Dereń jadalny – właściwości i zastosowanie

Dereń jadalny zyskał uznanie naszych przodków. Już przed wiekami doceniano jego właściwości lecznicze. Dziś znów cieszy się zainteresowaniem. Powinien znaleźć stałe miejsce w diecie osób z anemią i kłopotami metabolicznymi. Z jakimi bolączkami pomoże uporać się dereń jadalny i jak wprowadzić go do diety? Wyjaśniamy.

Dereń jest bogactwem witaminy C
Dereń jest bogactwem witaminy C123RF/PICSEL

Dereń jadalny – co to za roślina?

Jedna z ulubionych roślin medycyny ludowej korzeniami sięga środkowej i południowo-wschodniej Europy. Naturalnie dereń jadalny porastał również obszary zachodniej Azji. Dziś jest uprawiany w wielu krajach świata, również w Polsce. Roślina jest niezwykle efektowna, dlatego często uprawiana jest również dla celów dekoracyjnych. Zdobi przestrzeń zarówno w czasie kwitnienia, jak i owocowania. Dereń może zakwitać już pod koniec lutego. Najczęściej  jednak jego drobne, żółte (rzadziej białe) kwiaty pojawiają się w marcu, czasem jeszcze w kwietniu.

Owocuje od sierpnia do końca października. Wtedy krzew pokrywają niewielkie, podłużne, intensywnie czerwone owoce.

Jak smakują owoce derenia jadalnego?

Najkrócej mówiąc - nie oszałamiają smakiem. Jednak nie smak, a właściwości lecznicze są ich największym walorem. Owoce derenia można spożywać na surowo, ale dopiero po przemrożeniu albo po obróbce termicznej.

Surowe są słodko-kwaśne. Jednak za sprawą wysokiej zawartości tanin najmocniej pobrzmiewa w nich cierpka nuta.

Wartości odżywcze owoców derenia jadalnego

Oprócz wspomnianych tanin, owoce derenia zawierają szereg składników o właściwościach przeciwutleniających, w tym witaminę C, beta-karoten, liczne polifenole i antocyjany (związki z grupy flawonoidów). Są też źródłem kwasów organicznych i licznych składników mineralnych, z naciskiem na żelazo. Znajdziemy w nich również potas, wapń, fosfor, magnez, miedź i mangan. Owoce derenia są skarbnicą garbników. Zawierają też fitoncydy (naturalne substancje wydzielane przez rośliny wyższe hamujące rozwój mikroorganizmów), pektyny (rodzaj błonnika) i cukry.

Dereń jadalny na anemię

Medycyna naturalna rekomenduje włączenie owoców derenia do jadłospisu z myślą o profilaktyce anemii oraz w jej leczeniu. Skuteczność uwarunkowana jest nie tylko wysoką zawartością żelaza, ale też witaminy C, która zwiększa przyswajalność jonów żelaza w przewodzie pokarmowym. Pozwala na optymalne wykorzystanie zawartego w owocach pierwiastka, który odpowiada za dotlenienie komórek. Żelazo jest ważnym składnikiem zawartej w erytrocytach hemoglobiny, która jest nośnikiem tlenu. Transportuje go do wszystkich komórek organizmu. Niedobory żelaza mogą być przyczyną niedotleniania i prowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu organów, co organizm sygnalizuje szeregiem objawów. Najczęściej pojawia się: osłabienie, bladość skóry, bóle głowy, bezsenność, pogorszenie kondycji włosów i zajady w kącikach ust.

Włączenie do menu owoców derenia jest polecane nie tylko przy anemii, ale również dla kobiet, które mają bardzo obfite miesiączki.

Dereń jadalny owocuje od sierpnia do końca października
Dereń jadalny owocuje od sierpnia do końca października123RF/PICSEL

Dereń jadalny na kłopoty trawienne

Z uwagi na zawartość kwasów organicznych, fitoncydów i garbników, owoce derenia są skuteczne przy kłopotach trawiennych. Działają przeciwzapalnie i ściągająco. Łagodzą podrażnienia w obrębie śluzówek przewodu pokarmowego i pomagają przy dyskomforcie metabolicznym. Dzięki zawartości garbników są skuteczne przy kłopotach z biegunkami. Pomagają uregulować procesy metaboliczne. Warto włączyć je do jadłospisu w trakcie diety odchudzającej.

Dereń jadalny dla zdrowia dróg moczowych

Owoce derenia mają właściwości moczopędne i sprzyjają oczyszczaniu organizmu z toksyn. Są polecane pomocniczo w leczeniu chorób nerek i układu moczowego.

Dzięki wysokiej zawartości witaminy C są skuteczne we wzmacnianiu odporności. Działają przeciwgorączkowo i są polecane przy infekcjach górnych dróg oddechowych.

Jak spożywać owoce derenia jadalnego?

Po przemrożeniu mogą być spożywane na surowo, ale nie w wersji solo nie są atrakcyjne dla kubeczków smakowych. Mają mało miąższu, są cierpkie, a w środku każdego owocu jest - proporcjonalnie do jego rozmiaru - gigantyczna pestka. Zdecydowanie lepiej najpierw ją usunąć, a potem wykorzystać owoce do przygotowania soków, syropów, dżemów, konfitur, likierów i nalewek.