Najgłośniejsze porwanie przedwojennej Polski

Dziennikarskie hieny oczekiwały, że to będzie sprawa dekady. Kidnaperska afera na miarę głośnego porwania dziecka Lindbergha, które właśnie wstrząsnęło Ameryką. W historii nic się jednak nie zgadzało. Nie było gangsterskiej szajki, ani żądań bajecznego okupu. Kto więc i z jakiej przyczyny uprowadził małą córeczkę konsula?

Bucik był uwalany błotem i w tej konkretnej chwili to była dla Patsy sprawa najwyższej wagi. Próbowała wycierać jeden trzewik o drugi. Uparta, brunatna plama w odpowiedzi przeskoczyła na przeciwną stronę. Dziewczynka ratowała się patykiem. Brązowe zabrudzenie nie dość, że nie znikło, to jeszcze rozniosło się na pończochy. Tego było już za wiele. Nadąsana Patsy zdecydowała, że potrzebuje pomocy.

Reklama

"Marysiu... Maaarysiu..." - powtarzała, szarpiąc rękę swojej bony. Bez skutku. Opiekunka całą uwagę poświęcała jakiemuś obcemu panu. Nie wiedzieć czemu co chwilę wybuchała sztucznym śmiechem, dziwnie się prężyła, a twarz miała czerwoną prawie jak pomidor. Przede wszystkim zaś - w ogóle nie zwracała uwagi na swoją podopieczną.

Patsy tupnęła nóżką, a do przymrużonych oczu już zaczęły jej napływać łzy. Miała całe cztery latka. I jako duża dziewczynka dobrze wiedziała, że nic tak nie działa na piastunki jak płacz. Tym razem jednak efekt był w najlepszym razie połowiczny. Maria z irytacją warknęła, że przecież zaraz za ławką są krzaki. I właśnie tam kazała czyścić obuwie.

Patsy momentalnie się rozchmurzyła. Wyprawa w zarośla to była prawdziwa przygoda! Dziewczynka chwyciła swój kijaszek, stanęła dumnie wyprostowana i niczym żołnierz na defiladzie pomaszerowała w chaszcze. Szybko zniknęła za najbliższym krzakiem. I trzeba było dobrych trzydziestu minut, by zajęta flirtem bona - Maria Stanisławiak - uświadomiła sobie, że dziecko jeszcze nie wróciło.

Patsy nie wraca

Opiekunkę oblał zimny pot. Spanikowana biegała między ławkami, przepytywała inne niańki i zaczepiała każde dziecko, które na pierwszy rzut oka przypominało Patsy. Czas mijał, a dziewczynki nigdzie nie było widać. Zupełnie jakby rozpłynęła się w powietrzu. Maria wiedziała, że im dłużej będzie zwlekać, tym pewniej wina zostanie zrzucona właśnie na nią. Poza tym przetrząśnięcie w pojedynkę pięciu hektarów warszawskiego Parku Ujazdowskiego nastręczało nie lada trudności. Trzeba było wołać pomocy. Zdyszana opiekunka wparowała do mieszkania swoich pracodawców przy ulicy Górnośląskiej 16. Łamiącym się głosem przekonywała, że tylko na moment zajęła się rozmową. I to rzecz jasna nie z żadnym chłopcem, ale z innymi niańkami. Chwila nieuwagi wystarczyła, by dziecko samowolnie się oddaliło.

Matka Patsy, Gwendolina, natychmiast przystąpiła do działania. Kazała dzwonić po męża, a sama pognała do parku, by ratować córkę. Było po szóstej wieczorem. Dziewczynka zniknęła już ponad godzinę wcześniej i jej los pozostawał nieznany. Na szczęście jeszcze się nie ściemniało - był w końcu środek lata. Nie było też ryzyka, że dziewczynka zmarznie. Temperatura sięgała dwudziestu pięciu stopni, niebo było bezchmurne. Tylko należało koniecznie znaleźć ją przed zachodem słońca.

Po kolejnym kwadransie w parku zaroiło się od policji. Oddział funkcjonariuszy rozproszył się wśród alejek, stanowczo zatrzymując wszystkie małe dziewczynki. Zgrupowano je w jednym miejscu i wbrew protestom opiekunów poddano żywiołowemu przesłuchaniu. W mieście trwała tymczasem bezprecedensowa mobilizacja aparatu śledczego.

Rozesłano sto patroli pieszych i motocyklowych. Alarm dotarł na każdy komisariat. Funkcjonariusze pracujący na rogatkach Warszawy zatrzymywali i przeszukiwali samochody. Powiadomiono też służby prowincjonalne, w obawie, że porywacze postarają się wywieźć dziewczynkę poza stolicę. Porywacze, bo dla Antoniego Sitkowskiego, szefa warszawskiego Urzędu Śledczego, nie ulegało wątpliwości, że musi chodzić o znacznie więcej niż zwykłe zaginięcie. Patsy była córką amerykańskiego konsula, Stewarta E. McMillina. Afera groziła międzynarodowym skandalem. A przecież cały świat wiedział, że w podobnych sprawach nie wolno na nic czekać.

Nowa lindbergjada

Był sierpień 1932 roku. Niespełna pół roku wcześniej w ojczyźnie McMillina doszło do zbrodni okrzykniętej sprawą stulecia. Z łóżeczka we własnym domu zniknęło dwudziestomiesięczne dziecko: synek sławnego pilota i kawalera Medalu Honoru, Charlesa Lindbergha. Rodzina zapłaciła porywaczom zawrotną kwotę pięćdziesięciu tysięcy dolarów. Dzisiaj, uwzględniając inflację, byłby to niemal milion. W zamian otrzymali tylko zwłoki dziecka. Inspektor Sitkowski nie zamierzał pozwolić, by podobna historia powtórzyła się w Polsce, i to na jego warcie. Jeśli jakaś zuchwała banda została ośmielona informacjami o sprawie Lindbergha, to należało działać bez litości.

Rodzina dziewczynki nikomu nie ufała, a inspektor tylko podsycał paranoję zamorskiego dyplomaty i jego małżonki. Szybko aresztowano Marię Stanisławiak, bo przecież przygodny flirt w parku mógł być przykrywką dla wyrachowanej akcji kryminalnej. Następna w kolejce była kucharka McMillinów. Pracodawcy wiedzieli, że w przeszłości zdarzało jej się spraszać do domu bliżej nieokreślonych mężczyzn. A to stawiało ją w bardzo niekorzystnym świetle.

Wreszcie McMillinowie przypomnieli sobie o Helenie Szkudlarskiej. I to właśnie na nią padło główne podejrzenie. Szkudlarska była poprzednią niańką Patsy. Podobno źle się prowadziła, a do uszu McMillinów dotarło, że leczy się na syfilis lub inną chorobę weneryczną. Zgorszeni szybko wypowiedzieli jej posadę, na odchodnym wysłuchując rzucanych w gniewie pogróżek. Wtedy wydawało się, że to tylko puste pokrzykiwania. Teraz jednak konsul nabrał pewności, że jeśli ktoś porwał Patsy, to właśnie niemoralna i naznaczona kiłą Szkudlarska.

Jeszcze zanim dzień dobiegł końca, kobietę przyskrzyniono i poddano intensywnemu przesłuchaniu. W apartamencie McMillinów trwało tymczasem gorączkowe oczekiwanie na wyniki śledztwa. Wreszcie około północy rozległ się dzwonek telefonu. Konsul zerwał się z miejsca i podbiegł do słuchawki. Z twarzy odpłynęła mu cała krew. Słuchał przez moment, aż wreszcie wydał z siebie głośne westchnienie ulgi. Dziewczynka się znalazła. Przerażona, zapłakana, ale żywa.

Ile gazet, tyle wersji prawdy

Relacje poszczególnych gazet wzajemnie się wykluczały. Wyglądało to tak, jakby brukowce opisywały kilka różnych historii. Albo - jakby ktoś usilnie starał się wyciszyć sprawę i zatuszować co bardziej drastyczne szczegóły.

 "Ilustrowana Republika" donosiła, że dziewczynka wałęsała się po ulicy i do komisariatu odprowadziły ją jakieś przypadkowe kobiety. Dziennikarze sugerowali, że niezidentyfikowany wspólnik Szkudlarskiej spanikował na wieść o jej uwięzieniu. Nie mając innego wyjścia, wypuścił dziecko.

"Dobry Wieczór" posunął się w swoich wnioskach jeszcze dalej. Na pierwszej stronie numeru z 13 sierpnia informowano, że... do żadnego porwania nie doszło. Dziecko "biegało, skakało", a wreszcie - samo oddaliło się od opiekunki. Dziewczynka w pojedynkę przeszła dobrze ponad kilometr, a gdy była już niemal na końcu ulicy Czerniakowskiej, "przystanęła i zaczęła płakać, mówiąc, że chce do tatusia". Tutaj zaopiekowali się nią dobrzy ludzie.

Gazety nie były w stanie zgodzić się nawet co do sylwetki głównej bohaterki. Dla jednych była ona zagubionym, gaworzącym wyłącznie po angielsku malcem. Dla innych - wyjątkowo rezolutną jak na swój wiek dziewczynką, która poza mową ojczystą władała też językiem polskim i niemieckim.

 "Nie mogę zostawić dziecka, bo się rozpłacze"

Musiał minąć kolejny dzień, by prasa zaczęła prezentować wspólny front. I by zaczęto węszyć w poszukiwaniu prawdy. Najlepiej takiej jej wersji, która ściągnie uwagę czytelników i sprawi, że przed kioskami ustawią się tłumy rozemocjonowanych ludzi, gotowych wydać po 10 groszy za najnowszy numer bulwarówki.

Ustalono, że dziewczynka w istocie sama odeszła od bony. Po wyczyszczeniu butów zajrzała do publicznego szaletu, a potem zaczęła beztrosko zwiedzać resztę parku. W pewnym momencie drogę zastąpił jej nieznany mężczyzna. Obiecywał, że pomoże znaleźć drogę do ławki, na której siedziała Maria Stanisławiak. Zamiast tego zaprowadził Patsy aż na ulicę Czerniakowską i kazał wejść do podrzędnej restauracji, mieszczącej się pod numerem 193.

Dla siebie zamówił wódkę. Dziecku natomiast kupił wafle i wodę sodową. Głaskał Patsy po głowie, przytulał, robił wszystko, by ją uspokoić. W knajpie spędził kilka godzin, w międzyczasie wychodząc parę razy na zewnątrz i zaraz wracając. Rachunek rósł, a tymczasem mężczyzna nie dawał znać, że jest gotów go uregulować. Obsługa zaczęła zwracać na niego coraz baczniejszą uwagę.

Jegomość był obdartusem, co widocznie kontrastowało ze schludnym ubraniem dziewczynki. Na dodatek wiercił się niespokojnie, wyglądał za okno, wyraźnie się czymś niepokoił. Zniecierpliwiona właścicielka knajpy, Kazimiera Opatkowska, podeszła do jego stolika i zażądała pieniędzy. Później opowiadała prasie, że od początku miała złe przeczucia. Raczej jednak w kwestii rachunku niż niedobranego towarzystwa.

Zainteresował cię ten artykuł? Na łamach portalu CiekawostkiHistoryczne.pl przeczytasz również o tym, jak wyglądało życiu przedwojennych prostytutek

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje