czy w takim razie bezpieczniej będzie powrócić do standardowego cukru. Otóż nie. Picie napojów dosładzanych standardowym cukrem nie będzie dobrą dla mózgu zmianą. Spożywanie zbyt dużej ilości dodanego cukru może prowadzić do innych problemów zdrowotnych: chorób serca, otyłości i cukrzycy typu 2. - Prawdopodobnie najbardziej skutecznym rozwiązaniem, zamiast zastępować jeden rodzaj dodanego cukru innym, jest zastąpienie dodanego cukru lub sztucznego słodzika żywnością nieprzetworzoną lub minimalnie przetworzoną - twierdzi na łamach Very Well Health dr n. med. W. Taylor Kimberly, neurolog oddziału intensywnej terapii w Mass General Brigham i profesor nadzwyczajny neurologii w Harvard Medical School.
Najbezpieczniej będzie zatem ograniczyć wszelkie cukry, polegać na zdrowym rozsądku i wsłuchiwać się w swój organizm. Postawmy na dietę zróżnicowaną, pełną świeżych owoców i warzyw, ograniczmy mięso i zrezygnujmy całkowicie z przetworzonych produktów, także jeśli chodzi o słodziki. Od napojów typu "fit" czy "light" trzymajmy się z daleka.
Badanie: https://www.neurology.org/doi/10.1212/WNL.0000000000214023
