Przydatki to jajowody i jajniki. Ze względu na budowę anatomiczną stan zapalny jednego prawie zawsze przenosi się na drugi. Najczęściej pojawia się u młodych, aktywnych seksualnie kobiet, zwłaszcza mających kontakty z wieloma partnerami. Rzadko chorują dziewczęta przed pokwitaniem i kobiety po menopauzie. Zapalenie jest rzadkie u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną. Hormony zagęszczają śluz szyjkowy, co zmniejsza możliwość wtargnięcia do jamy macicy i jajowodów bakterii mogących wywołać stan zapalny przydatków. Bakterie te to najczęściej pałeczki okrężnicy (bytują w jelicie grubym) i przenoszone drogą płciową dwoinki rzeżączki i chlamydie. W 90 proc. infekcji drobnoustroje docierają do przydatków przez pochwę i macicę. W pozostałych przypadkach zakażenie roznosi się z krwią. Dlatego bakterie z chorych migdałków, zatok, zębów czy płuc mogą wywoływać stany zapalne przydatków. Infekcji sprzyjają też zabiegi ginekologiczne (np. wyłyżeczkowanie jamy macicy) i obecność wkładki wewnątrzmacicznej.
Bolesne objawy
Zapalenie przydatków wywołuje ostre, bolesne skurcze w dole brzucha. Może im towarzyszyć podwyższona temperatura, do 38°C, ogólne złe samopoczucie, wymioty. Czasem pojawia się nieprawidłowa wydzielina z pochwy lub szyjki macicy, krwawienia, trudności z oddawaniem moczu. A nawet dolegliwości układu pokarmowego: biegunki, zaparcia, kolka jelitowa. Podczas badania ginekologicznego kobieta odczuwa ból w miejscu przydatków. Lekarz robi USG i zleca badania laboratoryjne, które wykrywają zwiększenie liczby krwinek białych oraz podwyższone OB.
Konieczne leczenie
Jego podstawą jest podawanie antybiotyku, zwykle przez 7-10 dni. Zwalcza on stan zapalny. Stosuje się także niesteroidowe leki przeciwzapalne o jednoczesnym działaniu przeciwbólowym. Zaleca się przebywanie w cieple, najlepiej w łóżku. I stosowanie lekko strawnej diety, zwłaszcza gdy chorobie towarzyszy podwyższona temperatura ciała. W trakcie leczenia wskazana jest wstrzemięźliwość płciowa.
Skutki zaniedbania
Nieleczone lub niedoleczone zapalenie może przejść w stan przewlekły. Po okresach bezobjawowych choroba powraca. Sprzyja temu osłabienie, zmarznięcie, przemoczenie nóg, kąpiel w basenie czy morzu, a nawet nadmierny wysiłek fizyczny. Pojawiają się stany podgorączkowe, kłujące bóle w dole brzucha, zwłaszcza podczas miesiączki i seksu. Późne rozpoznanie i niewyleczenie stanu zapalnego przydatków prowadzi do zrostów okołojajowodowych i okołojajnikowych. Powodują one takie dolegliwości, jak wzdęcia brzucha i uczucie pełności. Ale mogą też prowadzić do niepłodności, ciąży pozamacicznej i utrwalenia tyłozgięcia macicy, które powoduje ból przy stosunku i utrudnia zajście w ciążę. Kons.: dr n. med. Jacek Tulimowski, ginekolog-położnik
