Dlaczego seniorzy budzą się skoro świt? Czy jest to powód do niepokoju?
Wielu seniorów zna ten scenariusz bardzo dobrze. Podczas przebudzenia otwierają oczy, zegar pokazuje czwartą lub piątą rano, za oknem jest jeszcze ciemno, a sen po prostu się kończy. Dla części osób bywa to niepokojące. Czy faktycznie jest się czego obawiać? Okazuje się, że w większości przypadków zjawisko to jest zupełnie naturalne i ma swoje naukowe, biologiczne wytłumaczenie.
Spis treści:
- Jak wygląda sen seniorów?
- Zegar biologiczny ulega zmianie. Co na to nauka?
- Dlaczego seniorzy kładą się spać i wstają wcześniej?
- Czy wczesne wstawanie oznacza problemy ze zdrowiem?
Jak wygląda sen seniorów?
Zmiany procesów związanych ze snem zaczynają się zazwyczaj już w średnim wieku i postępują wraz z kolejnymi etapami starzenia się organizmu. Widoczne różnice dostrzec można już od około 50-55 roku życia, a jeszcze bardziej odczuwalne stają się po 60. urodzinach.
Sen seniorów różni się od tego, który pamiętamy z młodości. Organizm zaczyna pracować inaczej. Dotyczy to wszystkich aspektów funkcjonowania, więc trudno się dziwić, że zmiany dotyczą także nocnej regeneracji. Seniorzy śpią zazwyczaj płycej, częściej się wybudzają i są bardziej wrażliwi na dźwięki, światło czy zmianę temperatury. Te czynniki sprawiają, że gdy sen kończy się nad ranem, niełatwo jest ponownie zasnąć.
Zegar biologiczny ulega zmianie. Co na to nauka?
Jak wyjaśnia dr Sairam Parthasarathy z Centrum Nauk o Śnie i Rytmie Dobowym na Uniwersytecie Nauk o Zdrowiu w Arizonie, wraz z wiekiem ludzki organizm zaczyna nieco inaczej "odczuwać czas". Procesy starzenia się mózgu związane są ze spadkiem aktywności neuroprzekaźników, co skutkuje uczuciem senności w godzinach, w których jeszcze kilka lat temu byliśmy w pełni sił. Skoro udajemy się na spoczynek wcześniej, naturalne jest, że wcześniej następuje również pobudka.
Należy podkreślić, że większość seniorów nadal potrzebuje podobnej ilości snu, czyli około siedmiu-ośmiu godzin. Delikatnemu przestawieniu ulega jednak nasz wewnętrzny zegar.
Dlaczego seniorzy kładą się spać i wstają wcześniej?
Warunki funkcjonowania ciała dyktowane są przez wspomniany zegar biologiczny. U osób starszych zmęczenie pojawia się wcześniej, często niedługo po zachodzie słońca. Organizm wysyła jasny sygnał, który brzmi: pora odpocząć.
Z jednej strony organizm po 55. roku życia produkuje mniej melatoniny, znanej jako hormon snu, co może wpływać również na wcześniejsze pobudki. Jednocześnie zaczyna się ona wydzielać we wcześniejszych godzinach niż w pierwszych dekadach życia. To naturalny proces, a nie oznaka choroby.
Czy wczesne wstawanie oznacza problemy ze zdrowiem?
Zmiany, jakie zaczynają dostrzegać seniorzy bywają dla nich niepokojące. Trzeba podkreślić, że w większości przypadków pobudki skoro świt nie są objawem choroby. Ważne jest jednak obserwowanie swoich reakcji i samopoczucia. Jeśli po przebudzeniu czujemy się wypoczęci, a w ciągu dnia mamy energię do działania - nie ma powodów do obaw. To po prostu nowy rytm dnia, który trzeba zaakceptować i przyzwyczaić się do niego.
Problemy mogą pojawić się wtedy, gdy wczesnemu budzeniu towarzyszy zmęczenie, senność w ciągu dnia, drażliwość lub pogorszenie koncentracji. W takich sytuacjach zaleca się konsultację z lekarzem. Przyczyną mogą być bowiem choroby przewlekłe lub działanie niektórych leków.
Podobał ci się ten artykuł? Zobacz więcej praktycznych porad i inspiracji w serwisie kobieta.interia.pl - codziennie coś nowego.
