Reklama

Reklama

Zadbaj o bezpieczne wakacje swojego dziecka. Jak chronić najmłodszych przed kleszczowym zapaleniem mózgu?

W kontekście ukłucia przez kleszcza najwięcej słyszy się o boreliozie, jednak to nie jedyna choroba przenoszona przez kleszcze, przed którą powinniśmy się szczególnie chronić. Poważne konsekwencje dla zdrowia może mieć kleszczowe zapalenie mózgu (KZM), choroba, na którą nie ma dzisiaj leków, leczy się ją wyłącznie objawowo. Warto więc, planując wakacyjne wyjazdy, zwłaszcza te spędzane na terenach zielonych, dowiedzieć się, jak można zabezpieczyć się przed KZM. Koniec roku szkolnego to dla rodziców ostatni dzwonek, aby przygotować najmłodszych na bezpieczne wakacje.

Wiosna i lato to czas, w którym znacznie częściej wychodzimy na zewnątrz. Spacer, aktywność fizyczna na świeżym powietrzu, zabawa w piaskownicy czy wyjazdy poza miasto - to tylko niektóre z sytuacji, w których możemy być narażeni na ukłucie kleszcza. Dziś, jak wskazują eksperci, możemy spotkać je w wielu miejscach, zarówno w lasach, na łąkach czy w miejskich parkach. Ich aktywność wzrosła m.in. wskutek ocieplenia klimatu, które sprzyja rozwojowi kleszczy i ich aktywności. Niestety już jedno ukłucie może narazić nas na zakażenie chorobą przenoszoną przez kleszcze.

Reklama

KZM: jakie daje objawy?

Na początek ostrzeżenie: ważne jest uważne obejrzenie ciała po każdym spacerze i sprawdzenie, czy nie wróciliśmy do domu z nieoczekiwaną "pamiątką". Szybkie usunięcie kleszcza może nas uchronić przed zachorowaniem na boreliozę - ale nie przed KZM.

Warto być jednak czujnym i obserwować wszelkie objawy z uwagą. Pierwsze dolegliwości mogą występować w okresie od 7 do 14 dni od ukłucia. Zakażony gorączkuje (do 38 stopni), ma dreszcze oraz narzeka na bóle kończyn. Znacząco pogarsza się także samopoczucie i narasta osłabienie. Niestety, objawy te bardzo łatwo pomylić z grypą, dlatego tak ważne jest, aby nie bagatelizować żadnych symptomów. Po kilku dniach dolegliwości ustępują samoistnie.

Co charakterystyczne dla KZM, pogorszenie stanu zakażonego pacjenta przychodzi zwykle w kolejnym tygodniu, wówczas zakażenie przechodzi w drugą fazę, tzw. neurologiczną, dużo niebezpieczniejszą dla naszego organizmu. Wówczas znowu pojawia się gorączka, sięgająca nawet 40 stopni. Występuje także ból głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości. Takie dolegliwości związane są z zajęciem przez wirusa centralnego układu nerwowego. Najcięższe objawy powinny ustąpić w ciągu dwóch tygodni, zdarza się jednak, że trwają znacznie dłużej, a u niektórych chorych mogą rozwinąć się powikłania znacznie utrudniające szybki powrót do zdrowia. Uważać powinni nie tylko dorośli, ale także najmłodsi.

Warto jednak zauważyć, że nie pamiętamy każdego spotkania z kleszczem - mniej niż połowa polskich pacjentów hospitalizowanych z powodu KZM pamiętała, że miała kontakt z tym pajęczakiem[1]. Na zarażenie narażone są osoby spędzające dużo czasu na łonie natury. Dotyczy to również najmłodszych dzieci, które doskonale bawią się na świeżym powietrzu, chętnie spędzając czas w trawach, pośród krzewów czy w zaroślach, dlatego powinniśmy być szczególnie czujni i uważnie oglądać podopiecznych po każdym dniu zabawy na łonie natury.

Jak wygląda skala problemu w Polsce? Według szacunków ekspertów, powinniśmy odnotowywać rocznie około 281 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu KZM u dzieci[2] w Polsce. KZM jest drugą najczęstszą przyczyną neuroinfekcji po enterowirusach[3]. Jednak do systemu nadzoru zgłaszanych jest jedynie kilkadziesiąt przypadków rocznie[4]. Dla większości zgłoszonych przypadków wirusowych infekcji układu nerwowego nie określa się jaki wirus wywołał chorobę.[5] O tym, że KZM jest wciąż rosnącym wyzwaniem zdrowotnym wskazują statystyki naszych sąsiadów.

Liczba odnotowanych przypadków KZM jest wyższa niż w ubiegłych latach. Widać to w statystykach pochodzących z Niemiec, Czech i Słowacji[6] czy Szwajcarii[7], gdzie w 2020 r. potwierdzono 73 proc. więcej przypadków zakażeń KZM niż w 2019 r.

KZM u dzieci: powikłania

Dlaczego czujność jest tak ważna? Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba, która może skutkować poważnymi powikłaniami. Badania wskazują, że przebycie KZM w wieku dziecięcym może negatywnie wpływać na późniejsze osiągnięcia szkolne. Zarówno dzieci, które przebyły łagodną, jak i ciężką formę KZM osiągają wyniki poniżej średniej w testach oceniających ich zdolność intelektualną[8]. Badania potwierdzają, że powikłania mogą trwale wpłynąć na rozwój intelektualny dziecka i jego zachowanie[9].

Profilaktyka kleszczowego zapalenia mózgu

Przebieg choroby w przypadku dzieci najczęściej jest łagodniejszy niż u dorosłych. Warto uświadomić sobie, że nie ma to niestety związku z ciężkością powikłań[10]. Na KZM nie ma leku, leczenie wiąże się jedynie z łagodzeniem występujących objawów. Jedyną pewną ochroną przed KZM są działania profilaktyczne. Te podstawowe to nie tylko zakładanie odpowiednich ubrań (długie spodnie, bluzy z długim rękawem) czy regularne i dokładne stosowanie środków odstraszających kleszcze, np. sprayów. Warto pamiętać o dokładnym obejrzeniu ciała po każdym wyjściu na zewnątrz, a jeżeli zauważymy pajęczaka - natychmiast go usuńmy. W działaniach profilaktycznych dużą rolę odgrywają również szczepienia. Mogą z nich skorzystać zarówno dorośli, jak i dzieci, które ukończyły pierwszy rok życia.

Zgodnie z rekomendacjami Głównego Inspektoratu Sanitarnego z bieżącego roku, szczepienie zaleca się szczególnie osobom, które często obcują z przyrodą i podejmują aktywność na świeżym powietrzu - czyli np. biegaczom, posiadaczom psów, grzybiarzom, a także rodzinom z małymi dziećmi. Ta pora roku to dla rodziców ostatni dzwonek, aby przygotować najmłodszych na bezpieczne wczasy. Przyspieszony schemat szczepień umożliwia szybsze uzyskanie ochrony przez KZM. Jednak należy zapytać lekarza, jaki schemat i produkt będzie najbardziej odpowiedni dla ciebie i twojego dziecka. Każda decyzja związana z chęcią przyjęcia szczepienia powinna być skonsultowana z lekarzem.


[1] Krawczuk K, Czupryna P, Pancewicz S, Ołdak E, Moniuszko-Malinowska A. Comparison of tick-borne encephalitis between children and adults-analysis of 669 patients. J Neurovirol. 2020 Aug;26(4):565-571. doi: 10.1007/s13365-020-00856-x. Epub 2020 Jun 10. PMID: 32524423; PMCID: PMC7438291

[2] Toczylowski K, Bojkiewicz E, Barszcz M, Wozinska-Klepadlo M, Potocka P, Sulik A. Etiology, Clinical Presentation and Incidence of Infectious Meningitis and Encephalitis in Polish Children. J Clin Med. 2020 Jul 22;9(8):2324. doi: 10.3390/jcm9082324. PMID: 32707777; PMCID: PMC7465305.

[3] Toczylowski K, Bojkiewicz E, Barszcz M, Wozinska-Klepadlo M, Potocka P, Sulik A. Etiology, Clinical Presentation and Incidence of Infectious Meningitis and Encephalitis in Polish Children. J Clin Med. 2020 Jul 22;9(8):2324. doi: 10.3390/jcm9082324. PMID: 32707777; PMCID: PMC7465305.

[4] Paradowska-Stankiewicz I, ,Zbrzeźniak J. Kleszczowe zapalenie mózgu w Polsce i na świecie. Ocena sytuacji epidemiologicznej KZM w Polsce w latach 2015-2019 w oparciu o dane pochodzące z nadzoru epidemiologicznego, https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/KleszczoweZapalenieMozgu-raport-PZH_2021.pdf, dostęp 6.2021

[5] http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html

[6] https://www.epis.sk/AktualnyVyskyt/PrenosneOchorenia/Grafy/Rok5Tyzden52.aspx, dostęp 03.2021

[7] https://www.bag.admin.ch/bag/de/home/zahlen-und-statistiken/zahlen-zu-infektionskrankheiten.exturl.html/aHR0cHM6Ly9tZWxkZXN5c3RlbWUuYmFnYXBwcy5jaC9pbmZyZX/BvcnRpbmcvZGF0ZW5kZXRhaWxzL2QvZnNtZS5odG1sP3dlYmdy/YWI9aWdub3Jl.html, dostęp 03.2021

[8] ocena testem Wechsler’a (Wechsler Intelligence Scale for Children [WISC])

[9] Steffen R. Tick-borne encephalitis (TBE) in children in Europe: Epidemiology, clinical outcome and comparison of vaccination recommendations. Ticks Tick Borne Dis. 2019 Jan;10(1):100-110. doi: 10.1016/j.ttbdis.2018.08.003. Epub 2018 Sep 1. PMID: 30241699.

[10]  Krawczuk K, Czupryna P, Pancewicz S, Ołdak E, Moniuszko-Malinowska A. Comparison of tick-borne encephalitis between children and adults-analysis of 669 patients. J Neurovirol. 2020 Aug;26(4):565-571. doi: 10.1007/s13365-020-00856-x. Epub 2020 Jun 10. PMID: 32524423; PMCID: PMC7438291.


Partnerem publikacji jest organizator kampanii "Nie igraj z kleszczem. Wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu"

materiały promocyjne

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje