Jeżyny – na anemię, wysoki cukier i rany

Jeżyny należą do rodziny roślin różowatych. Kształtem przypominają owoce maliny. Krzewy obu roślin też są podobne, choć jeżynowe mają więcej kolców i dłuższe pędy. Owoce jeżyny, w zależności od gatunku, mają różną barwę - od ciemnofioletowej po niemal czarną. Różnorodność form utrudnia klasyfikację jeżyn. Tylko w Polsce - zależnie od ujęcia statystycznego - mamy od 50-90 różnych gatunków tej rośliny.

Zobacz również: Wosk pszczeli w pielęgnacji i leczeniu

Medycyna ludowa najczęściej korzystała z leczniczych właściwości soku z jeżyn, którym leczono przeziębienia i inne infekcje górnych dróg oddechowych. Nie mniejszą popularnością cieszyły się napary i wywary z liści rośliny.

Wywar z liści, podobnie jak sok z owoców jeżyny, zalecano przy przeziębieniach, grypie i innych infekcjach, zwłaszcza jeśli towarzyszyła im podwyższona temperatura. Napar z bogatych w garbniki liści jeżyn stosowano przeciwbiegunkowo.

Zobacz również: Kto nie powinien pić octu jabłkowego? Skutki mogą być opłakane

Dziś najczęściej doceniamy jeżyny za ich potencjał przeciwutleniający. Jak większość warzyw i owoców o bardzo ciemnym kolorze, jeżyny są prawdziwą skarbnicą antyoksydantów. Powinny znaleźć się w jadłospisie osób, które myślą o profilaktyce chorób nowotworowych. Jeżyny są też szczególnie korzystne dla diabetyków i osób z insulinoopornością, a także w profilaktyce i leczeniu anemii.

Newsy: Jak suszyć grzyby?

Jeżyny są rekomendowane nie tylko dla osób z już zdiagnozowaną cukrzycą, ale też przy insulinooporności i genetycznym obciążeniu nieprawidłowościami w zakresie metabolizmu węglowodanów. Warto włączyć je do diety z kilku powodów.

Po pierwsze, jeżyny mają wysoką wartość odżywczą i niską kaloryczność. Ten zestaw cech jest pożądany w doborze produktów do diety cukrzycowej. Utrzymanie prawidłowej masy ciała jest jednym z najważniejszych wskaźników w leczenia chorób metabolicznych. Dlatego diabetycy powinni bazować na produktach o niskim ładunku energetycznym, nie rezygnując z ich jakości.

Po drugie, mają niski indeks glikemiczny (IG=25), co oznacza, że po spożyciu jeżyn nie dojdzie do nagłego wyrzutu cukru we krwi.

Po trzecie, jeżyny są bardzo bogate w błonnik. Surowe włókno roślinne usprawnia pracę jelit i pobudza trawienie, co ma ogromne znaczenie w leczeniu cukrzycy. Błonnik spowalnia też wchłanianie węglowodanów w przewodzie pokarmowym i pomaga w utrzymaniu stałego poziomu cukru we krwi.

Po czwarte, zwiastujące koniec lata jeżyny hamują przyswajanie enzymów, które odpowiadają za przyswajanie węglowodanów.

Współczesna fitoterapia poleca również wodne wyciągi z liści jeżyny, które - podobnie jak owoce - wpływają na normalizację poziomu cukru we krwi.

Jeżyny zawierają żelazo - pierwiastek kluczowy w profilaktyce i leczeniu anemii. Co ważne, obfitują również w witaminę C, która zwiększa przyswajalność jonów żelaza w przewodzie pokarmowym. Zjadając dwustugramową porcję jeżyn, dostarczymy do organizmu 16 proc. dziennego zapotrzebowania na żelazo i aż 70 proc. na witaminę C.

Zarówno świeże, jak i przetworzone owoce powinny być stałym elementem jadłospisu osób z niedoborami żelaza i anemią. Warto stosować je również profilaktycznie. Jeżyny nadają się do mrożenia i obróbki termicznej, dzięki czemu możemy z nich korzystać przez cały rok. Soki, dżemy i konfitury z tych owoców warto wprowadzić do diety nie tylko ze względów smakowych, ale też zdrowotnych.

Z leczniczych właściwości liści jeżyn korzystano już za czasów Hipokratesa. Przygotowane na bazie świeżych i suszonych liści jeżyn napary wykorzystywano do przemywania trudno gojących się ran. Mądrość ludową potwierdziły badania naukowe. Wykazano, że dzięki zawartości taniny i garbników, liście jeżyn działają ściągająco i zwężają naczynia krwionośne. Gojeniu ran sprzyjają też ich właściwości przeciwzapalne, przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne. Przy małych ranach można stosować okłady z liści jeżyny. Duże warto przemywać sporządzonym na ich bazie naparem.