Spis treści:
- Ten limit obniży tegoroczną czternastkę. Nie każdy senior dostanie pełną kwotę
- Od czego zależy wysokość 14. emerytury?
- Kto otrzyma pełną kwotę czternastki?
Ten limit obniży tegoroczną czternastkę. Nie każdy senior dostanie pełną kwotę
Zgodnie z przygotowanym przez rząd projektem rozporządzenia 14. emerytura ma zostać wypłacona we wrześniu 2026 roku, podobnie jak w poprzednich latach, choć na początku sierpnia przepisy wciąż pozostają na etapie prac legislacyjnych. Po ich wejściu w życie ZUS przekaże dodatkowe świadczenie automatycznie razem z emeryturą lub rentą, dlatego nie będzie trzeba składać żadnego wniosku. Wypłaty powinny trafić do seniorów w standardowych terminach przypisanych do comiesięcznych świadczeń, czyli 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dnia miesiąca, przy czym jeśli któryś z nich przypadnie w dzień wolny od pracy, pieniądze zostaną przekazane wcześniej. Obowiązujące przepisy przewidują, że pełna 14. emerytura wyniesie 1978,49 zł brutto, czyli tyle, ile najniższa emerytura po marcowej waloryzacji.
Wyższa maksymalna kwota świadczenia nie oznacza jednak, że wszyscy seniorzy otrzymają ją w całości. Pełna kwota przysługuje wyłącznie osobom, których emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto, a limit ten nie został podniesiony od momentu wprowadzenia programu mimo regularnych waloryzacji świadczeń z ZUS. Oznacza to, że z biegiem czasu coraz więcej świadczeniobiorców przekracza próg wyłącznie z powodu ustawowej podwyżki emerytur i otrzymuje niższą czternastkę niż rok wcześniej. Po przekroczeniu 2900 zł brutto dodatek jest stopniowo pomniejszany, a przy świadczeniu wyższym niż 4828,49 zł brutto nie zostanie wypłacony w ogóle.
Od czego zależy wysokość 14. emerytury?
Wysokość 14. emerytury zależy przede wszystkim od kwoty świadczenia z ZUS przysługującej konkretnej osobie, a nie od dochodów całego gospodarstwa domowego. Zakład bierze pod uwagę wartość świadczenia brutto, czyli przed potrąceniem podatku, składki zdrowotnej i innych odliczeń. Jeżeli jedna osoba pobiera kilka świadczeń, na przykład emeryturę i część renty rodzinnej lub rentę wdowią, do ustalenia prawa do pełnej wypłaty uwzględniana jest ich łączna wartość. Niezależnie od liczby pobieranych świadczeń jednej osobie przysługuje tylko jedna 14. emerytura.
Po przekroczeniu progu 2900 zł brutto ZUS stosuje zasadę "złotówka za złotówkę", co oznacza, że dodatek jest pomniejszany dokładnie o kwotę przekroczenia limitu. Przykładowo osoba pobierająca 3000 zł brutto emerytury otrzyma czternastkę niższą o 100 zł, natomiast przy świadczeniu wynoszącym 3500 zł brutto dodatek zostanie zmniejszony już o 600 zł. Jeżeli po takim wyliczeniu wysokość 14. emerytury spadnie poniżej 50 zł brutto, ZUS całkowicie wstrzymuje wypłatę.
Kto otrzyma pełną kwotę czternastki?
Pełna 14. emerytura w wysokości 1978,49 zł brutto przysługuje osobom, których emerytura, renta lub łączna wartość pobieranych świadczeń nie przekracza 2900 zł brutto. Prawo do dodatku jest ustalane według stanu na 31 sierpnia 2026 roku, dlatego właśnie wysokość świadczenia obowiązująca tego dnia będzie decydowała o kwocie wrześniowej wypłaty. Czternastkę otrzymają nie tylko emeryci, ale również osoby pobierające m.in. renty z tytułu niezdolności do pracy, renty socjalne i rodzinne, emerytury pomostowe, świadczenia przedemerytalne czy nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Warunkiem jest jednak posiadanie prawa do wypłaty świadczenia na dzień 31 sierpnia - jeśli emerytura lub renta zostanie zawieszona, dodatkowe świadczenie nie przysługuje.
Przed wrześniową wypłatą warto sprawdzić przede wszystkim kwotę brutto emerytury lub renty widniejącą w ostatniej decyzji ZUS, ponieważ to ona stanowi podstawę obliczenia czternastki. Szczególną uwagę powinny zwrócić osoby pobierające więcej niż jedno świadczenie, w tym rentę wdowią, gdyż ich łączna wartość może przekroczyć limit 2900 zł brutto i spowodować obniżenie dodatku. W przypadku renty rodzinnej obowiązuje też zasada, zgodnie z którą przysługuje jedna 14. emerytura dzielona pomiędzy wszystkich uprawnionych, a nie odrębne świadczenie dla każdej osoby. Jeżeli po otrzymaniu decyzji okaże się, że ZUS nieprawidłowo ustalił wysokość dodatku lub pominął okoliczności mające wpływ na jego wyliczenie, świadczeniobiorca ma prawo złożyć odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
