Martwisz się starzeniem? Twój organizm może szybciej odczuwać jego skutki
Boisz się starości? A może samego nieuniknionego procesu starzenia się? Naukowcy właśnie odkryli, co te powszechne lęki mogą "zrobić" twojemu organizmowi. Najnowsze badanie określane jest mianem mechanizmu "samospełniającej się przepowiedni".
Samospełniająca się przepowiednia?
Coraz więcej badań potwierdza, że nasze myśli i emocje mają realny wpływ na ciało. Najnowsze badania naukowców z New York University sugerują, że strach przed starzeniem się, zwłaszcza związany z obawą o przyszłe problemy zdrowotne, może de facto przyspieszać procesy starzenia na poziomie komórkowym. To znaczy, że to, czym się martwimy, może odbijać się na naszym organizmie o wiele mocniej, niż się spodziewaliśmy.
Naukowcy przeanalizowali dane ponad 700 kobiet i wykorzystali tzw. epigenetyczne zegary, które mierzą tempo "biologicznego starzenia" komórek. Okazało się, że u kobiet, które zgłaszały większy lęk związany z procesem starzenia - zwłaszcza obawy o zdrowie w późniejszym wieku - ich komórki wyglądały, jakby były starsze biologicznie niż w przypadku kobiet bez takich obaw. Prościej ujmując: ich organizmy zdawały się starzeć szybciej.
Co dokładnie wykazało badanie naukowców?
Chodzi o działanie telomerów, czyli fragmentów DNA znajdujących się na końcach chromosomów. Telomery działają jak ochronne "czapeczki" na sznurówkach: chronią chromosomy podczas podziału komórki. Z każdym podziałem komórki telomery ulegają naturalnemu skracaniu, co jest częścią procesu starzenia. Gdy stają się zbyt krótkie, komórki przestają się dzielić, co przyspiesza procesy starzeniowe.
Co ważne, badanie wyraźnie wskazuje, że nie chodzi o strach przed zmianami wyglądu czy chęć zachowania młodości, lecz właśnie o strach przed utratą lub pogorszeniem stanu zdrowia w przyszłości. To on był najbardziej związany z przyspieszonym starzeniem na poziomie komórkowym.
To nie pierwsze badanie, które sugeruje związek między stanem psychicznym a biologicznym starzeniem.
Dlaczego tak się dzieje?
Naukowcy wskazują na trzy główne mechanizmy:
- psychologiczny: negatywne przekonania o starzeniu mogą wpływać na sposób myślenia i zachowania,
- behawioralny: osoby, które "spodziewają się" pogorszenia zdrowia, rzadziej podejmują działania prozdrowotne,
- fizjologiczny: lęk podnosi poziom hormonów stresu, co może prowadzić do uszkodzeń komórek i skracania telomerów.
Badanie pokazuje, że nasze obawy mogą stać się samospełniającą się przepowiednią: martwiąc się o zdrowie w przyszłości, nie tylko czujemy się gorzej psychicznie, ale możemy także wpływać na tempo biologicznego starzenia. To nie oznacza jednak, że lęk sam w sobie "przepowiada" nasz los. Warto skorzystać z technik radzenia sobie z lękiem i stresem lub poszukać pomocy u specjalisty, by zmienić sposób myślenia. I starzeć się "wolniej".
Badanie: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0306453025004275#bib40
Poznaj sekrety psychologii, które pomagają zrozumieć siebie i innych, poprawić relacje i wykorzystać potencjał umysłu w praktyce. Wejdź na kobieta.interia.pl/psychologia
