W sytuacji, kiedy osoba zmarła nie zostawiła testamentu, w grę wchodzi tzw. dziedziczenie ustawowe, czyli na zasadach określonych w Kodeksie Cywilnym. Kodeks ten dzieli natomiast spadkobierców na pięć grup i, co ważne, osoby z dalszej grupy dziedziczą tylko wtedy, gdy nie doszło do dziedziczenia w grupie przed nimi. Jak wygląda kolejność?
Pierwsza grupa: Małżonek i dzieci
Pierwszymi osobami, upoważnionymi do dziedziczenia są dzieci spadkodawcy oraz małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych, ale małżonek nie może otrzymać mniej niż jedna czwarta całości spadku.
Co w sytuacji, gdy dziecko nie dożyje otwarcia spadku? Wtedy w jego miejsce wchodzą zstępni (wnuk, prawnuk itd.) i dzielą między siebie w równych częściach przypadający udział. Do zstępnych zalicza się również dzieci przysposobione.
Czytaj również: Kto odziedziczy spadek po bezdzietnym? Wątpliwości rozwiewa dziedziczenie ustawowe
Druga grupa: Małżonek i rodzice
Do drugiej grupy spadkobierców zalicza się małżonka i rodziców spadkodawcy. Jeśli spadkodawca nie pozostawił po sobie zstępnych, rodziców i rodzeństwa, to cały spadek dziedziczy małżonek. Rodzice i małżonek dostają spadek wtedy, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie dzieci, wnuków i prawnuków.
Małżonkowi należy się połowa spadku, rodzice zmarłego otrzymują po jednej czwartej spadku.
Gdy zmarły w chwili śmierci nie pozostawał w związku małżeńskim, to cały spadek przejmują rodzice.
Trzecia grupa: Babcia i dziadek
Jeśli małżonek, zstępni, rodzice, rodzeństwo i dzieci rodzeństwa nie mogą dziedziczyć, wtedy majątek po swoim wnuku mogą otrzymać dziadkowie. Dziadkowie dziedziczą w częściach równych, a jeśli któreś nie dożyło otwarcia spadku, to przypada on zstępnym. Krąg uprawnionych w tym wypadku mocno się poszerza, bo obejmuje już wujów, stryjów, ciotki itd.
Grupa czwarta: Pasierbowie
Majątek po zmarłym mogą dziedziczyć również pasierbowie, czyli dzieci małżonka spadkodawcy z innego związku. Dziedziczą oni oczywiście tylko w sytuacji, gdy nie ma małżonka spadkodawcy ani innych krewnych uprawnionych do spadkobrania.
Grupa piąta: Państwo
W sytuacji, gdy spadkodawca nie ma żadnej rodziny i krewnych, spadek przypada gminie w ostatnim miejscu jego zamieszkania. Jeśli nie da się ustalić ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Polsce, to właściwym sądem jest sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część. Ostatecznie sądem spadku jest sąd rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy.
Zobacz również: Do skrzynek seniorów trafią listy od ZUS. Ważna informacja!
