Wróżby są najstarszym znanym ludzkości sposobem poznania przyszłości. Dawniej wierzono, że są dni, kiedy duchy przodków wracają na ziemię i odsłaniają przed nami odrobinę nieznanego. I dlatego wróżbom miłosnym sprzyjał początek adwentu; panny wróżyły zamążpójście w wigilię świętego Andrzeja, a kawalerowie w przeddzień świętej Katarzyny.
"Na noc św. Andrzeja dziewkom z wróżb nadzieja"
Andrzejkowe wróżby przetrwały do dziś i wciąż cieszą się niesłabnącą popularnością, mimo iż przez stulecia Kościół potępiał je jako zabobony. Mniej atrakcyjne katarzynki zostały zapomniane. Mężczyzn uspokajamy - wy także możecie wróżyć sobie w wigilię św. Andrzeja. Dzień ten należy jednak przede wszystkim do kobiet w różnym wieku i różnego stanu: panien, wdów i rozwódek. Wszystkie one, trochę dla zabawy, a trochę na serio, próbują dowiedzieć się co je spotka w nadchodzącym roku.
"Noc Andrzeja świętego przyniesie nam narzeczonego"
Pochodzenie tradycji wróżb andrzejkowych nie zostało dotąd wyjaśnione. Odprawiano je na terenie całej Europy, źródła pisane wspominają o nich już w XII wieku, ale znano je i praktykowano o wiele wcześniej. Niektórzy etnografowie wywodzą je nawet ze starożytnej Grecji (i wiążą je z greckim źródłosłowem imienia Andrzej aner, andros - mężczyzna). Inni wiążą tradycję andrzejkową z kultem starogermańskiego boga płodności Freyera, patrona miłości i płodności.
"Św. Andrzeju, daj znać, co się ze mną będzie dziać?"
Istnieje wiele andrzejkowych wróżb. Wśród nich są i te stare, i te wymyślone całkiem niedawno. Każdy znajdzie coś dla siebie. Można np. wybrać się na spacer, a wracając do domu, policzyć latarnie. Jeśli liczba jest parzysta, ślub niedaleki. Można też mijając je, powtarzać w myślach: kawaler, rozwodnik, wdowiec i znów kawaler. Na kogo wypadnie przy ostatniej latarni, ten będzie twój.
Są też wróżby bardziej drastyczne. Jeśli chcesz ujrzeć we śnie przeznaczonego ci ukochanego, cały dzień pość i nie pij wody. Tuż przed położeniem się do łóżka zjedz słonego śledzia. Taka "wyszukana" kolacja na pewno wywoła sen o wodzie, a mężczyzna, który poda ci w nim napój, będzie ci przeznaczony.
Lanie wosku
Do najbardziej popularnych wróżb należy lanie wosku. Dawniej lano ołów, ale wosk jest znacznie bardziej wygodny w użyciu. Wróżby z wosku dotyczą miłości i pomyślności w nadchodzącym roku. Wosk należy przelewać przez ucho od klucza. Według dawnych wierzeń, klucz ułatwia nawiązywanie kontaktu z zaświatami, a tylko dobre duchy przodków mogą odsłonić przyszłość. Wyniki tej wróżby poznaje się, oglądając woskową płaskorzeźbę lub jej cień na ścianie. Można dopatrywać się wyglądu przyszłego partnera, atrybutów jego zawodu lub kraju, z jakiego pochodzi. Wystarczy uruchomić wyobraźnię, a cienie zaczną same mówić.
Z kształtu lanego wosku można również odczytać, jaki zawód jest nam przeznaczony. Dawniej podczas oględzin figurki należało wypowiedzieć zaklęcie: "św. Andrzeju, daj znać, co się ze mną będzie dziać?".
Sny
W całej Polsce wielką wagą przypisywano zawsze snom. Jeżeli osoba przed pójściem spać pościła przez cały dzień i modliła się do świętego Andrzeja, to w nocy z 29 na 30 listopada mógł jej się we śnie ukazać przyszły partner lub jego imię. Dla wzmocnienia wróżby podłogę wokół łóżka i pościel posypywano ziarnami lnu i konopi.
Karteczki
Innym sposobem poznania naszego przyszłego partnera jest wróżenie z karteczek. Należy na nich wypisać imiona chłopców, a potem stanąć przodem do ogniska lub świeczki i rzucić za siebie garść karteczek. Imię na karteczce, która upadnie najbliżej, stanie się w przyszłości imieniem ukochanego.
Kolejna wróżba polega na napisaniu na dużej kartce, najlepiej w kształcie serca, imion męskich. Ktoś musi stanąć naprzeciwko osoby, która sobie wróży i trzymać kartkę stroną, która nie jest zapisana. Wróżący nakłuwa długą szpilką papierowe serce, a przekłute imię będzie imieniem przyszłego partnera lub męża.
Karteczki z męskimi imionami przydadzą się także do wróżenia "na wodzie". Z karteczek należy zrobić małe okręciki, przymocować do nich małe, tortowe świeczki i puścić je w wannie lub miednicy. Jeżeli któryś pasek zapali się od świeczki, imię na nim wypisane będzie imieniem przyszłego partnera.
Kalendarzyk
Można też wróżyć z imion zapisanych w kalendarzu. Trzeba zamknąć oczy lub w ciemnych pokoju otworzyć na chybił trafił kalendarz z imionami. W ten sposób też wywróżymy sobie imię przyszłego wybranka.
Ciasto
W wielu andrzejkowych wróżbach nie można się obejść bez ciasta. Dziewczęta własnoręcznie powinny przygotować bułeczki, pyzy lub ciastka. Trzeba rzucić kawałki ciasta domowym zwierzętom. Ta dziewczyna, której ciasto zostało zjedzone jako pierwsze, jako pierwsza stanie na ślubnym kobiercu. Jeżeli ciasto zostało tylko nadgryzione, oznacza to nieszczęśliwą miłość i rozstanie, a zostawienie ciasta w kącie przez zwierzaka, staropanieństwo.
Buty
Aby dowiedzieć się która z panien, wdów i rozwódek z grona wróżących sobie osób wyjdzie pierwsza za mąż, można posłużyć się butami. Ustawiamy buty z lewej nogi rzędem w kącie pokoju. Ostatni w kolejce przestawiamy na początek. Właścicielka buta, który pierwszy dotknie czubkiem progu, może liczyć na błyskawiczną zmianę stanu cywilnego.
Z butów można też wróżyć sobie samemu. Należy wziąć jeden własny but i ustawiać go raz piętą, raz noskiem przemierzając w ten sposób cały pokój od kąta do drzwi po linii prostej. Jeśli but stanie na progu noskiem na zewnątrz, to w ciągu roku można się spodziewać ślubu lub wymarzonej miłości. Jeżeli do przodu wysunie się pięta, to trzeba będzie na to poczekać do przyszłego roku.
Wahadełko
O rychłym ślubie powie nam także wahadełko. Wystarczy zawiesić pierścionek albo obrączkę na czerwonej nitce. Potem należy ustawić wahadełko nad szklanym naczyniem wypełnionym wodą; rękę trzymać nieruchomo i obserwować obrączkę. Jeśli wahadełko nie poruszy się, upłynie wiele lat, nim spotkasz ukochaną osobę. Gdy zacznie się kołysać i uderzać o brzegi naczynia, policz ile razy zrobi to w ciągu pięciu minut. Wynik odejmij od łącznej sumy liter swojego imienia i nazwiska. Na przykład: w imieniu i nazwisku jest razem 17 liter, a obrączka uderzyła 15 razy. Oznacza to, że za dwa lata weźmiesz ślub. Jeśli wynik odejmowania jest ujemny, jeszcze w tym roku zmienisz stan cywilny.
Jabłko
Jeśli chcesz poznać pierwszą literę imienia ukochanego, zacznij obierać jabłko. Trzeba to jednak zrobić tak, żeby powstała jedna obierka. Potem rzuć ją za siebie przez lewe ramię i odczytaj literę utworzoną przez leżącą na podłodze obierzynę.
Zapałki
Do andrzejkowego wróżenia można wykorzystać także zapałki. Wystarczą dwie. Trzeba jeszcze pomyśleć życzenie, a potem zapalić zapałki i obserwować: jeżeli będą palić się "ku sobie", życzenie spełni się w ciągu roku, a jeśli nie - trzeba będzie poczekać dłużej.
Filiżanki
I jeszcze jedna prosta wróżba. Będziesz do niej potrzebować cztery filiżanki. Pod jedną schowaj obrączkę, pod drugą - monetę, pod trzecią - listek, a czwartą zostaw pustą. Filiżanki pozamieniaj miejscami i wybierz jedną z nich. Jeśli trafisz na obrączkę, czeka cię miłość, listek oznacza ślub, a moneta - bogactwo. Pusta filiżanka to znak, że nowy rok nie przyniesie zmian.
Szpilki
Prawdę o najbliższej przyszłości powiedzą nam także szpilki. Potrzebujemy 7 lub 13 szpilek. Wkładamy je do kubka, potrząsamy i wysypujemy na stół przykryty obrusem. Potem trzeba odczytać, w jakie ułożyły się litery:
A: przed Tobą podróż lub przeprowadzka
Książka
Odpowiedzi na jedno, najważniejsze pytanie możesz szukać również w książce. Sformułuj je w ten sposób, by można odpowiedzieć na nie "tak" lub "nie". Otwórz na chybił trafił książkę i sprawdź numer strony. Jeśli jest dwu- lub trzycyfrowy, dodaj do siebie cyfry, aż uzyskasz jedną cyfrę. Wynik parzysty to "tak", nieparzysty "nie".
Ubrania
Starym sposobem na "sprowadzenie" snu o ukochanym jest włożenie pod poduszkę... męskich spodni.
Można także rozwiesić obok siebie na krześle płaszcze i kurtki chłopców, którzy biorą udział w wieczorze andrzejkowym. Dziewczyna z zawiązanymi oczami wybiera jedno okrycie - na jego właściciela powinna popatrzeć łaskawszym wzrokiem. Można tę samą wróżbę powtórzyć z okryciami dziewcząt - wtedy wybiera chłopiec.
Pytania
Świat należy do odważnych i dlatego teraz coś dla was: aby wywróżyć imię ukochanej osoby, można zapytać pierwszego przypadkowo spotkanego mężczyznę (dla kobiet) lub kobietę (dla mężczyzn), jakie nosi imię. Takie imię będzie też nosić przyszły partner.
Wróżb jest całe mnóstwo, nie sposób wspomnieć o wszystkich. Przede wszystkim liczy się jednak dobra zabawa i... dobre wróżby. Czego wam dzisiaj serdecznie życzymy...
