Reklama

Reklama

Opieka paliatywna - kiedy jest konieczna?

Dom jest najbardziej naturalnym miejscem dla chorych. Dlatego, to właśnie tam powinniśmy obejmować opieką osoby przewlekle chore, o ile oczywiście jest to możliwe. Z tego samego powodu dobrze sprawdzają się również hospicja domowe, zwłaszcza teraz, w czasie pandemii, która sprawia, że wracamy do naszych korzeni – mówi prof. Wojciech Leppert, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny paliatywnej z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Monika Wysocka, PAP Zdrowie: Na czym polega medycyna paliatywna?

Wojciech Leppert: - Słowa hospicjum, opieka paliatywna niejednokrotnie powodują niedobre skojarzenia, dlatego od jakiegoś czasu używamy terminu "opieka wspierająca", które zdaje się być lepiej akceptowane. Zresztą to adekwatne - nasza praca polega na oferowaniu szeroko pojętego wsparcia chorym. To opieka całościowa, czyli obejmująca objawy wymagające leczenia i wszystkie inne problemy, które występują u chorych, także te dotyczące sfery psychologicznej, socjalnej, duchowej. Wsparcie obejmuje również rodzinę pacjenta, zwłaszcza w warunkach domowych. Opieka nad chorymi przewlekle jest bowiem bardzo obciążająca, więc często pomocy wymagają całe rodziny, a nawet profesjonalni opiekunowie, zatrudnieni do pomocy przy chorym. 

Reklama

Kto jest kierowany do opieki paliatywnej?

- Pacjenci, u których występuje poważne cierpienie związane z chorobą o niekorzystnym rokowaniu, z nasilonymi objawami wymagającymi leczenia i powodującymi szereg zaburzeń zarówno w sferze fizycznej jak i psychicznej. Warto pamiętać, że pacjent cierpi nie tylko z powodu bólu, ale także dlatego, że choroba postępuje uniemożliwiając mu normalne, codzienne funkcjonowanie. A to zaburza sferę społeczną i psychiczną.

Jest coś takiego jak wczesna opieka paliatywna?

- Mówi się o niej już od jakiegoś czasu. W 2010 r. w bardzo prestiżowym czasopiśmie naukowym The New England Journal of Medicine ukazał się artykuł, w którym autorzy wykazali, że wczesna opieka paliatywna daje wymierne korzyści w postaci poprawy jakości życia, a to jest przecież głównym celem opieki paliatywnej. Co ciekawe wykazano także, że chorzy żyli dłużej, a byli to pacjenci z rozsianym niedrobnokomórkowym rakiem płuca, chorobą o niekorzystnym rokowaniu. Jak widać takie postępowanie ma sens, dlatego zachęcamy, aby chorzy byli kierowani do nas wcześniej, nie w ostatnim stadium choroby. Mamy wtedy okazję lepiej ją zorganizować, a pacjent bardziej na tym skorzysta.

Jakie wyzwania stoją przed medycyną paliatywną?

- Chcemy, żeby ta opieka nie była oderwana od innych dziedzin medycyny i jednocześnie zachowywała pewne wartości etyczne. Opieka paliatywna jest stosunkowo młodą dziedziną musimy więc starać się o jej właściwe miejsce w systemie ochrony zdrowia. Obecnie, opieką paliatywną najczęściej obejmowani są chorzy na nowotwory, ale istotnym wyzwaniem jest opieka nad pacjentami z chorobami nienowotworowymi, u których często występują objawy postępującej choroby i którzy wymagają naszej pomocy. Dlatego integracja z innymi dziedzinami medycyny wydaje się być bardzo istotna i może poprawić znacznie jakość naszej opieki.

Czy chorzy mogą być objęci opieką paliatywną, pozostając w domu?

- Jak najbardziej! Dla nas tak naprawdę to jest podstawa, punkt wyjścia. Już nestor polskiej opieki paliatywnej profesor Jacek Łuczak promował taki model pomocy chorym podkreślając, że najbardziej naturalnym miejscem dla chorych jest dom i dlatego to właśnie tam powinniśmy obejmować opieką chorych przewlekle. Początki ruchu hospicyjnego w Polsce były związane z wolontariacką posługą lekarzy, pielęgniarek i osób innych zawodów, które zapewniały pacjentom opiekę i wsparcie w domach. Stąd wzięły się hospicja domowe, które notabene świetnie sprawdzają się właśnie teraz, w czasach pandemii, kiedy wielu pacjentów obawia się pobytu w szpitalu, gdzie jest ograniczony kontakt z rodziną i gdzie w ich odczuciu można ulec zakażeniu.

Co chory może otrzymać w ramach takiej opieki?

- Są trzy formy opieki paliatywnej: domowa, stacjonarna i ambulatoryjna. 

- Opieka domowa w postaci hospicjum domowego, gdzie w stałych interwałach czasowych odbywają się wizyty członków wieloprofesjonalnego zespołu: lekarza (dwa razy w miesiącu), pielęgniarki (dwa razy w tygodniu) i w razie potrzeby - fizjoterapeuty, psychologa, czy innych, np. pracownika socjalnego, osoby duchownej, woluntariuszy.

- Druga forma to opieka stacjonarna - chory jest przyjmowany na oddział medycyny paliatywnej lub do hospicjum stacjonarnego i tam staramy się zrobić wszystko, aby poprawić jakość życia. Dążymy jednak do tego, aby po kilku dniach lub tygodniach chory mógł wrócić do domu.

- Trzeci rodzaj to opieka ambulatoryjna, czyli poradnia medycyny paliatywnej, gdzie chory, jeżeli jest w dobrym stanie ogólnym, przychodzi do nas sam, a jeśli nie jest w stanie, rodzina zgłasza się do nas ze skierowaniem i wspólnie ustalamy, która forma byłaby najwłaściwsza - czy hospicjum domowe, czy może, przy stabilnym stanie ogólnym, rzadsze odwiedzanie chorych w domu w ramach poradni medycyny paliatywnej.

- Istnieją nieliczne dzienne ośrodki opieki paliatywnej i szpitalne zespoły wspierające opieki paliatywnej (głównie działające, jako konsultacje lekarza specjalisty medycyny paliatywnej dla chorych leczonych na różnych oddziałach w szpitalach, które nie posiadają oddziału medycyny paliatywnej). Chcielibyśmy, aby te dwie ostatnie formy opieki paliatywnej uzyskały finansowanie NFZ, który obecnie finansuje hospicja domowe, opiekę stacjonarną i poradnię medycyny paliatywnej, a także hospicja domowe dla dzieci i opiekę perinatalną.

Dowiedz się więcej na temat: opieka paliatywna | hospicjum

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje