Reklama

Reklama

Jak kształtować odporność psychiczną u dzieci?

W jaki sposób budować odporność psychiczną u dzieci, aby potrafiły radzić sobie z wyzwaniami, a porażki traktowały jako lekcję na przyszłość? Wyjaśnia Marzena Jankowska - psycholog, ekspert Wyższej Szkoły Bankowej w Chorzowie i Katowicach.

Odporność psychiczna to umiejętność skutecznego radzenia sobie z  trudnymi, stresującymi sytuacjami w życiu, bez poczucia wypalenia. Tylko częściowo jest uwarunkowana genetycznie. Duży wpływ na jej kształtowanie ma m.in. wychowanie i wsparcie dane przez rodziców czy nauczycieli. 

Odporni psychicznie, czyli jacy?

Reklama

Na odporność psychiczną składają się cztery elementy. Po pierwsze, zaangażowanie w realizację własnych celów. Osoby mniej odporne psychicznie szybciej się poddają i rezygnują z wykonywania zadania czy podjęcia działania. Rozpatrują porażkę w negatywnych kategoriach, obwiniając się, że nie są wystarczająco dobrzy, mądrzy, utalentowani.

U dzieci wrażliwych psychicznie może pojawić się w głowie przekonanie "ja się do tego nie nadaję, więc nie warto się tym zajmować". Tymczasem dziecko odporne psychicznie, jeśli doświadcza trudności, myśli, że skoro coś mu się nie powiodło, to może trzeba próbować więcej, bardziej, inaczej.

Drugi składnik to poczucie własnej wartości, rozumianej jako pewność siebie i swoich umiejętności. Jeśli będziemy kształtować tę kompetencję u dzieci, zaprocentuje ona w przyszłości w życiu osobistym i zawodowym.

W badaniach Światowej Organizacji Zdrowia, przeprowadzonych w 42 krajach, polskie dziewczynki znalazły się na ostatnim miejscu pod względem poczucia własnej wartości. Zauważalna jest tendencja, że do pewnego momentu w rozwoju dziecka pewność siebie u dziewczynek i chłopców rośnie równomiernie. Później u chłopców dalej wzrasta, a u dziewczynek przeciwnie - spada.

Kolejnym elementem odporności psychicznej jest poczucie wpływu. Przekonanie, że to ja decyduję o tym, co będzie działo się w moim życiu. Osoby wrażliwe, kiedy mają problem, zamartwiają się, co one teraz zrobią. Odporni wychodzą z założenia, że sytuacja problemowa wynika z podejmowanych wcześniej decyzji. Zastanawiają się, co mogą zrobić w przyszłości, żeby takiej sytuacji uniknąć, co mogą zrobić lepiej.

W kształtowaniu tej kompetencji upatruje się dużą rolę rodziców, nauczycieli, pedagogów, którzy powinni uświadamiać dzieciom, że to, co dzieje się w ich życiu, może być konsekwencją tego, jak się zachowują i jakich dokonują wyborów. Dzięki temu budują w dzieciach poczucie sprawstwa, niezależności i samodzielnego myślenia.

Ostatnią kompetencją jest elastyczność wobec zmieniającego się środowiska, czyli otwartość na wyzwania. Dzieciom odpornym psychicznie prawdopodobnie będzie żyło się lżej, ponieważ lepiej będą radzić sobie z codziennymi wyzwaniami i szybko zmieniającym się środowiskiem. Osoby o silnej psychice traktują zmieniające się okoliczności jako nowe szanse na rozwój, doświadczenia, a nie jako zagrożenie.

Pamiętajmy, że rozwój intelektualny i poznawczy jest ważny u dzieci, ale na pewnym etapie dorastania już niewystarczający. Dziecko może świetnie czytać, analizować dane, ale brak rozwoju emocjonalnego spowoduje deficyt kompetencji społecznych i osobistych.

Dowiedz się więcej na temat: psychologia

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje