Imiennik: Amadeusz

Pochodzenia łacińskiego, od imienia Amadeus (kochany przez Boga lub kochający Boga), popularne szczególnie w czasach średniowiecza. Polskim odpowiednikiem jest Bogumił, notowane również jako Amadaj, Amadej, Hamadej, Hamadziej, Madej. ZDROBNIENIA: Deuś. INNE FORMY: Amadej, Hamadaj, Hamadej, Homadziej. OBCE FORMY: Amadeus (ogólnie przyj. forma), Amédée (fr.), Amadeo, Amadis (hiszp.), Amadej (mac., ros., serb.), Amad, Amadeus (słoweń.), Amadeo, Amadigi, Amedeo (wł.). Forma żeńska: Amadea.
PATRON:
Św. Amadeusz z Lozanny, syn bł. Amadeusza z Auterive we Francji. Był przełożonym opactwa cystersów Hautecombe, potem został biskupem Lozanny. Jeden z najlepszych kaznodziejów swoich czasów. (Wspomnienie 27 sierpnia).Św. Amadeusz IX Sabaudzki, opiekun biednych. Syn Ludwika, księcia Sabaudii. Zasłynął z pobożności i jałmużnictwa. (Wspomnienie 30 marca).
ZNANE POSTACIE:
Amadeusz V Wielki, twórca potęgi rodu sabaudzkiego (4 IX 1249–16 X 1323). Wolfgang Amadeus Mozart, austr. kompozytor (27 I 1756–5 XII 1791). Amadeo Avogadro di Quaregna, wł. fizyk, jeden z twórców podstaw atomistycznej teorii materii (9 VIII 1776–9 VII 1856). Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, niem. kompozytor i pisarz (24 I 1776–25 VI 1822). Amadeusz I , król Hiszpanii (30 V 1845–18 I 1890). Pehr Daniel Amadeus Atterbom, szw. pisarz (19 I 1790–21 VIII 1855). Amadeo Modigliani, malarz wł. (12 VII 1884–24 I 1920).
BOHATEROWIE SZTUKI:
Cztery księgi o cnotliwym kawalerze Amadisie z Walii G.R. de Montalvo. Amadeusz Fleurissoire z powieści Lochy Watykanu A. Gide’a (1914).
NA EKRANIE:
Amadeusz, film o życiu Mozarta w reżyserii M. Formana (1984).