Fiskus może oddać pieniądze po pobycie w sanatorium. Sprawdź, czy spełniasz warunki

Większość podatników nie ma świadomości, że wydatki poniesione na pobyt w sanatorium mogą zostać uwzględnione w rocznym rozliczeniu PIT. Dzieje się to nie poprzez odrębną ulgę, lecz w ramach ulgi rehabilitacyjnej, która pozwala odliczyć od dochodu określone koszty związane z rehabilitacją i ułatwieniem codziennego funkcjonowania. Mechanizm ten wynika wprost z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i polega na obniżeniu podstawy opodatkowania. W praktyce oznacza to, że realna korzyść zależy od wysokości dochodu pacjenta i podatku należnego za dany rok.

Z ulgi rehabilitacyjnej nie korzysta się automatycznie z racji wieku ani faktu pobierania emerytury czy renty. Kluczowe znaczenie ma posiadanie formalnego potwierdzenia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów podatkowych, najczęściej w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub dokumentu z nim zrównanego, o którym mowa w art. 26 ust. 7d ustawy o PIT. Prawo do odliczenia może przysługiwać również podatnikowi utrzymującemu osobę z niepełnosprawnością, o ile jej dochody nie przekraczają ustawowego limitu.

Równie istotne jest to, jakie wydatki zostały poniesione i jak zostały udokumentowane, ponieważ katalog kosztów możliwych do odliczenia ma charakter zamknięty. W odniesieniu do sanatorium chodzi przede wszystkim o odpłatność za pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego oraz związane z nim zabiegi rehabilitacyjne, wskazane w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT, pod warunkiem że koszty te zostały poniesione przez osobę uprawnioną. Od kilku lat przepisy wyraźniej rozdzielają wydatki na sam pobyt i na zabiegi, co ograniczyło liczbę sporów interpretacyjnych.

W przypadku pobytów ze skierowania NFZ znaczna część świadczeń ma charakter publicznego finansowania, a po stronie pacjenta pozostają jedynie określone dopłaty, najczęściej za standard zakwaterowania i wyżywienia. Dla rozliczenia PIT ma to zasadnicze znaczenie, ponieważ ulga rehabilitacyjna obejmuje wyłącznie wydatki faktycznie poniesione z własnych środków. Wynika to wprost z art. 26 ust. 7b ustawy o PIT, który wyłącza z odliczenia koszty sfinansowane lub zwrócone przez NFZ, PFRON lub inne fundusze publiczne. W praktyce spory z urzędem pojawiają się wtedy, gdy podatnik próbuje odliczyć pełną kwotę z faktury, mimo że dokument nie rozdziela dopłaty własnej od świadczeń finansowanych ze środków publicznych, co skutkuje zakwestionowaniem całego odliczenia.

Przy wyjazdach prywatnych problem ma inny charakter i dotyczy statusu samej placówki oraz formy dokumentów. Organy podatkowe konsekwentnie podkreślają, że nie każda oferta określana jako "sanatorium" spełnia definicję zakładu lecznictwa uzdrowiskowego w rozumieniu przepisów, a to warunek konieczny do skorzystania z ulgi.

Warto też zwracać uwagę na sposób płatności i formę potwierdzenia wykonania usługi. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 28 czerwca 2022 roku, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.358.2022.2.KF, odmówił prawa do odliczenia, gdy faktura została wystawiona na inną osobę niż podatnik korzystający z ulgi, mimo że wydatek został poniesiony ze wspólnego konta. Z kolei w interpretacji z 20 marca 2025 roku, sygn. 0115-KDIT2.4011.26.2025.2.KC, fiskus zakwestionował odliczenie z powodu braku jednoznacznego wskazania na fakturze, jaka część opłaty dotyczyła pobytu w zakładzie leczniczym, a jaka miała charakter opiekuńczo-wypoczynkowy.

Bezpieczne rozliczenie ulgi rehabilitacyjnej opiera się na kompletnej i spójnej dokumentacji. Kluczowe jest potwierdzenie prawa do ulgi, faktycznego poniesienia wydatku oraz tego, czego wydatek dotyczył. W praktyce oznacza to posiadanie dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność, imiennej faktury lub rachunku za pobyt w sanatorium oraz dowodów zapłaty, a przy rozliczeniach przez opiekuna także jasne powiązanie kosztu z osobą wykazującą ulgę w zeznaniu.

Dokumentów nie dołącza się do deklaracji PIT, jednak trzeba je przechowywać na wypadek kontroli. Zgodnie z zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej oraz objaśnieniami do załącznika PIT/O, obowiązek archiwizacji trwa pięć pełnych lat liczonych od końca roku złożenia zeznania. Dla rozliczenia za 2025 rok oznacza to konieczność zachowania dokumentów co najmniej do końca 2031 roku.

Ulga rehabilitacyjna obniża dochód, dlatego realna korzyść zależy od zastosowanej stawki i tego, czy w danym roku wystąpił podatek do zapłaty. Przykładowo odliczenie 2 000 zł przy stawce 12 procent oznacza około 240 zł zmniejszonego podatku, a nie zwrot całej wydanej kwoty. Najczęstsze błędy to rozliczanie kosztów osoby bez wymaganego statusu, odliczanie wydatków sfinansowanych ze środków publicznych, używanie faktur wystawionych na inną osobę oraz ujmowanie pobytu w ośrodkach, które formalnie nie spełniają kryteriów określonych w przepisach.

Nie wszystko trzeba wiedzieć od razu, ale warto wiedzieć, gdzie szukać pomocy. Zajrzyj po proste i rzetelne porady, które pomogą ci w codziennych sprawach od sąsiedzkich nieporozumień po ważne dokumenty i świadczenia. Więcej na kobieta.interia.pl/porady