Spis treści:
- Obsesja długowieczności
- Nie chodzi tylko o to, co jesz i ile ćwiczysz
- Pieniądze, mieszkanie i związek
- Geny nie przesądzają o wszystkim
Obsesja długowieczności
Przez lata przyzwyczailiśmy się do oczywistego już przepisu na długowieczność: odpowiednio i zdrowo jeść, ćwiczyć, wysypiać się i mieć "dobre geny". Dziś naukowcy coraz wyraźniej pokazują jednak, że to, jakie mamy tempo starzenia, jest dużo bardziej skomplikowane. I nie zależy ono wyłącznie od tego, co robimy ze swoim ciałem. Ogromne znaczenie ma również to, w jakich warunkach żyjemy.
Jedno z najnowszych badań, które opublikowane zostało w "Nature Medicine", objęło dane niemal pół miliona osób z brytyjskiego UK Biobank. Naukowcy przeanalizowali blisko 165 czynników środowiskowych i genetycznych, sprawdzając ich związek z chorobami związanymi z wiekiem oraz ryzykiem przedwczesnej śmierci. W części badania dotyczącej biologicznego starzenia wykorzystano także tzw. zegar proteomiczny.
Nie chodzi tylko o to, co jesz i ile ćwiczysz
Wynik jest bardzo interesujący, bo sugeruje, że środowisko i warunki życia mogą mieć znacznie większe znaczenie dla zdrowia i przedwczesnej śmierci niż same predyspozycje genetyczne. Te pierwsze wyjaśniały około 17 proc. zmienności ryzyka zgonu, a predyspozycje genetyczne to mniej niż 2 proc.
Co zatem znalazło się wysoko na liście czynników związanych z szybszym starzeniem? Jednym z najsilniejszych czynników było palenie papierosów, ale duże znaczenie miały również:
- status społeczno-ekonomiczny,
- dochody gospodarstwa domowego,
- sytuacja zawodowa,
- własność mieszkania,
- życie z partnerem,
- aktywność fizyczna,
- sen.
Wśród czynników związanych z gorszymi wynikami znalazło się również częste odczuwanie zmęczenia.
Pieniądze, mieszkanie i związek
To ważna zmiana w analizowaniu czynników gwarantujących długą młodość. Dochody, stabilność zatrudnienia, warunki mieszkaniowe czy możliwość życia z bliską osobą mogą wpływać na organizm przez całe długie lata. Nie chodzi o myślenie, że "pieniądze odmładzają". Lepsza sytuacja społeczno-ekonomiczna często oznacza zwyczajnie łatwiejszy dostęp do opieki zdrowotnej, mniej stresów i zmartwień, większe bezpieczeństwo i większe możliwości dbania o zdrowie.
Wpływ diety nie był w tym badaniu brany pod uwagę, podobnie jak aktywność fizyczna. To oczywiście nie znaczy, że te dwa aspekty są bez znaczenia, jednak warto zmienić myślenie i przestać ograniczać czynniki "postarzające" do niewystarczającej dawki ruchu oraz kiepskiej diety. Na naszą ogólną kondycję składa się o wiele więcej elementów.
Geny nie przesądzają o wszystkim
Dbanie o długie i zdrowe życie nie powinno oznaczać nieustannego kontrolowania każdego posiłku, treningu i godziny snu. Równie ważne może być ograniczenie palenia, odpowiednia ilość snu, leczenie chorób na bieżąco, ale też bezpieczeństwo finansowe, relacje z innymi ludźmi i warunki, w których żyjemy. Na tempo starzenia warto spojrzeć szerzej.
Badanie: https://www.nature.com/articles/s41591-024-03483-9
Marzysz o lekkim ciele, większej energii i lepszym samopoczuciu każdego dnia? Zdrowe nawyki nie muszą czekać na poniedziałek. Na kobieta.interia.pl dowiesz się, jak krok po kroku wprowadzić zmiany w codziennej diecie, jakie produkty warto wybierać i jak znaleźć aktywność fizyczną, która naprawdę sprawi ci przyjemność.
