Już od chwili narodzin w przewodzie pokarmowym dziecka zaczynają się pojawiać miliony bakterii. Są wśród nich bakterie obojętne dla zdrowia i te wywołujące choroby. Ale są też i takie, które pełnią bardzo pożyteczne funkcje. Są to bakterie kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus i Bifi dobacterium, czyli szczepy bakterii probiotycznych - tzw. probiotyki.
To one odpowiadają za utrzymanie równowagi naturalnej mikroflory jelitowej. Chronią organizm dziecka przed namnażaniem się i rozwojem bakterii chorobotwórczych, pobudzają układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał, są potrzebne do prawidłowego trawienia i ułatwiają przyswajanie składników pokarmowych. Są także niezbędne do wytwarzania witaminy K i witamin z grupy B.
Ponieważ tak wiele od nich zależy, ważne jest, by tych pożytecznych bakterii nigdy dziecku nie brakowało. A gdy maluch szczególnie ich potrzebuje, warto sięgnąć po dodatkowe wsparcie, m.in. w postaci preparatów z apteki.
W trakcie i po antybiotykoterapii
Antybiotyki są potrzebne, by niszczyć chorobotwórcze bakterie powodujące infekcję. Nie działają jednak wybiórczo. Zabijają także pożyteczne bakterie probiotyczne. Stąd w czasie leczenia antybiotykiem lub po jego zakończeniu, maluch może mieć problemy trawienne, wzdęcia, bóle brzucha, biegunkę. To sygnał, że równowaga między dobrymi i złymi bakteriami w przewodzie pokarmowym została zachwiana.
Aby zapobiec tym dolegliwościom, w trakcie kuracji antybiotykiem należy podawać dziecku dobrany przez lekarza preparat z bakteriami kwasu mlekowego. Uzupełni on niszczoną przez antybiotyk dobrą florę bakteryjną, a także będzie dodatkową osłoną dla śluzówki żołądka i jelit. Podawanie probiotyków jest wskazane także przez ok. dwa tygodnie po zakończeniu antybiotykoterapii. Dzięki temu organizm malucha szybciej odbuduje dobrą florę bakteryjną w jelitach.
Pamiętaj, by nie podawać probiotyku razem z antybiotykiem i tuż przed jego zażyciem, ponieważ lek zniszczy bakterie probiotyczne. Podaj go najwcześniej dwie godziny po antybiotyku. W zależności od preparatu - przed, po lub w trakcie posiłku.
Bakterie probiotyczne są wrażliwe na działanie wysokiej temperatury, dlatego niektóre z preparatów należy przechowywać w lodówce. Szczegółowych informacji szukaj w ulotce lub zapytaj lekarza.
Dla wzmocnienia odporności
Większość komórek odpornościowych (aż 70 proc.!), znajduje się w przewodzie pokarmowym, a dokładnie w jelitach. Dlatego wzmacnianie mikroflory jelitowej zwiększa odporność na choroby. Im więcej dobrych bakterii znajdzie się w jelitach malucha, tym lepiej jego organizm będzie chroniony przed chorobotwórczymi bakteriami i wirusami.
Jak to działa? Probiotyki pomagają utrzymać kwaśne środowisko w przewodzie pokarmowym, które nie sprzyja wirusom i bakteriom chorobotwórczym. Wytwarzają też naturalne substancje, tzw. bakteriocyny, zwalczające szkodliwe drobnoustroje, podobne w działaniu do antybiotyków.
Jeśli twoja pociecha często łapie infekcje wirusowe, podawaj jej probiotyki profilaktycznie w okresie nasilonych infekcji i przeziębień, szczególnie jesienią i wiosną. Mogą być to preparaty z apteki, np. w postaci tabletek do ssania, które dodatkowo zawierają wzmacniające odporność witaminy i minerały. Odporność wesprą też produkty mleczne z probiotykami - jogurty, kefiry, fermentowane napoje mleczne. Ważne, by maluch jadł je systematycznie, co najmniej raz dziennie, przez dłuższy czas.
Jaki wybrać jogurt, kefir
Niestety, nie wszystkie produkty, nawet te z napisem "bio-" (biojogurt, biokefir) mają działanie probiotyczne. Sięgaj tylko po te, które zawierają określone bakterie probiotyczne, dokładnie wyselekcjonowane i oznaczone przez producenta. Na opakowaniu musi być wyraźna informacja: "zawierają żywe kultury bakterii z rodzaju... - tu powinna pojawić się nazwa rodzaju, gatunku i szczepu bakterii, np. Lactobacillus (rodzaj) rhamnosus (gatunek) GG (szczep)".
Ponadto udowodnione działanie probiotyczne mają tylko te produkty, które zawierają co najmniej milion pożytecznych bakterii w 1 mililitrze - tych informacji również szukaj na opakowaniu.
Przy biegunkach lub zaparciach
Dzieciom zwykle dokuczają tzw. biegunki infekcyjne. Ich przyczyną są wirusy wnikające przez przewód pokarmowy. Najbardziej dokuczliwe są te wywołane przez rotawirusy. Gdy szkrab ma biegunkę spowodowaną infekcją, stosuj probiotyki razem z lekami nawadniającymi i wyrównującymi zaburzenia elektrolitów. Złagodzą przebieg biegunki, skrócą czas jej trwania i zmniejszą ryzyko odwodnienia.
Jednak ich działanie będzie skuteczne tylko wtedy, gdy preparat zaczniesz podawać dziecku jak najszybciej, kiedy tylko pojawią się pierwsze objawy. Po ustąpieniu biegunki maluch może przyjmować probiotyki jeszcze przez kilka dni - pomogą odbudować zniszczoną przez wirusy florę bakteryjną.
Ponieważ bakterie probiotyczne usprawniają procesy trawienia, regulują pracę jelit, zaleca się ich podawanie również dzieciom cierpiącym na zaparcia. Jeżeli twoja pociecha ma często kłopoty z wypróżnianiem, dawaj jej systematycznie produkty mleczne z żywymi kulturami bakterii. Możesz też podawać preparaty z apteki, ale po uprzedniej konsultacji z lekarzem.
Przy zagrożeniu alergią
Dobroczynne działanie probiotyków jest wykorzystywane też w zapobieganiu alergii pokarmowej (korzystnie wpływa na śluzówkę jelit, uszczelniając ją). Wzmacniają one odporność nie tylko na chorobotwórcze wirusy i bakterie, ale i na alergeny. Jeśli któreś z rodziców jest uczuleniowcem, istnieje ryzyko, że dziecko też będzie alergikiem.
W takim przypadku profilaktycznie zaleca się podawanie dziecku probiotyków. Możesz je przyjmować sama już w ciąży i karmienia piersią. A jeśli karmisz malucha sztucznie, podawaj mu mieszanki wzbogacone specjalnymi szczepami probiotycznymi.
Olga Kamińska
