W sytuacjach stresowych kondycja mojej skóry wyraźnie się pogarsza. Staje się bardziej przesuszona, zaczerwieniona, a nawet zaczyna swędzieć. Nie jestem wyjątkiem. Moja siostra przed ślubem dostała wysypki, a kolega ze studiów po każdej sesji egzaminacyjnej miał nawrót trądziku. Stany naszego umysłu i skóry są bardziej ze sobą powiązane, niż nam się wydaje.
- Wszystko dlatego, że w skórze znajduje się mnóstwo połączeń nerwowych - tłumaczy dr Tom Mammone, dyrektor Centrum Badań Biologicznych i Rozwoju Clinique. - Są tam po to, by dostarczyć mózgowi informację z zewnątrz, ale też by wyprowadzić z niego reakcję na nią. Nic więc dziwnego, że odpowiedzią na psychiczny stres jest fizyczny świąd, rumień czy pokrzywka - dodaje. Związkami pomiędzy stanem ducha a zdrowiem cery zajmuje się nowa dziedzina medycyny zwana psychodermatologią.
Psycholog na piękną cerę?
- Lekarze zawsze intuicyjnie wiedzieli, że niektóre problemy skórne można wyleczyć jedynie we współpracy z psychologiem. Dzisiaj mamy coraz więcej naukowych badań potwierdzających takie myślenie - mówi dr Ewa Chlebus z warszawskiej kliniki Nova Derm. Podstawą psychodermatologii jest holistyczne podejście do pacjenta. Istotne staje się nie tyle leczenie objawów, co chorego człowieka. U podstaw wielu schorzeń skóry często leżą emocje, zwłaszcza te wywoływane przez stres. Niebezpieczne stają się wtedy, gdy trwają długo, jak np. podczas bolesnego rozwodu.
- Nasz organizm produkuje wtedy kortyzol, hormon stresu, który powoduje spadek odporności skóry - tłumaczy dr Mammone. - Tym samym nie ma ona siły, by odpierać ataki wolnych rodników, które z kolei powodują uszkadzanie jej komórek. Efekt? Przyspieszone starzenie. Jako dowód wystarczy przyjrzeć się zdjęciom polityków przed i po stresującej kadencji. Różnica w ich wyglądzie jest ogromna - dodaje dr Mammone. W takich sytuacjach warto rozważnie zaplanować pielęgnację.
Diagnoza: skóra zestresowana
Co lubi skóra w stresie? Bogate konsystencje kremów uzupełniające jej naruszoną barierę hydrolipidową. Na pewno spodobają jej się też antyoksydanty, które wspomogą walkę z wolnymi rodnikami i przyspieszą naprawę uszkodzeń, oraz formuły hypoalergiczne, bo zestresowana skóra może być nadwrażliwa. Często jednak sam kosmetyk nie wystarczy. Problemy psychiczne nasilają choroby, do których mamy predyspozycje: trądzik, łuszczycę, pokrzywkę czy atopowe zapalenie skóry. Mogą też być ich przyczyną. Dermatolog oprócz leków powinien wtedy zaproponować konsultacje z psychologiem, a nawet psychiatrą. W USA to norma, w Polsce - cały czas temat tabu. Niesłusznie, bo połączenie sił z obydwu dziedzin daje świetne efekty. Zadziałać może też zmiana stylu życia.
- Połowa pacjentów z trądzikiem wieku dorosłego cierpi na niego z powodu swoich codziennych przyzwyczajeń - mówi dr Chlebus. - To w pewnym sensie choroba cywilizacyjna, ponieważ zapadają na nią często osoby ambitne, stawiające sobie zbyt wysokie wymagania. Dopóki w ich życiu brakować będzie miejsca na odpoczynek czy dobrą dietę, dopóty leczenie farmakologiczne będzie tylko wyciszaniem objawów. Przy najbliższej stresującej sytuacji trądzik powróci ze zdwojoną siłą - dodaje pani doktor.
Piękna za wszelką cenę?
Stres wpływa na ciebie i twoją skórę, ale nie oznacza to, że nie masz nad nim kontroli. - Ćwicz, bo wysiłek fizyczny powoduje wydzielanie redukujących stres endorfin, zapisz się na relaksującą jogę albo dużo spaceruj - radzi dr Tom Mammone. Kiedy wiadomo, że przyczyną problemów ze skórą są wewnętrzne rozterki? Gdy mimo stosowanej kuracji dermatologicznej efektów nie widać. Dlatego tak ważny jest dobry kontakt lekarza z pacjentem, który pozwoli odkryć prawdziwą przyczynę choroby. Czy zatem niedługo wizyta u dermatologa będzie odbywać się na kozetce jak u psychoterapeuty? Niewykluczone, biorąc pod uwagę statystyki. Aż 40 proc. osób mających choroby skórne cierpi równocześnie na zaburzenia psychiczne. Działa to i w drugą stronę: zły wygląd skóry staje się przyczyną złego samopoczucia, obniżonego poczucia własnej wartości, a nawet depresji. Nie można go lekceważyć!
Wizyta u dermatologa staje się jednocześnie początkiem poprawy kondycji umysłowej. Jeden z wielu aspektów psychodermatologii to także dążenie do bycia piękną za wszelką cenę. - W USA zbadano osoby, które korzystają z zabiegów medycyny estetycznej. Aż co piąta z nich oczekuje zbyt wielkich efektów i, co za tym idzie, diametralnej zmiany swojego życia - mówi dr Chlebus. - Rozczarowanie brakiem spodziewanych profitów albo spowoduje załamanie nerwowe pacjenta, albo skłoni go do złożenia pozwu w sądzie... - dodaje.
Coraz więcej osób popada też w uzależnienie od urody. Paradoksalnie, bez korzyści dla wyglądu. Przesadnie napompowane usta, zbyt duża ilość botoksu kompletnie pozbawiająca twarz mimiki, wymyślanie sobie kolejnych urodowych usterek - to wszystko może sygnalizować głębsze problemy natury psychicznej. Dlatego zadaniem dermatologa staje się nie tylko leczenie skóry, ale też zaglądanie w najgłębsze zakamarki ludzkiej duszy.
Marta Urbaniak








